با آغاز پاییز و بازگشایی مدارس، وزارت بهداشت نسبت به افزایش عفونتهای تنفسی هشدار داده و بر تهویه کلاسها و نرفتن دانشآموزان بیمار به مدرسه تأکید کرده است.
نورنیوز- گروه اجتماعی: رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت با اشاره به افزایش احتمال انتشار عفونتهای تنفسی در فصل سرد و همزمانی آن با بازگشایی مدارس، بر ضرورت تهویه مناسب، رعایت بهداشت دست و آداب تنفسی و نرفتن دانشآموز بیمار به مدرسه تا زمان بهبودی تأکید کرد.
قباد مرادی در نشست خبری به مناسبت آغاز سال تحصیلی اظهار کرد: آغاز سال تحصیلی برای دانشآموزان و خانوادهها پدیدهای ویژه است و تمام نهادهای اجتماعی باید برای شروع سال تحصیلی همراه با سلامت همکاری کنند.
وی درباره بازگشایی مدارس گفت: بازگشایی مدارس پدیدهای ویژه برای خانوادهها و موضوعی جذاب برای دانشآموزان محسوب میشود، اما میتواند با نگرانیهایی مانند بیماریهای واگیر همراه باشد. در ارتباط با بیماریهای واگیر باید در مدارس هوشیارتر باشیم و آموزشهای لازم ارائه شود.
مرادی افزود: با آغاز فصل پاییز، عفونتهای تنفسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا و سایر بیماریهای تنفسی افزایش مییابد و وقتی گروهی از افراد در مکان سربسته قرار میگیرند، احتمال انتقال بیماری بیشتر میشود، اما با رعایت چند نکته اساسی میتوان به حفظ سلامت دانشآموزان کمک کرد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت تأکید کرد: رعایت تهویه مناسب، بهداشت دست و آداب تنفسی و همچنین فرستادن کودک سالم به مدرسه از جمله نکاتی است که میتواند به کاهش بار بیماریها کمک کند.
وی گفت: سلامت و جان دانشآموزان اهمیت خاصی دارد، اما باید توجه داشت که فشارهای غیرمنطقی نباید باعث تعطیلی مدارس شود.
مرادی خاطرنشان کرد: احتمال بروز موجهای آنفلوآنزا در کشور وجود دارد و انتظار داریم در ماههای آینده موجهایی همانند سالهای گذشته داشته باشیم. سال گذشته پایشهای لازم شهر به شهر انجام شد و این بیماری به خوبی کنترل شد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه سیاهسرفه در جهان در حال افزایش است، گفت: مهمترین توصیه این است که واکسیناسیون کودکان برای پیشگیری از این بیماری کامل شود.
مدارس در زمینه مصرف بیرویه آنتیبیوتیک به دانشآموزان آموزش دهند
مرادی گفت: مصرف بیرویه آنتیبیوتیک برای هر گلودرد یا علائم عفونت بسیار غلط است و ادامه این روند میتواند در سالهای آینده باعث شود دارویی برای کنترل سادهترین عفونتها نداشته باشیم.
وی افزود: امیدواریم آموزش و پرورش در این زمینه آموزشهایی به دانشآموزان و والدین ارائه کند، زیرا خانوادهها گاهی دارو را از داروخانه تهیه میکنند و وزارت بهداشت نیز به دنبال آن است که تهیه آنتیبیوتیکها به این سادگی انجام نشود.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت ادامه داد: مدارس میتوانند با ارائه آموزشهایی به دانشآموزان در این زمینه کمک کنند.
وی بیان کرد: سال گذشته یک موج آنفلوآنزا داشتیم و کودکان نیز درگیر شدند. وضعیت شیوع به صورت شهر به شهر کنترل میشد و هر زمان نیاز به محدودیت وجود داشت، این کار انجام میشد و شرایط کنترل شد.
