از هشدار ۷ اکتبر تا جنگ ایران؛ امارات در کدام سوی میدان ایستاده است؟

نورنیوز_گروه بین الملل: گزارش اخیر روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» درباره هشدار محمد بن‌زاید به بنیامین نتانیاهو، حدود ۱۰ روز پیش از عملیات ۷ اکتبر، بار دیگر پرده‌ای از روابط امنیتی میان ابوظبی و تل‌آویو را کنار زده است؛ گزارشی که اگرچه دفتر نخست‌وزیر اسرائیل آن را تکذیب کرده، اما واکنش امارات به آن، به جای تکذیب صریح، بر وجود کانال‌های ارتباطی مستقیم میان مقامات دو طرف و انتقال اطلاعات در صورت لزوم تأکید دارد.
بر اساس گزارش هاآرتص، بن‌زاید در گفت‌وگویی با نتانیاهو درباره احتمال وقوع یک عملیات بزرگ از سوی حماس هشدار داده و حتی نام یحیی سنوار را مطرح کرده بود. دفتر نتانیاهو این روایت را رد کرده است. امارات نیز اعلام کرده درباره گزارش‌ها یا گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای پیرامون گفت‌وگوهای رهبران کشورها اظهارنظر نمی‌کند، اما در عین حال وجود کانال‌های ارتباطی باز و مستقیم میان دو طرف را تأیید کرده است.
این واکنش، فارغ از صحت یا عدم صحت جزئیات گزارش هاآرتص، یک پرسش مهم را پیش می‌کشد: اگر ابوظبی از احتمال یک عملیات بزرگ فلسطینی مطلع بوده، چرا مخاطب انتقال این اطلاعات، طرف اسرائیلی بوده است؟
انتخاب اسرائیل به عنوان مخاطب هشدار، در صورت صحت گزارش، نشان می‌دهد که امنیت اسرائیل بخشی از محاسبات امنیتی ابوظبی بوده است.
این مسئله را نمی‌توان از تحول روابط امارات و اسرائیل جدا کرد. توافق ابراهیم، روابط دو طرف را از یک ارتباط محدود و پشت‌پرده به یک رابطه رسمی و گسترده تبدیل کرد؛ رابطه‌ای که علاوه بر اقتصاد و تجارت، حوزه‌های امنیتی و دفاعی را نیز دربر گرفته است. در چنین چارچوبی، اگر هشدار اطلاعاتی پیش از ۷ اکتبر واقعاً منتقل شده باشد، می‌توان آن را نشانه‌ای از وجود سطحی از همکاری اطلاعاتی دانست که فراتر از مناسبات معمول دیپلماتیک است.
اما اهمیت این موضوع برای ایران، در مرحله بعد خود را نشان می‌دهد.
جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز کردند، صرفاً یک رویارویی میان تهران و واشنگتن یا تل‌آویو نیست؛ این جنگ، شبکه امنیتی شکل‌گرفته در منطقه را نیز در معرض آزمون قرار داده است. امارات از یک سو همسایه ایران و یکی از کشورهای مهم ساحل جنوبی خلیج فارس است و از سوی دیگر، طی سال‌های گذشته به یکی از نزدیک‌ترین شرکای امنیتی آمریکا و اسرائیل در منطقه تبدیل شده است.
در جریان جنگ جاری نیز گزارش‌های مستندی درباره استفاده یا انتقال سامانه‌های پدافندی اسرائیلی به امارات برای مقابله با حملات ایران منتشر شده است. این تحولات در کنار حضور نظامی آمریکا در منطقه و همکاری‌های دفاعی پیشین ابوظبی با واشنگتن، نشان می‌دهد که امارات در معماری امنیتی آمریکا و اسرائیل در خلیج فارس، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.
از این منظر، شاید برای فهم جایگاه ابوظبی نباید فقط به مواضع رسمی آن درباره «عدم تمایل به گسترش جنگ» توجه کرد؛ بلکه باید به نوع شرکای امنیتی، کانال‌های اطلاعاتی و منافع مشترک آن نیز نگاه کرد.
گزارش مربوط به هشدار بن‌زاید به نتانیاهو، یک پرسش جدی را مطرح می‌کند: آیا امارات در برابر جریان مقاومت، خود را در موقعیتی مستقل از اسرائیل تعریف کرده یا منافع امنیتی مشترکی با تل‌آویو پیدا کرده است؟
پاسخ به این پرسش، با توجه به روند روابط پس از توافق ابراهیم، چندان دشوار نیست. امارات و اسرائیل در موضوع مهار جریان‌های مقاومت و جلوگیری از تغییر موازنه امنیتی منطقه، دست‌کم در برخی حوزه‌ها منافع مشترکی پیدا کرده‌اند. همین مسئله می‌تواند رفتار ابوظبی در قبال جنگ ایران را نیز قابل فهم‌تر کند. امارات علاوه بر همکاری امنیتی و اطلاعاتی با اسراییل و آمریکا بر اساس برخی گزارشهای مستند با مشارکت مستقیم در عملیات نظامی علیه ایران نیز به تجاوز نظامی تلاویو و واشنگتن به ایران یاری رسانده است. اگر گزارش هشدار پیش از ۷ اکتبر را در کنار سابقه همکاری امنیتی امارات و اسرائیل و تحولات دفاعی اخیر قرار دهیم، فرضیه وجود همکاری نزدیک اطلاعاتی و امنیتی دیگر موضوعی حاشیه‌ای نیست.
در شرایط پیچیده حاکم بر منطقه ،مسئله فقط این نیست که بن‌زاید در آستانه ۷ اکتبر چه می‌دانست و چه چیزی به نتانیاهو گفت؛ مسئله مهم‌تر این است که امارات در معماری امنیتی جدید منطقه، منافع خود را با کدام طرف تعریف کرده است.
ابوظبی ممکن است رسماً خود را بی‌طرف در جنگ ایران معرفی کند، اما در سیاست خارجی، جایگاه کشورها را فقط بیانیه‌های رسمی تعیین نمی‌کنند؛ شبکه همکاری‌های امنیتی، شرکای اطلاعاتی و انتخاب‌های راهبردی آنها نیز بخشی از پاسخ است.
از هشدار امارات به نتانیاهو پیش از ۷ اکتبر تا همکاری اطلاعاتی و نظامی در جنگ ایران، این پرسش را بیش از گذشته مطرح می کند که :: امارات در این میدان، واقعاً کدام سوی خلیج فارس ایستاده است؟