غذا خوردن جلوی تلویزیون در سالهای اخیر به عادتی رایج در بسیاری از خانوادهها تبدیل شده است؛ عادتی که به گفته یک روانشناس، نباید آن را صرفاً یک انتخاب غذایی ساده دانست، چراکه تداوم آن میتواند فرصت گفتوگو، صمیمیت و ارتباط عاطفی میان اعضای خانواده را کاهش دهد و حتی در برخی خانوادهها به ابزاری برای فرار از تعارضهای حلنشده تبدیل شود.
نورنیوز-گروه اجتماعی: نرگس حسینینیا با تاکید بر همهگیر شدن عادت غذا خوردن جلوی تلویزیون در سالهای اخیر، گفت: این رفتار را نباید صرفا یک عادت ساده غذایی دانست؛ بلکه بازتابی از تغییر بنیادین در سبک زندگی خانوادههاست. در دنیای پرمشغله امروز اعضای خانواده زمان کمتری را کنار هم میگذرانند و تلویزیون به بخش جداییناپذیری از اوقات فراغت و استراحت روزانه تبدیل شده است؛ همین موضوع باعث ادغام زمان صرف غذا با تماشای برنامهها میشود.
وی در ادامه اظهار کرد: تلویزیون به دلیل محرک جذاب و پیوسته، توجه افراد را به خود جلب میکند به همین دلیل فرد تصور میکند تماشای تلویزیون، تجربه صرف غذا را لذتبخشتر و راحتتر میکند.
این روانشناس هشدار داد: مساله زمانی بحرانی میشود که این رفتار از یک انتخاب گاهبهگاه به یک الگوی رفتاری ثابت تبدیل شود؛ یعنی اعضای خانواده بدون استثنا صرف غذا را با روشن بودن تلویزیون گره بزنند.
تلویزیون پناهگاهی برای فرار از تعارضهای خانوادگی؟
حسینینیا با اشاره به اینکه روشنبودن تلویزیون هنگام صرف غذا میتواند نوعی «مکانیسم فرار» از تعارضهای خاموش خانوادگی باشد، اظهار کرد: نمیتوان این موضوع را به همه خانوادهها تعمیم داد؛ اما در خانوادههایی که گفتوگو دشوار است یا تعارضهای حلنشده دارند یا اعضا از مواجهه با یکدیگر اجتناب میکنند، تلویزیون میتواند به یک راهکار یا مکانیسم تبدیل شود.
این روانشناس افزود: وقتی اعضاء عمدا از برقراری ارتباط با یکدیگر اجتناب میکنند، فرصت حل مساله و ترمیم روابط نیز کاهش مییابد، بنابراین برای تشخیص اینکه آیا تلویزیون صرفا یک عادت است یا یک مکانیسم فرار، باید به الگوی کلی ارتباطی خانواده توجه کرد نه فقط به روشن بودن تلویزیون.
آسیبهای پنهان تماشای تلویزیون در وعدههای غذایی
وی در پاسخ به این پرسش که انتقال تمرکز اعضای خانواده از یکدیگر به صفحهنمایش چه آسیبهای عاطفی در بلندمدت ایجاد میکند؟ تصریح کرد: اگر تماشای تلویزیون به شکل دائم جایگزین تعاملات میانفردی شود، مهمترین آسیب از دست رفتن فرصتهای طلایی برای ارتباطهای روزمره است. رابطه خانوادگی صرفا در گفتوگوهای جدی شکل نمیگیرد؛ بخش مهمی از صمیمیت در همین تعاملات ساده روزمره مانند گفتوگو درباره اتفاقات روز، شوخیکردن و درک حال و هوای یکدیگر نهفته است.
حسینینیا خاطرنشان کرد: وقتی توجه اعضاء دائما معطوف به تلویزیون باشد، این تبادلهای ظریف کمرنگ میشود در نهایت اعضای خانواده ممکن است در عین حضور فیزیکی کنار یکدیگر، از نظر ارتباطی در دسترس هم نباشند.
فرسایش پیوند عاطفی زوجها در سایه تلویزیون
این روانشناس با بیان اینکه غذا خوردن جلوی تلویزیون چگونه صمیمیت کلامی و پیوند عاطفی میان همسران را فرسایش میدهد، بیان کرد: صمیمیت در رابطه زوجی تا حد زیادی از تعاملهای کوچک روزمره ساخته میشود. وعده غذایی یکی از بهترین فرصتها برای باخبر شدن از حال یکدیگر و تجربه حضور همسر است. وقتی این زمان بهطور مداوم با تماشای تلویزیون جایگزین شود، کیفیت تعاملات کاهش مییابد بهویژه اگر زوجها در طول روز فرصت دیگری برای گفتوگو نداشته باشند، به مرور فاصله عاطفی بیشتری را تجربه خواهند کرد؛ از این رو بهتر است فعالانه به دنبال ساختن فرصتهای تعاملی باشیم.