مرادی درباره بیماریهای منتقله از آب و غذا نیز گفت: با رعایت مسائل بهداشتی میتوان خطر این بیماریها را کاهش داد. شستوشوی دستها قبل و بعد از خوردن غذا و استفاده از سرویس بهداشتی و مصرف غذای سالم از جمله موارد کمککننده است.
مرادی درباره غربالگری بیماریهایی مانند شپش سر در مدارس اظهار کرد: معمولا بیماریهایی مانند شپش سر در مدارس شیوع پیدا میکند و از گذشته انگهایی درباره این بیماریها شکل گرفته است. بروز این بیماری به معنی پایین بودن سطح بهداشت افراد نیست و حتی در هتلها نیز مشاهده شده است.
وی افزود: درمان این بیماری بسیار ساده است و از مدارس توقع میرود با مراقبان سلامت همکاری کنند. گاهی در صورت فراخوان یا نیاز مدارس یا هشدار خانوادهها، این همکاری انجام میشود.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت ادامه داد: معمولا بیماریابی انجام میشود و اگر هشداری داده شود، افراد مبتلا شناسایی و درمان میشوند. انتقال این بیماری بین دانشآموزان، بهویژه دختران، به راحتی اتفاق میافتد و کارشناسان سلامت به محض دریافت گزارش، بیماریابی و درمان را انجام میدهند.
ارائه خدمات درمان و پیشگیری از هاری به حدود ۱۸۰ هزار نفر در پنج ماهه اول امسال
مرادی درباره بیماری هاری بیان کرد: بیماری هاری ریشهکن نشده و تنها بیماری که در دنیا ریشهکن شده، آبله است. معمولا از واژه حذف استفاده میشود و در همه قارههای دنیا بیماری هاری گزارش میشود.
وی ادامه داد: سال گذشته به ۴۴۰ هزار فرد دچار حیوانگزیدگی، خدمات مربوط به درمان و پیشگیری از بیماری هاری ارائه شد و در پنج ماهه اول امسال این عدد به حدود ۱۸۰ هزار نفر رسیده است. گفته میشود بین کسانی که خدمات درمان و پیشگیری از هاری را دریافت میکنند، بین ۹۹ تا ۱۰۰ درصد از این بیماری پیشگیری میشود.
مرادی درباره کودکی که به دلیل ابتلا به هاری فوت کرد نیز گفت: این کودک سه نوبت واکسن و سرم دریافت کرده بود. گزارشها بررسی شده و این موضوع در تبریز رخ داده است. همکاران دانشگاه علوم پزشکی تبریز موضوع را به دقت بررسی کردهاند و تمام جزئیات مورد بررسی قرار میگیرد تا مشخص شود قصوری در این زمینه رخ داده یا خیر.
مهمترین مشکل هاری، سگهای ولگرد است
وی افزود: کشورهای پیشرفته به نوعی توانستهاند هاری را کنترل کنند و مهمترین مشکل ما سگهای ولگرد است. در دنیا تلاش شده مشکل سگهای ولگرد حل شود.
مرادی گفت: سگهایی که صاحب دارند باید مکلف شوند واکسن هاری دریافت کنند. همچنین سگهای ولگرد یا باید عقیم شوند یا در یک مکان جمعآوری شوند. در طول ۳۰ سال گذشته این مشکل حل نشده و سازمانهای مسئول باید برای آن اقدام کنند.
پروتکلهای عفونتهای تنفسی مدارس در صورت نیاز بهروزرسانی میشوند
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درباره ارائه پروتکلهای بیماریهایی مانند آنفلوآنزا به مدارس اظهار کرد: روال سالهای قبل این بوده که بخش سلامت و جمعیت خانواده، متولی ارتباط با آموزش و پرورش بوده و پروتکلها را سالانه تدوین و بهروزرسانی میکند.
وی افزود: سال گذشته این پروتکل بهخصوص در زمینه عفونتهای تنفسی تدوین شد و اگر امسال نیاز به بهروزرسانی باشد، حتما انجام خواهد شد. ارتباط خوبی با آموزش و پرورش وجود دارد و مشکلی در این زمینه وجود ندارد.
