از حماسه رئیسعلی دلواری در تنگستان تا ایستادگی امروز ایران در تنگه هرمز، یک راهبرد تاریخی امتداد یافته است: اتکا به توان بومی، استقلالخواهی و مقاومت در برابر استعمار؛ راهی که امروز در میدان نظامی، اقتصادی و جنگ روایتها ادامه دارد.
نورنیوز-گروه سیاسی: تقویم کشورهای بزرگ، تنها مجموعهای از روزها و مناسبتها نیست؛ بلکه گنجینهای از تجربههای تاریخی، ایستادگیها و حماسههایی است که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند و مسیر آینده ملتها را روشن میسازند. در تقویم ایران نیز روزهایی وجود دارد که فراتر از یک واقعه تاریخی، حامل یک مکتب و منطق ماندگارند. ۱۲ شهریور، سالروز شهادت رئیسعلی دلواری، از همین روزهاست؛ روزی که به نام «مبارزه با استعمار» در حافظه تاریخی ملت ایران ثبت شده است.
دلواری؛ روایت ایستادگی در برابر امپراتوری
۱۲ شهریور ۱۲۹۴، رئیسعلی دلواری، فرزند دلاور خطه همیشه سرافراز بوشهر، در روزگاری به شهادت رسید که انگلستان خود را قدرت بلامنازع جهان میدانست و بر بخش بزرگی از جغرافیای عالم حکم میراند. در چنین شرایطی، دلواریها با کمترین امکانات، اما با تکیه بر ایمان، غیرت ملی، بصیرت و دشمنشناسی، در برابر اشغالگران ایستادند و حماسه دلیران تنگستان را آفریدند.
آن روز، استعمار با اتکا به قدرت نظامی و همراهی مزدوران و وادادگان میکوشید ایران را به عرصهای برای غارت منابع و سلب استقلال تبدیل کند؛ اما دلواریها نشان دادند که قدرت یک ملت تنها در تجهیزات و امکانات مادی خلاصه نمیشود. ارادهای که از ایمان، میهندوستی و شناخت درست دشمن سرچشمه بگیرد، میتواند در برابر بزرگترین قدرتهای زمان نیز سد ایجاد کند.
بیش از یک قرن از آن روزگار گذشته است؛ اما تلاش استعمار برای تحریف گذشته و کمرنگ کردن جنایات تاریخیاش نتوانسته نام دلواریها و پیام ایستادگی آنان را از حافظه ملت ایران بزداید. میراث آنان امروز نیز یک پیام روشن دارد: امنیت پایدار را نمیتوان از بیگانگان گدایی کرد؛ بلکه باید آن را بر ستونهای اقتدار درونی و اعتماد به توان ملی بنا نهاد.
از تنگستان تا خلیج فارس؛ تاریخ در قامت امروز
تاریخ گاه نه با تکرار دقیق رویدادها، بلکه با بازتولید یک منطق و یک اراده، خود را نشان میدهد. در روزگار دلواریها، انگلیسیها برای اشغال بوشهر وارد میدان شدند و فرزندان تنگستان برای بیرون راندن آنان سلاح به دست گرفتند. امروز نیز فرزندان همان نسل، با اتکا به توان بومی، پیش از آنکه دشمن بتواند رؤیای تجاوز به خاک ایران را محقق کند، محاسبات او را برهم میزنند.
بازداشت نیروهای نظامی انگلیس و آمریکا در خلیج فارس و توقیف نفتکش انگلیسی در واکنش به توقیف نفتکش ایرانی در جبلالطارق، نمونههایی از تغییر معادله قدرت در این پهنه راهبردی است. در جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان نیز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توان موشکی و پهپادی بومی نشان دادند که نسل امروز، ادامه همان راهی است که دلواریها آغاز کردند: ایستادن در برابر تجاوز و نپذیرفتن منطق تسلیم.
در این میان، همافزایی میدان، دیپلماسی، جامعه و رسانه، ظرفیت تازهای برای قدرت ملی ایجاد کرده است؛ ظرفیتی که نشان میدهد امنیت و آینده ایران نمیتواند گروگان اراده قدرتهای خارجی باشد.
هرمز؛ بوشهرِ امروز در خط مقدم نبرد
اگر بوشهر در روزگار دلواریها دروازه مقابله با ورود استعمار به خاک ایران بود، امروز تنگه هرمز یکی از مهمترین عرصههای تقابل اراده ایران با قدرتهای سلطهگر است. دلاورمردانی همچون شهید تنکسیری و رزمندگان نیروی دریایی سپاه و ارتش، با الهام از همان فرهنگ، در این جغرافیای راهبردی ایستادهاند.
قدرتی که آمریکا تصور میکرد میتواند در کوتاهترین زمان ایران را درهم بشکند، بر منابع انرژی آن مسلط شود و کنترل خلیج فارس و تنگه هرمز را در اختیار بگیرد، با واقعیت دیگری مواجه شد. امروز اهمیت هرمز تنها در یک آبراه خلاصه نمیشود؛ این تنگه به یکی از گرههای اصلی امنیت انرژی و اقتصاد جهانی تبدیل شده و هر تحول در آن میتواند بازار نفت، قیمت سوخت، بورسها، اوراق قرضه، تورم و حتی محاسبات اقتصادی دولتها را تحت تأثیر قرار دهد.
دلواریهای امروز؛ در سنگر جنگ روایتها
اما نبرد دشمن پایان نیافته است. ابزارها تغییر کردهاند و جنگ از میدان نظامی به عرصه اقتصاد، رسانه و ادراک کشیده شده است. جنگ امروز، جنگ روایتهاست؛ نبردی برای تحقیر توان ملی، کمرنگ کردن دستاوردها، القای یأس و معرفی مقاومت بهعنوان عامل شکست و انزوا.
در سوی دیگر، همان قدرتهایی که سابقهای طولانی در مداخله و جنایت دارند، میکوشند خود را در قامت ناجیان ملتها بازنمایی کنند و حتی جنایاتی چون حملات میناب، لامرد و هدف قرار دادن مراسم عروسی را در قالب ادعاهای انساندوستانه توجیه کنند. هدف، ایجاد یک خطای محاسباتی در افکار عمومی و سوق دادن جامعه به سوی پذیرش «استعمار نوین» با وعده حل مشکلات است.
امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به دلواریهایی در میدان ادراک و روایت نیاز دارد؛ مردانی که بدانند استقلال، محصول همبستگی ملی است، نه اعتماد به وعده بیگانگان. دلواریها دست دوستی استعمار را باور نکردند و پشت دستکش مخملین، دست چدنی سلطه را دیدند.
از تنگستان تا دفاع مقدس، از جنگ ۱۲روزه تا جنگ رمضان و از سواحل خلیج فارس تا تنگه هرمز، یک حقیقت تاریخی امتداد یافته است: امنیت پایدار از درون ملتها برمیخیزد. این همان میراث دلواریهاست؛ میراثی که امروز در قامت مقاومت، خودباوری و بومیسازی امنیت، نهتنها برای ایران، بلکه بهعنوان الگویی تازه در برابر نظم سلطهگر جهانی قد علم کرده است.