رئیسجمهور در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با تأکید بر اینکه وحدت اسلامی به معنای یکسان شدن مذاهب و ملتها نیست، گفت: وحدت نباید به تعطیل شدن عدالت و حقیقت منجر شود. پزشکیان همچنین با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی و سیاسی جهان اسلام، بر ضرورت همکاری کشورهای مسلمان برای ساخت آیندهای مشترک تأکید کرد.
نورنیوز-گروه سیاسی: مسعود پزشکیان امروز پنجشنبه پنجم شهریورماه در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار شد، با اشاره به شرایط متفاوت جهان اسلام اظهار کرد: موضوع چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی، تبیین اندیشههای بلند رهبر شهیدمان است.
وی افزود: وحدت اسلامی نباید یک تاکتیک سیاسی یا مصلحتی زودگذر تلقی شود، بلکه اصلی راهبردی برای عزت، استقلال و آینده درخشان امت اسلامی است.
پزشکیان: وحدت به معنای یکسان شدن نیست
رئیسجمهور با اشاره به سیره پیامبر اسلام(ص) اظهار کرد: بهترین بزرگداشت پیامبر این نیست که فقط سخنان ایشان را تکرار کنیم؛ باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند.
پزشکیان ادامه داد: برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر بازگردیم. پیامبر چه کرد؟ رسول خدا فقط افراد را به ایمان دعوت نکرد، بلکه امت ساخت.
وی با بیان اینکه پیامبر از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت جامعهای با سرنوشت مشترک ساخت، گفت: در مدینه، مهاجر و انصار برادر شدند و اوس و خزرج که سالها با یکدیگر جنگیده بودند در کنار هم قرار گرفتند.
رئیسجمهور افزود: پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد. مسلمانان مجبور نشدند همه مثل هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند. این شاید مهمترین درس پیامبر برای جهان اسلام امروز باشد.
پزشکیان تأکید کرد: وحدت به معنای یکسان شدن نیست؛ وحدت یعنی اختلاف، ما را به دشمن یکدیگر تبدیل نکند.
وی ادامه داد: شیعه، شیعه میماند و سنی، سنی. مذاهب فقهی و کلامی از میان نمیرود. ملتها، دولتها و منافع ملی نیز باقی میمانند.
آیا اختلاف سیاسی باید به جنگ میان مسلمانان منجر شود؟
رئیسجمهور با طرح چند پرسش درباره ضرورت وحدت در جهان اسلام گفت: آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را برای همکاری به حمله به کشور اسلامی دیگر وادار کند؟
پزشکیان افزود: آیا رقابت دولتها باید به جایی برسد که امنیت یک ملت مسلمان با ناامنی ملت مسلمان دیگر تأمین شود؟
وی تصریح کرد: وحدت اسلامی تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست. اگر برادر من مظلوم است باید یاریاش کنم و اگر ظالم است، برادری من اقتضا میکند نگذارم به ظلم ادامه دهد.
جهان اسلام؛ بیش از ۲ میلیارد مسلمان در ۵۷ کشور
رئیسجمهور با اشاره به ظرفیتهای جهان اسلام اظهار کرد: ما امروز درباره یک جمع کوچک و در حاشیه جهان سخن نمیگوییم؛ بیش از دو میلیارد مسلمان در جهان زندگی میکنند که نزدیک به یکچهارم بشریت را تشکیل میدهند.
پزشکیان افزود: ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی هستند و جغرافیای جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آسیای مرکزی، خاورمیانه و آفریقا امتداد دارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی و جغرافیایی کشورهای اسلامی گفت: جهان اسلام در قلب بخشی از مهمترین مسیرهای دریایی و زمینی قرار دارد و از منابع عظیم انرژی، جمعیت جوان، بازار بزرگ، مراکز مهم تمدن تاریخی و ظرفیتهای مهم مالی، صنعتی، علمی و فناوری برخوردار است.
رئیسجمهور ادامه داد: اقتصاد ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در سال ۲۰۲۴ حدود ۹.۲ تریلیون دلار بوده، اما سهم آنها تنها ۸.۳ درصد اقتصاد جهانی است.
سهم تجارت کشورهای اسلامی با یکدیگر تنها ۱۹ درصد است
پزشکیان با اشاره به وضعیت تجارت میان کشورهای اسلامی گفت: صادرات این کشورها در سال ۲۰۲۴ به یکدیگر تنها ۱۹ درصد بوده است؛ یعنی بیش از چهارپنجم صادرات این کشورها به بیرون از مجموعه خودشان انجام میشود.
وی این آمار را نشاندهنده ظرفیت بزرگ همکاری میان کشورهای اسلامی دانست و افزود: وزن مشترک کشورهای اسلامی در بسیاری از تصمیمات بینالمللی متناسب با ظرفیت ما نیست.