واکسن آنفلوآنزا برای گروههای پرخطر توصیه میشود
مرادی درباره واکسن آنفلوآنزا برای دانشآموزان گفت: در همه دنیا بر واکسیناسیون گروههای پرخطر مانند سالمندان و افرادی که بیماری زمینهای و خطرناک دارند تأکید میشود.
وی افزود: سالمندان دارای بیماری زمینهای، افراد سایر گروههای سنی دارای بیماری زمینهای و مادران باردار باید واکسن آنفلوآنزا تزریق کنند. در کشور ما نیز استقبال کودکان از واکسن آنفلوآنزا کمتر بوده است.
مرادی ادامه داد: بهمن ماه ۱۴۰۴ برای واردات واکسن آنفلوآنزای امسال قرارداد بسته شده و سازمان غذا و دارو در این زمینه تلاش کرده است. مسئولان مربوطه اعلام کردهاند مقداری واکسن آنفلوآنزا وارد خواهد شد و گروههای پرخطر پوشش داده میشوند.
حیوانات خانگی نیز مستعد بیماری هستند
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درباره بیماریهای مشترک انسان و حیوان اظهار کرد: حیوانات خانگی نیز مستعد ابتلا به بیماریها هستند و امکان انتقال این بیماریها به انسان وجود دارد.
افزایش اعتبار برنامه تغذیه مدارس
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، نیز در این نشست گفت: امسال ۲.۵ برابر سالهای قبل برای برنامه شیر مدارس اعتبار اختصاص یافته است. نام این برنامه از شیر مدرسه به تغذیه رایگان مدارس تغییر کرده و در نتیجه در کنار شیر میتوان از سایر اقلام غذایی نیز برای تغذیه دانشآموزان استفاده کرد.
اسماعیلزاده اظهار کرد: یکی دیگر از برنامهها، مکملیاری است و اگر دانشآموزان نتوانند مواد غذایی مورد نیاز خود را از طریق غذا دریافت کنند، میتوانند از طریق مکملیاری مواد مورد نیاز برای رشد را دریافت کنند. در مدارس دخترانه نیز برنامه مکملیاری آهن اجرا میشود.
کوتاهقدی در کودکان کمتر از پنج سال حدود پنج درصد است
اسماعیلزاده درباره کوتاهقدی دانشآموزان بیان کرد: آخرین آمار کوتاهقدی در کل کشور حدود پنج درصد در کودکان کمتر از پنج سال است و این آمار در استانهای مختلف متفاوت است. در استانهای کمبرخوردار آمار بیشتر است.
وی افزود: ژنتیک، تغذیه، خواب و بلوغ زودرس از عوامل مؤثر در این زمینه هستند.
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: یکی از اهداف طرح امنیت کودکان، تأمین مواد مغذی برای رشد کودکان است. برنامه مکملیاری با ویتامین D برای افراد بالای ۱۲ سال نیز در همین راستا اجرا میشود.
وی ادامه داد: برای کودکان دو تا ۱۲ سال برنامه مکملیاری کشوری وجود ندارد و یکی از ایدههای مطرحشده از سوی استادان دانشگاه، مکملیاری با زینک برای این گروه سنی است. قرار است برنامهای آزمایشی در دو استان اجرا شود.
توجه به سلامت روان در برنامههای تغذیهای دانشآموزان
اسماعیلزاده درباره پیوست سلامت روان برای برنامههای تغذیهای گفت: در دستورالعملهای تغذیهای مدارس، موارد آموزشی و دستورالعملهای نظارتی وجود دارد و در بخش آموزشهای تغذیهای به خانوادهها، موضوعاتی درباره سلامت روان مطرح شده است.
وی افزود: از سالهای گذشته موضوع افسردگی، اضطراب و استرس و راهکارهای تغذیه برای مقابله با آن به مباحث آموزشی اضافه شده است.
اسماعیلزاده درباره سوءتغذیه دانشآموزان اظهار کرد: فقر و عوامل اقتصادی ارتباط تنگاتنگی با وضعیت تغذیه دارد و هرچقدر تعداد افراد حاضر در دهکهای پایین بیشتر شود، انتظار سوءتغذیه نیز وجود دارد.
