اختلال در عرضه جهانی، کاهش ذخایر و تنشهای ژئوپلیتیکی باعث شده بازار گازوئیل با کمبود مواجه شود؛ نشانههای بازار از تداوم فشار عرضه دستکم تا سهماهه نخست 2027 حکایت دارد.
نورنیوز- گروه اقتصادی: کمبود جهانی گازوئیل که تحت تأثیر اختلال در عرضه و کاهش سطح ذخایر تشدید شده است، به احتمال زیاد تا اوایل سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و هزینه سوخت را در اقتصادهای مختلف افزایش میدهد.
درگیریهای نظامی در ایران و اوکراین عرضه گازوئیل را بهشدت مختل کرده و میلیونها بشکه سوخت روزانه در خاورمیانه و روسیه از چرخه عرضه خارج شده است. این شرایط ذخایر را به سطوح بسیار پایین رسانده و قیمتها را افزایش داده است.
گازوئیل یکی از سوختهای اصلی در بخشهای کشاورزی، تولید و حملونقل سنگین است و افزایش هزینه آن میتواند فعالیت اقتصادی را در کشورهای مختلف تحت فشار قرار دهد.
در آمریکا، قیمت خردهفروشی گازوئیل در ماه جاری میلادی برای نخستین بار از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرده است. افزایش قیمت سوخت، هزینه فعالیت کشاورزان و شرکتهای حملونقل را بالا برده و برخی کسبوکارها را به کاهش سفرهای غیرضروری و استفاده از کامیونهای کوچکتر واداشته است.
یکی از نشانههای مهم تداوم کمبود در بازار ذخیرهسازی دیده میشود. پالایشگاهها و معاملهگران در آمریکای شمالی تمایل کمتری به تمدید قراردادهای اجاره مخازن گازوئیل دارند، زیرا سوخت کافی برای ذخیرهسازی در دسترس نیست.
ظرفیت مخازن گازوئیل قابل اجاره در آمریکای شمالی و حوزه کارائیب برای ماه اکتبر به ۱۳ میلیون بشکه رسیده که بالاترین سطح چهار سال اخیر است؛ این رقم در ماه ژوئن ۱۱ میلیون بشکه بود.
استیون بارسامیان، مدیرعامل شرکت تانک تایگر، گفته است ترکیب کاهش ذخایر و افزایش ظرفیت مخازن قابل اجاره نشان میدهد فعالان بازار انتظار دارند عرضه گازوئیل دستکم تا سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ محدود باقی بماند.
ذخایر گازوئیل آمریکا نیز تا ۱۱ سپتامبر به ۱۰۷.۹ میلیون بشکه کاهش یافته که پایینترین میزان برای این مقطع از سال از زمان آغاز ثبت آمار رسمی در سال ۱۹۸۲ محسوب میشود.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز پیشبینی کرده است ذخایر سوختهای تقطیری این کشور که بخش عمده آن را گازوئیل تشکیل میدهد، در ماه سپتامبر به کمتر از ۱۰۰ میلیون بشکه برسد و تا پایان سال ۲۰۲۶ و بخش قابلتوجهی از سال ۲۰۲۷ پایینتر از کمینه پنجساله باقی بماند.
در اروپا نیز ذخایر گازوئیل در منطقه آمستردام-روتردام-آنتورپ، یکی از مراکز مهم ذخیرهسازی و تجارت انرژی، در ماه ژوئیه ۱۶ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار داشت.
در آسیا، میانگین ذخایر فرآوردههای تقطیری در سنگاپور طی هفتههای اخیر حدود ۸.۲ میلیون بشکه بوده که اگرچه مشابه سطح پیش از بحران ایران است، همچنان پایینتر از میانگین ۹.۶ میلیون بشکهای سال ۲۰۲۵ قرار دارد.
آندره پسکاتوری، معاون بخش آسیا و اقیانوسیه صندوق بینالمللی پول، درباره پیامدهای این وضعیت برای اقتصادهای نوظهور هشدار داده و افزایش هزینه سوخت را عاملی برای افزایش تورم وارداتی و کاهش قدرت خرید در کشورهای وابسته به واردات انرژی دانسته است.
با این حال، برخی نشانهها میتواند در ادامه از فشار بازار بکاهد. افزایش حاشیه سود پالایش گازوئیل میتواند پالایشگاهها را به افزایش تولید ترغیب کند و رشد صادرات چین نیز میتواند بخشی از کمبود عرضه را جبران کند.
با وجود این، ادامه تنشها در خاورمیانه یا جنگ روسیه و اوکراین، همچنین بروز اختلال در فعالیت پالایشگاهها، میتواند بار دیگر قیمت گازوئیل را افزایش دهد. برآوردهای فعلی بازار نشان میدهد فشار بر عرضه این سوخت دستکم تا زمستان و سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.