پیام پزشکیان برای جهان اسلام
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه وحدت باید بر پایه حق و عدالت شکل بگیرد، گفت: امروز به وحدت بر مدار حق، عدالت و مسئولیت متقابل نیاز داریم.
پزشکیان افزود: اگر قرار است جهان اسلام از ظرفیتهای عظیم انسانی، اقتصادی، علمی و جغرافیایی خود استفاده کند، نخست باید اختلافات میان کشورهای مسلمان به عاملی برای دشمنی و درگیری تبدیل نشود.
وی تأکید کرد: وحدت اسلامی زمانی میتواند به یک قدرت واقعی تبدیل شود که کشورهای مسلمان ضمن حفظ هویت، مذاهب، منافع ملی و تفاوتهای خود، بر سر اصول مشترک و سرنوشت مشترک امت اسلامی همکاری کنند.
دفاع ما از ایران به معنای دشمنی با ملتهای مسلمان و همسایه نیست
وی با بیان اینکه به ما ظلم شد، کشور حق هر ملت است و ایران از این حق استفاده کرد، تاکید کرد: دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای مسلمان و همسایه نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به کشور اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستجو کند.
رئیسجمهور گفت: ایران دست خود را برای ساخت چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز میکند، نه از موضع ضعف بلکه از تجربه جنگ، ما میدانیم جنگ چیست و وقتی که موشک فرو میآید میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست. جمهوری اسلامی بیش از چهار دهه از فلسطین حمایت کرد، به دلیل اینکه مظلوم هستند، این برای معنای پرچمداری اسلام است.
پزشکیان افزود: فناوری که میتواند انسانها را درمان کند برای دقیقتر کشتن استفاده میشود، اطلاعاتی که میتواند انسانها را به هم نزدیکتر کند میتواند با دروغ و تحقیر، با نفرت آنها را در مقابل هم قرار دهد. علمای جهان اسلام! دانشگاههای ما مأموریت تازهای دارند، باید تکفیر را از حوزه اختلاف مذهبی بیرون کنیم و اهانت به مقدسات مذهبی باید خط قرمز ما باشد.
سه پیشنهاد برای وحدت کشورهای اسلامی
وی با بیان اینکه سوال مهم این کنفرانس نباید این باشد که فقط چه چیزهایی غلط است، باید بگوییم که چه باید کرد، گفت: به گمان من جهان اسلام امروز بیش از قطعنامه جدید به چند تعهد روشن و قابل اجرا نیاز دارد.
رئیسجمهور ضمن تبیین سه پیشنهاد خود، اظهار کرد: اول میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض میان کشورهای اسلامی است. کشورهای اسلامی متعهد شوند به تمامیت سرزمینی یکدیگر احترام بگذارند. از خاک آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند. از تجزیه و بی ثبات سازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت خود را علیه یکدیگر تعریف نکنند، بلکه با هم امنیت منطقه را مدیریت کنند.
پزشکیان افزود: این به معنای اتحاد نظامی یا یکسان شدن سیاست خارجی کشورها نیست. اگر نتوانیم میان خودمان چنین قاعدهای ایجاد کنیم چگونه از نظم عادلانه در جهان صحبت میکنیم.
وی گفت: دومین پیشنهاد، ایجاد سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه در جهان اسلام است. سازمان همکاری اسلامی باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه فقط بعد از کشته شدن هزاران انسان، بیانیه صادر کند. کشورهای مورد اعتماد، علما، دیپلماتها و حقوقدانهای برجسته جهان اسلام میتوانند یک ظرفیت دائمی برای هشدار زود هنگام، میانجیگری و حل اختلاف بین کشورهای اسلامی ایجاد کنند.
رئیسجمهور درتبیین سومین پیشنهاد، تصریح کرد: تبدیل جهان اسلام از مجموعهای از بازارهای جداگانه به شبکه از همکاریهای واقعی. وحدت فقط مسئله امنیت نیست، جوانِ مسلمان باید بتواند آسانتر در دانشگاههای کشور مسلمان دیگر تحصیل کند. دانشمندان ما باید در هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی، فناورینو، پروژه مشترک داشته باشند. سرمایه کشورهای اسلامی باید بیشتر به سمت توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند، تجارت درون جهان اسلام که امروز کمتر از یک پنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است باید به طور جدی افزایش پیدا کند.
پزشکیان گفت: منابع مشترک را میتوانیم در کارگروه مشترک، زیرساختها، حمل و نقل و لوجستیک، تجارت و سرمایه گذاری، کشاورزی، اقتصاد دیجیتال، توسعه دریا محور، توسعه مهارتها، تولید و انرژی پاک و تمام زمینههایی که وجود دارد، داشته باشیم.
