مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر از تدوین طرح «مراکز امید و زندگی» برای تکمیل خدمات درمان، بازتوانی، کاهش آسیب، مهارتآموزی و اشتغال خبر داد؛ طرحی که با هدف توانمندسازی و بازگشت تدریجی بهبودیافتگان به جامعه طراحی شده است.
نورنیوز- گروه اجتماعی: دکتر سعید قاسمیان در نخستین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر در سال جاری در تشریح طرح «مراکز امید و زندگی» اظهار کرد: این طرح پس از انجام مطالعات کارشناسی و بررسی تجارب داخلی و بینالمللی و با هدایت و راهنمایی دکتر حسین ذوالفقاری، نماینده رئیسجمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، تدوین شده و پیشنویس آن برای دریافت نظرات اصلاحی و تکمیلی در اختیار دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استانها قرار گرفته است.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه در جلسات بررسی آسیبهای اجتماعی افزود: «تصمیمات باید جدیتر، ریزتر، عملیاتیتر و برنامهایتر پیش برود» و موضوع آسیبهای اجتماعی و اعتیاد، مسئلهای فراقوهای است که مسئولیت آن تنها بر عهده قوه مجریه نیست و قوه مقننه، قوه قضاییه، نیروهای مسلح، شهرداریها، نهادهای انقلابی و سایر دستگاهها نیز در آن سهیم هستند.
قاسمیان ادامه داد: طرح «مراکز امید و زندگی» رویکردی جدید برای تکمیل و جامعکردن خدمات موجود است که بر مبنای بررسی تجارب کشورهای مختلف، تجربیات داخلی، ارزیابیهای کارشناسی، اصول و قوانین کشور و حقوق شهروندی طراحی شده و اجرای اثربخش برنامههای استاندارد درمان، بازتوانی، کاهش آسیب، توانمندسازی، حمایت اجتماعی و بازاجتماعیشدن بهبودیافتگان را دنبال میکند.
مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به بررسی وضعیت گذشته و موجود مراکز ماده ۱۶ گفت: در سالهای گذشته، کارشناسان، جامعهشناسان و سیاستگذاران نقدهایی را نسبت به برخی چالشهای ساختاری، عملکردی و هویتی این مراکز مطرح کردهاند و طرح مراکز امید و زندگی در راستای پاسخ به همین چالشها و ارتقای کیفیت خدمات تدوین شده است.
قاسمیان تصریح کرد: تا زمان ایجاد، احداث و راهاندازی کامل مراکز امید و زندگی در کشور، تمامی مراکز موضوع ماده ۱۶ قانون تحت پوشش دستگاههای اجرایی ذیربط از جمله سازمان بهزیستی کشور، سازمان زندانها، فرماندهی انتظامی و سازمان بسیج همچنان فعال خواهند بود و باید به فعالیت خود ادامه دهند.
وی با ارائه آماری از روند فعالیت مراکز موضوع ماده ۱۶ و تبصره ۲ ماده ۱۶ گفت: در سال ۱۳۹۶، ۲۱ مرکز موضوع ماده ۱۶ و ۵۵۸ مرکز تبصره ۲ ماده ۱۶ فعال بودند، اما در سالهای اخیر با توجه به شرایط و ابلاغهای مرتبط، تعداد مراکز تبصره ۲ روند نزولی داشته و در مقابل، تعداد مراکز موضوع ماده ۱۶ افزایش یافته است.
مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر افزود: تعداد افراد پذیرششده در این مراکز از حدود ۸۲ هزار نفر در سال ۱۳۹۶ به ۱۱۴ هزار و ۷۴ نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۹ هزار نفر در مراکز موضوع ماده ۱۶ و حدود ۴ هزار و ۷۰۰ نفر در مراکز تبصره ۲ ماده ۱۶ پذیرش شدهاند که این آمار نشاندهنده روند افزایشی پذیرش در مراکز ماده ۱۶ و روند کاهشی در مراکز تبصره ۲ است.
قاسمیان با تشریح مدل مفهومی طرح «امید و زندگی» گفت: بر اساس مطالعات انجامشده، موفقترین کشورها در حوزه درمان و بازتوانی از مدلهای جامع و ترکیبی استفاده کردهاند؛ بر همین اساس، در این طرح نیز ارائه خدمات جامع درمان، بازتوانی، حرفهآموزی، اشتغال، اسکان حمایتی و بازاجتماعیشدن در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: مدل مفهومی طرح در پنج گام طراحی شده است؛ پذیرش و غربالگری، درمان چندلایه اعتیاد، آموزش مهارتهای زندگی، اشتغال و بازیابی عزت نفس و در نهایت بازگشت تدریجی فرد به جامعه.
قاسمیان با تشریح چارچوب اجرایی طرح گفت: هر مرکز امید و زندگی در پنج بخش اصلی طراحی شده است که شامل پذیرش، غربالگری، سمزدایی، درمان و بازتوانی؛ حرفهآموزی و ایجاد کارگاههای اشتغال؛ امور فرهنگی، بازاجتماعیشدن و اسکان حمایتی؛ خدمات رفاهی؛ و مدیریت و امور اداری است.
وی درباره بخش درمان و بازتوانی اظهار کرد: در این بخش، پذیرش و غربالگری، آزمایشگاه تشخیص سریع، درمان و سمزدایی، بستری و بازتوانی، روانشناسی و مشاوره، کلینیک و اورژانس برای ارائه خدمات پزشکی پیشبینی شده است.
وی افزود: در بخش حرفهآموزی و اشتغال نیز ایجاد کارگاههای مهارتآموزی و اشتغال برای مددجویان پیشبینی شده تا افراد پس از طی مراحل درمان، امکان کسب مهارت و ورود به بازار کار را داشته باشند.
قاسمیان گفت: بخش فرهنگی، بازاجتماعیشدن و اسکان حمایتی نیز شامل خوابگاهها و استراحتگاهها، فضاهای عمومی، اماکن بهداشتی، سالن ورزشی و فضاهای هنری و فرهنگی خواهد بود.
وی ادامه داد: در بخش خدماتی نیز ظرفیتهایی مانند کتابخانه، مسجد، آشپزخانه، نانوایی، بانک، فروشگاه زنجیرهای و آرایشگاه برای ارائه خدمات مورد نیاز مددجویان پیشبینی شده است.
قاسمیان درباره ساختار مدیریتی مراکز امید و زندگی گفت: مدیریت کلان این مراکز از سوی شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان و مدیریت اجرایی با محوریت شهرداریها پیشبینی شده است.
وی افزود: در اجرای این طرح، مجریان دولتی و غیردولتی، سازمانهای مردمنهاد، بخش خصوصی، تعاونیها و خیرین میتوانند مشارکت داشته باشند و استفاده از ظرفیتهای مردمی و اجتماعی یکی از محورهای مهم طرح است.
قاسمیان در پایان با اشاره به الزامات اجرای طرح اظهار کرد: تصویب طرح در جلسه آتی ستاد مبارزه با مواد مخدر، بهرهگیری از ظرفیت سازمانهای مردمنهاد و بخش غیردولتی، اطلاعرسانی بهموقع، آمادهسازی افکار عمومی و گروههای مرجع از طریق رسانههای واقعی و مجازی و تدوین آییننامه اجرایی تأسیس و سایر دستورالعملها از جمله مراحل پیشبینیشده برای اجرای طرح است.
به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر، وی خاطرنشان کرد: آییننامه اجرایی تأسیس مراکز و دستورالعملهای مربوط نیز از سوی ادارهکل حقوقی و قضایی در دست تهیه است تا پس از تکمیل، مراحل تصویب آن طی شود.