منطقه در حالی وارد مرحلهای تازه از تنشهای سیاسی و امنیتی شده که همزمان با تشدید مواضع آمریکا درباره ایران، وضعیت تنگه هرمز، تحولات عراق و مسیرهای دیپلماتیک تهران با کشورهای منطقه در کانون توجه قرار گرفته است.
نورنیوز-گروه سیاسی: دونالد ترامپ مدعی شده آمریکا «هر هفته میلیونها بشکه نفت» از تنگه هرمز خارج میکند و قیمت نفت نیز در حال کاهش است؛ ادعایی که همزمان با عبور قیمت برنت از ۹۰ دلار مطرح شده است.
ترامپ همچنین گفته واشنگتن به دنبال تمدید تفاهم با ایران نیست و مدعی شده تهران خواهان توافق است اما توافق مورد نظر آمریکا را نمیپذیرد.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری امروز تأکید کرد که در متن تفاهمنامه ۲۸ خرداد، چیزی تحت عنوان «مهلت ۶۰ روزه» وجود نداشته و آنچه پیشبینی شده، یک بازه زمانی برای گفتوگو درباره رفع تحریمها و موضوع هستهای بوده است.
به گفته بقایی، آمریکا چند هفته پس از امضای تفاهمنامه، آن را بهطور گسترده نقض کرد و از همین رو اساساً گفتوگویی آغاز نشد.
او همچنین گفت ایران سیاست خارجی خود را بر اساس اولتیماتوم یا ضربالاجل تنظیم نمیکند.
با این حال، پایان بازه ۶۰ روزه تفاهمنامه ایران و آمریکا، یک نقطه عطف سیاسی محسوب میشود؛ هرچند تهران آن را پایان یک «آتشبس ۶۰ روزه» نمیداند.
گزارشها حاکی از آن است که درباره تمدید رسمی توافق، تصمیم علنی اعلام نشده و ارتباطات غیرمستقیم از طریق میانجیها ادامه دارد.
بقایی نیز پاکستان را میانجی اصلی مسائل ایران و آمریکا معرفی کرده و گفته قطر نیز تلاشهایی انجام میدهد. در سطح امنیتی، گزارشهایی درباره توقف یک نفتکش متعلق به شرکت اماراتی در نزدیکی قشم منتشر شده و همزمان آمریکا از کاهش محسوس تردد کشتیها در تنگه هرمز خبر داده است.
تهران نیز در گفتوگوهای خود با عمان بر تعیین سازوکار عبور ایمن کشتیها تأکید کرده است.
عباس عراقچی و فؤاد حسین وزیر خارجه عراق امروز تلفنی درباره حمله به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان گفتوگو کردند؛
عراقچی تأکید کرده ایران اطلاعاتی مبنی بر آغاز حمله از خاک خود ندارد. وزیر خارجه ایران همچنین درباره آنچه «عملیات پرچم دروغین» خوانده، به گروههای کرد نسبت به تلاش برای ایجاد اختلاف میان همسایگان هشدار داده است.
همزمان، دیدار غریب آبادی معاون وزیر خارجه با همتای چینی در پکن و رایزنی عراقچی با همتای ترکیهای نشان میدهد تهران در کنار حفظ اهرمهای امنیتی، مسیر دیپلماسی منطقهای را نیز فعال نگه داشته است؛ مسیری که در روزهای آینده و پس از پایان بازه ۶۰ روزه، اهمیت بیشتری خواهد یافت.