وی با بیان اینکه اگر ما در ایران دیگر مسلمانان را به عدالت دعوت میکنیم و خودمان نیز باید بیش از دیگران ملتزم به آن باشیم، اظهار کرد: وحدت ملی ایران در ماههای سخت جنگ، سرمایه بزرگی برای کشور ایران بود. ایرانیان با همه اختلافهایی که داشتند سیاسی، قومی مذهبی، اجتماعی وقتی موجودیت و تمام سرزمینی کشور را در خطر دیدند از ایران دفاع کردند، این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ فقط وظیفه مردم نیست، حکومت باید سهم خود را با عدالت و با شنیدن صدای مردم با مبارزه با فساد و تبعیض و با احترام به کرامت همه ایرانیان ادا کند.
رئیسجمهور تصریح کرد: شیعه، سنی، فارس، کرد، عرب، بلوچ، زن و مرد همه باید احساس کنند که ایران خانه آنهاست و قانون از کرامت آنان به یک اندازه حمایت میکند، اگر میخواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.
پزشکیان با تاکید براینکه امروز پرسش اصلی ما این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؟ پرسش این است «آیا میتوانیم اختلافات را مدیریت کنیم؟، آیا میتوانیم از خون یکدیگر حفاظت کنیم؟، آیا میتوانیم سرمایه دانش و بازار خود را به هم متصل کنیم؟، آیا میتوانیم پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند خودمان درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟» گفت: این همان مسئله ای است که پیامبر در مدینه با آن مواجه بود و این همان چیزی است که امام شهید آیت الله خامنهای بزرگ و عزیز ما در تمام سالهای مسئولیت خود بر آن اصرار داشت.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی: آمریکا امنیتساز نیست، بلکه امنیتسوز است
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با تأکید بر ضرورت تقویت وحدت میان کشورهای اسلامی گفت: امروز گفتمان وحدت و تقریب جایگزین گفتمان تکفیر و تفرقه شده است و شبکهسازی نخبگان جهان اسلام میتواند زمینهساز شکلگیری تمدن نوین اسلامی باشد.
حجتالاسلام حمید شهریاری در افتتاحیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی، با اشاره به فشارها و تحریمهای اعمالشده علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: فشار حداکثری طی چهار دهه گذشته نتوانسته ایران را متوقف کند و جمهوری اسلامی در این سالها در حوزههای مختلف علمی، فناوری و دفاعی به پیشرفتهای قابل توجهی دست یافته است.
وی با بیان اینکه تحولات منطقهای ضرورت وحدت میان کشورهای اسلامی را بیش از گذشته آشکار کرده است، افزود: کشورهای منطقه به این آگاهی رسیدهاند که حضور آمریکا نه تنها امنیتآفرین نیست، بلکه میتواند عامل ناامنی و تضعیف محور مقاومت باشد.
شهریاری همچنین به همکاری و گفتوگو میان نخبگان کشورهای اسلامی اشاره کرد و گفت: بیانیههای مشترک میان نخبگان ایران، عربستان و ترکیه را میتوان گامی ارزشمند در مسیر تقویت امت واحده اسلامی دانست.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه سخنان خود با اشاره به جنگ و تحولات اخیر منطقه، مدعی شد فشارهای آمریکا علیه ایران با هدف محدود کردن توانمندیهای هستهای، موشکی و اقتصادی کشور و همچنین حمایت ایران از فلسطین، غزه، لبنان و یمن دنبال شده است.
وی با اشاره به حمله به مدرسه میناب گفت: یکی از پرسشهای مهم این است که چرا مدرسه میناب مورد حمله قرار گرفت و کودکان این مدرسه چه خطری برای مهاجمان داشتند؟
شهریاری تأکید کرد: آنچه امروز در منطقه جریان دارد تنها یک مناقشه بر سر آب و خاک نیست، بلکه ابعاد هویتی، منطقهای و تمدنی پیدا کرده است و ضرورت وحدت اسلامی بیش از هر زمان دیگری در میدان عمل خود را نشان میدهد.
وی در پایان با تأکید بر نقش وحدت در آینده جهان اسلام گفت: کشورهای اسلامی باید از تجربههای گذشته درس بگیرند و با کنار گذاشتن تفرقه، برای تقویت همکاریهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و ایجاد امنیت پایدار در منطقه تلاش کنند.
آغاز چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی
چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با شعار «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید» و با حضور حدود ۶۰۰ مهمان داخلی و خارجی از ۴۰ کشور در تهران آغاز به کار کرده است.
این کنفرانس علاوه بر تهران در شهرهای قم و مشهد نیز برگزار میشود و نشستهای تخصصی آن در استانهای آذربایجان غربی، کردستان، گلستان و خراسان رضوی ادامه خواهد داشت.
محورهای این دوره از کنفرانس شامل مفهوم وحدت، امت و تمدن نوین اسلامی، نقش مشترکات اسلامی در شکلگیری هویت امت واحده، چالشهای اتحاد امت در دوران معاصر، نقش علمای جهان اسلام، همکاریهای اقتصادی، صلح و امنیت، سیاست و حکمرانی در امت اسلامی و بررسی جنگ و صلح در سیره پیامبر(ص) است.