نورنیوز-گروه سیاسی: دور جدید درگیری میان ایران و آمریکا تنها ادامه یک رویارویی نظامی نیست؛ این مرحله، نشانه ورود دو طرف به سطح جدیدی از مقابله است. مهمترین ویژگی این مرحله، تغییر محسوس رویکرد ایران در نحوه پاسخگویی به تجاوزات آمریکا است. اگر در مراحل اولیه پس از آتش بس، پاسخهای ایران عمدتاً بر اهدافی متمرکز بود که امکان کنترل دامنه بحران را فراهم میکرد، اکنون دایره اهداف به پایگاههای آمریکا در چند کشور منطقه گسترش یافته است؛ تغییری که نشان میدهد تهران بخشی از ملاحظات اولیه خود را کنار گذاشته و در پی انتقال مستقیم هزینههای جنگ به شبکه عملیاتی و پشتیبانی آمریکا در غرب آسیاست.
همین تغییر، موجب تغییر درمحاسبات واشنگتن شده است. آمریکا انتظار داشت در صورت ازسرگیری درگیری، الگوی پاسخ ایران مشابه گذشته باشد، اما همزمانی حملات به چندین پایگاه جدید و حتی ناشناخته و همچنین گسترش جغرافیای اهداف، نیروهای آمریکایی را در وضعیتی قرار داده که دستکم از منظر عملیاتی با غافلگیری مواجه شدند. غافلگیری در یک جنگ مدرن، صرفاً به معنای عبور چند موشک از سامانههای دفاعی نیست؛ بلکه نشاندهنده شکست در برآورد نیت، زمان و دامنه اقدام طرف مقابل است. همین مسئله، مهمترین پیام راهبردی دور جدید درگیری محسوب میشود.
در چنین شرایطی حملات ایران موجب وارد کردن تلفات غیر منتظره له نیروهای آمریکایی شده است. رخدادی که بسیاری از منابع محلی و حتی رسانه های غربی آن را تایید کرده اند. اما اکنون پرسش اصلی آن است که چرا واشنگتن تاکنون از اعلام رسمی جزئیات و تعداد تلفات خودداری کرده است؟ پاسخ را باید بیش از آنکه در میدان نبرد جستوجو کرد، در فضای سیاسی آمریکا یافت.
آغاز جنگ با تصمیم کاخ سفید و با این تصور انجام شد که برتری نظامی میتواند ایران را به پذیرش خواستههای سیاسی واشنگتن وادار کند. اما نتیجه مرحله نخست از منظر تحقق اهداف اعلامی، با انتظارات اولیه فاصله معنی دار داشت و عملا می توان از آن به عنوان شکست آمریکا نام برد. بسیاری از تحلیلگران و رسانههای غربی نیز بر این نکته تأکید کردند که استفاده از قدرت نظامی الزاماً به معنای تحمیل اراده سیاسی نیست و آمریکا نتوانست برتری نظامی را به موفقیت راهبردی تبدیل کند. همین موضوع، ترامپ را در برابر منتقدان داخلی، رسانهها و بخشی از نخبگان امنیتی آمریکا در موقعیت دشواری قرار داد.
در چنین فضایی، برقراری آتشبس و شکلگیری تفاهم میان طرفین میتوانست فرصتی برای خروج از بحران باشد؛ اما بازگشت دوباره واشنگتن به مسیر تقابل، بدون دستیابی به اهداف مرحله نخست، به معنای پذیرش ریسکهای جدید بود. اگر اکنون تلفات انسانی نیز به این هزینهها افزوده شده باشد، دولت ترامپ با انباشت بدهی سیاسی روبهرو خواهد شد؛ بدهیای که پاسخ به این پرسش را دشوارتر میکند که چرا جنگی که قرار بود قدرت آمریکا را به نمایش بگذارد، به افزایش هزینههای انسانی و امنیتی این کشور منجر شده است.
از همین منظر، سکوت واشنگتن درباره آمار تلفات، صرفاً یک تصمیم رسانهای نیست؛ بلکه بخشی از مدیریت بحران سیاسی است. اعلام رسمی تلفات، روایت برتری آمریکا را مخدوش میکند، مخالفان ترامپ را برای زیر سؤال بردن تصمیمات او جسورتر میسازد و مطالبه برای بازنگری در راهبرد کاخ سفید را افزایش میدهد. در مقابل، تأخیر در انتشار اطلاعات یا مدیریت روایت، زمان لازم را برای کنترل تبعات سیاسی فراهم میکند.
با این حال، مسئله اصلی تنها تعداد کشتهها نیست. اهمیت واقعی تحولات اخیر در آن است که ایران با تغییر مبتکرانه و هوشمندانه بانک اهداف، معادله هزینه و فایده را برای آمریکا دگرگون کرده است. اگر تا دیروز تصور میشد جنگ در محدودهای قابل پیشبینی باقی خواهد ماند، اکنون شبکه استقرار نیروهای آمریکا در منطقه نیز به بخشی از معادله بازدارندگی تبدیل شده است. این تحول، صرفنظر از آمار دقیق تلفات، مهمترین پیام دور جدید درگیریهاست؛ پیامی که نشان میدهد در جنگهای امروز، گاهی سکوت یک دولت درباره خسارتهایش، خود گویاترین نشانه از عمق تغییر موازنه است.
نورنیوز