نورنیوز-گروه اجتماعی: دکتر جواد کجوری - فلوشیپ اقدامات مداخله ای قلب و عروق و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: کلسترول یک ماده چرب ضروری است که توسط کبد تولید میشود و برای ساخت سلولهای سالم، تولید برخی هورمونها و کمک به هضم غذا مورد نیاز است.
وی ادامه داد: اما زمانی که سطح کلسترول، بهخصوص نوع LDL یا همان کلسترول بد، در خون بیش از حد افزایش یابد، میتواند در دیواره رگهای خونی رسوب کرده و به مرور زمان باعث تنگ شدن و سخت شدن رگ ها یا به اصطلاح آترواسکلروز شود. این وضعیت، زمینه را برای حملات قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات جدی قلبی عروقی فراهم میکند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ارتباط با عوامل مختلفی که میتواند باعث بالا رفتن کلسترول در افراد جوان شود، گفت: اولین نشانه، عامل ژنتیکی است؛ برخی افراد به صورت ارثی مستعد کلسترول بالا هستند مانند هیپرکلسترولمی خانوادگی، در این موارد، حتی با سبک زندگی سالم نیز ممکن است سطح کلسترول بالا باشد.
سبک زندگی ناسالم؛ عامل کلیدی در افزایش کلسترول خون
کجوری تصریح کرد: سبک زندگی ناسالم از مهمترین عوامل قابل تغییر است؛ رژیم غذایی نامناسب، مصرف بیش از حد غذاهای پرچرب، اشباع و ترانس مانند فستفودها، گوشتهای قرمز، لبنیات پرچرب، شیرینیجات و غذاهای فرآوری شده، مصرف کم میوهها، سبزیجات و غلات کامل، همچنین کمتحرکی و عدم فعالیت بدنی منظم باعث کاهش سطح HDL یا کلسترول خوب و افزایش LDL میشود.
این متخصص قلب و عروق ادامه داد: چاقی و اضافه وزن، بهخصوص چربی شکمی، ارتباط مستقیمی با پروفایل چربی نامطلوب خون دارد؛ سیگار کشیدن، دیابت و فشار خون بالا نیز میتوانند بر سطح کلسترول تأثیر منفی بگذارند.
خطرات و عواقب درازمدت
کجوری با اشاره به اینکه تشخیص و درمان زودهنگام، کلید پیشگیری از بیماریهای ناشی از کلسترول بالا است، در خصوص عواقب این عارضه در جوانان، در دراز مدت توضیح داد: مشکل اصلی کلسترول بالا، بیعلامت بودن آن در دراز مدت است. جوانان با کلسترول بالا ممکن است هیچ احساس ناخوشی نداشته باشند، اما رسوبات چربی به آرامی در عروق آنها شروع به تجمع میکند، این فرایند در دوران جوانی آغاز شده و اگر کنترل نشود، در دهههای بعدی زندگی به صورت بیماریهای قلبی عروقی جدی بروز میکند.
راهکارهای تشخیصی
وی به راهکارهای تشخیص کلسترول بالا پرداخت و افزود: تشخیص این عارضه از طریق آزمایش خون ساده یا پروفایل چربی انجام میشود؛ اگر سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس یا کلسترول بالا در خانواده وجود دارد، اولین چکاپ چربی خون باید در دوران نوجوانی انجام شود و سپس بر اساس نتایج تکرار گردد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم، تمرکز بر رژیم غذایی مدیترانهای، سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، ماهی و چربیهای سالم مانند روغن زیتون، مغزها و دانهها و همچنین محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده، فستفودها، نوشیدنیهای شیرین و چربیهای اشباع را از راهکارهای موثر در پیشگیری از ابتلا به کلسترول بالا عنوان کرد.
کجوری تصریح کرد: فعالیت بدنی منظم به صورت حداقل روزانه ۳۰ دقیقه یا سه بار در هفته هر بار ۶۰ دقیقه، حفظ وزن سالم و پیشگیری از چاقی و اضافه وزن و ترک سیگار یکی از مؤثرترین اقدامات برای کاهش کلسترول و سلامت قلب است، درمان دارویی نیز در مواردی که تغییر سبک زندگی کافی نباشد و یا عوامل ژنتیکی قوی وجود داشته باشد، تجویز خواهد شد.
سرباری کلسترول؛ عامل مهم در افزایش خطر بیماریهای قلبی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت کنترل زودهنگام چربی خون، گفت: حاصلضرب میزان LDL کلسترول هر فرد در مدتزمانی که این چربی در خون بالا است، «سرباری کلسترول» نامیده میشود.
وی افزود: اگر میزان سرباری کلسترول فرد بیش از ۷۰۰۰ میلیگرم باشد، احتمال بروز بیماریهای قلبی بهطور چشمگیری افزایش مییابد. بر همین اساس، سن شروع افزایش کلسترول نقش بسیار مهمی در آینده سلامت قلب و عروق افراد دارد.
بنابر اعلام وبدا، کجوری با اشاره به نقش بالای عوامل ژنتیکی در افزایش کلسترول خون تصریح کرد: توصیه میشود اندازهگیری کلسترول و LDL از سالهای نخستین زندگی، بهویژه در دهه دوم عمر انجام شود تا در صورت بالا بودن، اقدامات پیشگیرانه بهموقع برای جلوگیری از بروز بیماریهای قلبی صورت گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تشخیص زودهنگام و کنترل مناسب کلسترول خون میتواند نقش مؤثری در کاهش بار بیماریهای قلبی و افزایش کیفیت زندگی افراد داشته باشد.