وی افزود: بر اساس آخرین آمارها در سال ۱۳۹۶، میزان سوءتغذیه به معنای کموزنی حدود پنج درصد بوده است. در حال حاضر آمار ملی جدیدی در این زمینه وجود ندارد، هرچند از طریق سامانه سیب در مراکز بهداشتی آمارهایی وجود دارد که نمیتواند نمایانگر کل جامعه باشد و محدود به افرادی است که به مراکز بهداشت مراجعه کردهاند.
برنامه تغذیهای کودکان زیر پنج سال
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره بسته تغذیهای برای کودکان کمتر از پنج سال گفت: طرح حمایت تغذیهای یا امنیت غذایی کودکان کمتر از پنج سال از سال ۱۴۰۲ اجرا شده است.
وی افزود: کودکانی که به مراکز بهداشت مراجعه کردهاند، بر اساس شاخصهای بهداشتی در صورت تشخیص سوءتغذیه، کد ملی آنها در سامانه ثبت و در اختیار وزارت رفاه قرار میگیرد. وزارت رفاه نیز برای این افراد ارزیابی وسع انجام میدهد و اگر در هفت دهک اول باشند، در برنامه حمایت تغذیهای قرار میگیرند.
اسماعیلزاده درباره توزیع شیر و بستههای تغذیهای میان دانشآموزان گفت: برنامه شیر مدارس امسال به صورت جدی از مهرماه آغاز میشود. نام این برنامه به تغذیه رایگان مدارس تغییر کرده و در برخی مدارس، علاوه بر شیر، اقلام غذایی دیگری مانند بیسکویت سبوسدار نیز متناسب با اعتبارات ارائه میشود.
وی افزود: در برخی مناطق صعبالعبور، حملونقل شیر به راحتی انجام نمیشود و تأکید شده این اعتبار باید صرف تغذیه دانشآموزان شود.
اسماعیلزاده گفت: با تأمین شیر در دو یا سه روز هفته نمیتوان ادعا کرد نیاز پروتئینی و کلسیمی دانشآموز تأمین شده است، اما این برنامه میتواند در فرهنگسازی مؤثر باشد. مصرف شیر در بیش از ۸۵ درصد دانشآموزان پس از اجرای این برنامه در گذشته افزایش پیدا کرده بود.
وی ادامه داد: اگر به مدرسه ابتدایی دولتی مراجعه شد و شیر توزیع نشده بود، موضوع باید به آموزش و پرورش اطلاع داده شود. وزارت بهداشت نیز پیگیر اجرای مناسب این برنامه است.
مصرف لبنیات در خانوادهها مناسب نیست
اسماعیلزاده درباره مصرف لبنیات در خانوادهها اظهار کرد: مصرف لبنیات در خانوادههای ایرانی مناسب نیست و در سالهای گذشته به طور متوسط کمتر از یک واحد لبنیات در خانوادهها مصرف شده، در حالی که مقدار توصیهشده حدود دو تا سه واحد است.
وی افزود: یکی از مباحث وزارت بهداشت در این زمینه اطلاعرسانی درباره فواید مصرف لبنیات است و از سوی دیگر موضوع ارائه کارت اعتباری یا پیشخرید لبنیات از طریق یارانه نیز دنبال میشود.
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره میانوعدههای دانشآموزان در مدارس گفت: استفاده از آبمیوههای پاکتی صنعتی بین دانشآموزان رواج یافته که مقدار زیادی قند افزوده و شکر دارد و کمتر پیش میآید دانشآموزی میوه یا لقمه خانگی همراه داشته باشد.
وی توصیه کرد خانوادهها برای دانشآموزان لقمههایی از منزل تهیه کنند و افزود: میانوعدههایی مانند برگ خشک میوهها، کشک، انواع بیسکویتهای سبوسدار و آبمیوههای صددرصد نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد.