بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در 9 و 10 شهریورماه در بیشکک پایتخت قرقیزستان برگزار گردید.این سازمان با 10 کشور عضو شامل چین، هند، روسیه، ایران، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، تاجیکستان و بلاروس، و دو عضو ناظر شامل مغولستان و افغانستان، حدود سه و نیم میلیارد نفر یعنی 43 درصد جمعیت جهان و مساحتی حدود 38 میلیون کیلومتر را شامل میشود.
نورنیوز-گروه بین الملل: در این اجلاس، سران ۱۵ کشور دیگر نیز در قالب «شانگهای پلاس» در نشست ها شرکت کردند که فرصت مهمی برای کشورمان جهت گفتگو و رایزنی با سایر کشورهای عضو، کشور میزبان (قرقیزستان) و همچنین مرور و بررسی روابط دوجانبه فراهم گردید .دستاوردهای نتیجه بخش و ملموس سفر دو روزه دکتر پزشکیان به قرقیزستان و نقشآفرینی تهران در نظم نوین منطقهای با سه پیشنهاد ایران برای تحول در همکاریهای بانکی، بیمهای و انرژی همراه بود که شامل تأسیس بانک سازمان همکاری شانگهای به منظور تسهیل مبادلات پولی و مالی میان اعضاء، ایجاد اتحادیه بیمه صادراتی و سرمایهگذاری برای پوشش ریسکهای تجاری و جذب سرمایههای بینالمللی، و تشکیل کنسرسیوم انرژی با هدف هماهنگی در تولید، انتقال و توزیع حاملهای انرژی در منطقه است.
سازمان همکاری شانگهای با ظرفیت عظیم اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی اعضای آن، توانمندی بالایی برای اصلاح یا تغییر توازن قوا در نظام بین المللی دارد و می تواند شکل جدیدی از موازنه قوا در جهان را توسط چهار قدرت نوظهور در منطقه و جهان یعنی چین، روسیه، هند و ایران پایه ریزی کند. این سازمان قابلیت آن را دارد که بصورت یک بلوک قدرت اقتصادی، سیاسی و حتی نظامی در نظام بین الملل عمل نماید.این سطح از همکاری سبب می شود اعضا فرصت های بیشتری برای همکاری در اختیار داشته باشند. حضور دو قدرت دارای حق وتو، چهار قدرت هستهای و ۳۶ درصد تولید ناخالص جهانی باعث شده است سازمان همکاری شانگهای در ابعاد مختلف منطقهای، فرامنطقهای و بینالمللی از اهمیت قابل توجهی برخوردار باشد. امروز این سازمان می تواند راهبردهای جدیدی برای مواجهه قدرتمند و مدیریت بحران های جدید منطقه ای و جهانی با استفاده از ظرفیت های بالقوه و بالفعل خود ارائه دهد.
برگزاری اجلاس بیست و ششم سران شانگهای در این برهه در قرقیزستان که بعد از سه جنگ تحمیلی ۱۲ ، ۴۰ و ۱۷ روزه و تداوم فشار آمریکا و غرب بر ایران در مسئله هسته ای و تنگه هرمز صورت گرفت، و شرکت رئیس جمهور کشورمان از اهمیت زیادی برخوردار بود. صدور بیانیه این سازمان با محوریت کشورهای چین، روسیه و هند در محکوم کردن حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به اقصی نقاط ایران و شهادت رهبر، فرماندهان، دانشمندان و مردم بی گناه کشورمان بستر مناسبی برای رایزنی ها و محکومیت این حملات در نشست های دو جانبه و چندجانبه با سران عضو آن بود. با توجه به تلاش آمریکا برای محاصره دریایی تنگه هرمز و حضور دو عضو مهم پیمان شانگهای در شورای امنیت سازمان ملل، به این اجلاس و دیدارهای حاشیه ای آن با روسای این کشورها اهمیت ویژه ای بخشید.
با توجه به حمایت چین، هند و روسیه به عنوان سه عضو اصلی این پیمان از جمهوری اسلامی ایران در برابر تجاوز آمریکا، مواضع این کشورها در ادامه راه برای ایران بسیار مهم و اثر گذار است. دیدارهای دوجانبه شی جین پینگ، مودی و پوتین روسای سه کشور یاد شده با دکتر پزشکیان، گفتگو برای متحد کردن مواضع هر سه کشور با جمهوری اسلامی ایران و نیز بهره گیری از ظرفیت های این کشورها در شورای امنیت و همچنین رایزنی چهار کشور چین، روسیه، هند و ایران درباره نحوه مقابله با فشارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی غرب از اهمیت زیادی برخوردار است .
ضمن اینکه رهبران بلوکی که بیش از یک چهارم جهان را تشکیل میدهند، برنامههای جدیدی را برای تعمیق روابط خود در مجموعه سازمان همکاری شانگهای در افق پیش رو، رونمایی کردند. مقامات حاضر در این نشست درباره تقویت همگرایی دفاعی و امنیتی، مبارزه مشترک با تروریسم، افراطگرایی و جرائم فراملی گفتگو کردند و همزمان موضوعات کلیدی دیگری همچون توسعه شبکههای ترانزیت و زیرساختهای حملونقل، همکاریهای مالی و بانکی مستقل از نظامهای غربی، حوزه های صنعتی و دانش بنیان، امنیت انرژی، گسترش استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و نیز آینده چندجانبهگرایی در نظام بینالملل را بررسی نمودند.
علاوه بر این، فعالیت در این سازمان باعث تعمیق همکاریهای امنیتی، دفاعی، نظامی و منطقهای میان اعضاء شده است. چین بعد از روی کارآمدن ترامپ و وضع تعرفه های سنگین در روابط تجاری و مطرح بودن آن به عنوان مهمترین تهدید جهانی در سند امنیت ملی آمریکا، نیاز به ایجاد یک بلوک حمایتی از جمله با روسیه و ایران را بیشتر احساس می کند. نظر به اینکه روابط تجاری میان چین، هند، ایران و روسیه بویژه در حوزه فروش نفت تحت فشار قرار گرفته است، دیدار رئیس جمهور ما با روسای جمهور روسیه و چین و نخست وزیر هند از اهمیت اساسی برخوردار بود؛ چراکه موقعیت جغرافیایی ایران به عنوان پلی بین آسیا و اروپا، امکان تبدیل شدن به قطب مهم ترانزیتی را فراهم نموده و از طریق همکاری در توسعه زیرساختهای حملونقل و تسهیلات گمرکی میتواند به بهرهبرداری بهتر از این موقعیت منجر شود. افق بسیار خوب و امیدبخشی در فراروی همکاری های چهار قدرت نوظهور جهانی در این سازمان وجود دارد که لازم است با برنامه ریزی های لازم در مجموعه های مختلف سیاسی، اقتصادی، دفاعی و امنیتی کشورمان، بدان جامه عمل پوشیده شود.