تنشهای خاورمیانه و محدودیت عبور از تنگه هرمز، نرخ کرایه نفتکشهای غولپیکر را به سطوح بیسابقه رسانده و درآمد روزانه برخی مسیرها را به صدها هزار دلار افزایش داده است.
نورنیوز- گروه اقتصادی: تنشهای خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، کرایه روزانه نفتکشهای غولپیکر را به رکورد تاریخی رسانده است.
بررسیهای موسسه تحلیلی «Poten & Partners» نشان میدهد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز، درآمد روزانه و نرخ کرایه نفتکشهای بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) را به ارقام بیسابقهای در تاریخ صنعت کشتیرانی رسانده است.
بر اساس این گزارش، میانگین درآمد معادل اجاره زمانی (TCE) نفتکشهای غولپیکر با ظرفیت ۲ میلیون بشکه در مسیر شاخص «خلیج فارس به خاور دور» در ماه اوت (مرداد - شهریور) به ۶۰۰ هزار دلار در روز رسید و این رقم در ماه سپتامبر (شهریور - مهر) از مرز ۸۰۰ هزار دلار در روز عبور کرده است.
به گفته کارشناسان تنظیمکننده این گزارش، خطرات ناشی از عبور از تنگه هرمز و محدودیتهای شدید در تنگه بابالمندب موجب شده تنها تعداد اندکی از مالکان حاضر به پذیرش این ریسک باشند؛ موضوعی که نرخها را حتی در خارج از منطقه درگیری نیز افزایش داده است.
نرخهای روزانه در برخی مسیرها به این شرح است:
- دریای عمان، خارج از تنگه هرمز: ۴۵۰ هزار دلار در روز
- مسیر غرب آفریقا به خاور دور: ۳۸۰ هزار دلار در روز
- مسیر خلیج آمریکا به آسیا: ۲۷۵ هزار دلار در روز
مروری بر چرخههای تاریخی بازار VLCC
تا اول سپتامبر (۱۰ شهریور)، ناوگان جهانی این نفتکشها شامل ۹۲۸ فروند با میانگین سنی ۱۳ سال بوده است. بررسی روند تاریخی ۱۵ سال گذشته نشان میدهد بازار VLCC همواره با نوسانات شدید مواجه بوده است.
در ژوئیه ۲۰۰۸ (تیر - مرداد ۱۳۸۷)، همزمان با اوج رونق اقتصادی چین و ابرچرخه کشتیرانی، نرخها به نزدیک ۲۰۰ هزار دلار در روز رسید، اما با وقوع بحران مالی جهانی در اواخر سال ۲۰۰۸، نرخها در سال ۲۰۰۹ به زیر ۲۰ هزار دلار سقوط کرد.
در آوریل ۲۰۲۰ (فروردین - اردیبهشت ۱۳۹۹) نیز همزمان با همهگیری کووید-۱۹ و جنگ قیمت نفت میان عربستان و روسیه، پر شدن مخازن خشکی و افزایش تقاضا برای ذخیرهسازی شناور، نرخها را بار دیگر به مرز ۲۰۰ هزار دلار رساند و پس از آن دورهای طولانی از رکود حاکم شد.
در جریان جنگ روسیه و اوکراین نیز رونق ایجادشده بیشتر به نفع نفتکشهای کوچکتر مانند سوئزماکس و آفراماکس بود و تأثیر کمتری بر نفتکشهای VLCC داشت.
وارونگی قیمتها در بازار خرید و فروش
رونق فوقالعاده بازار نقدی (Spot)، بازار خرید و فروش کشتیها را نیز وارد وضعیتی غیرمعمول کرده است؛ بهطوری که قیمت یک نفتکش پنجساله کارکرده به حدود ۱۵۸ میلیون دلار رسیده که بهمراتب بیشتر از قیمت سفارش یک کشتی نوساز با ارزش حدود ۱۲۹ میلیون دلار است.
علت این وضعیت، امکان بهکارگیری فوری کشتی کارکرده در بازار پررونق فعلی و عدم تمایل سرمایهگذاران به انتظار چندساله برای تحویل کشتی نوساز، با توجه به نااطمینانی درباره آینده بازار عنوان شده است.
چشمانداز آینده
در خصوص آینده بازار میان کارشناسان اختلافنظر وجود دارد. گروهی با اشاره به حجم بالای سفارشهای جدید، معادل ۴۰ درصد ناوگان فعلی، و احتمال رفع انسدادهای ژئوپلیتیکی، وقوع یک رکود شدید پس از دوره رونق کنونی را پیشبینی میکنند.
در مقابل، گروهی دیگر با توجه به سن بالای ناوگان، خروج احتمالی کشتیهای تحریمی و افزایش مسافتهای حملونقل بر مبنای تن-مایل، نسبت به پایدار ماندن تقاضا خوشبین هستند.
با این حال، موسسه «پوتن» به مالکان نفتکشها توصیه کرده است از شرایط کنونی حداکثر بهرهبرداری را داشته باشند، چرا که مشخص نیست چنین رونقی بار دیگر تکرار شود.