بر اساس گزارش سازمان بینالمللی دریانوردی، بحران تنگه هرمز مسیر کشتیها را ناامن کرده؛ کرایه نفتکشها، اجاره مسیرهای جایگزین، هزینه بیمه جنگی و حمل کانتینری را جهشی افزایش داده و هزینه تجارت دریایی را بالا برده است.
نورنیوز-گروه بین الملل: بر اساس گزارشها و دادههای منتشرشده از سوی سازمان بینالمللی دریانوردی، رویترز، روزنامه گاردین، شرکت CMA CGM و شرکت Marsh، بحران تنگه هرمز که در پی حمله ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی به ایران بوجود آمد و منجر به بسته شدن این تنگه راهبردی شده است؛ هزینههای کشتیرانی و حملونقل دریایی را بهطور چشمگیری افزایش داده است؛ بهگونهای که آثار این بحران از کرایه نفتکشها و بیمه جنگی تا هزینه حمل کانتینر و انتخاب مسیرهای جایگزین امتداد یافته است.
مطابق این دادهها، کرایه سفر یک سوپرتانکر در تنگه هرمز پیش از بحران حدود ۲ میلیون دلار بوده، اما پس از شکلگیری بحران به حدود ۲۵ میلیون دلار رسیده است. به این ترتیب، هزینه یک سفر مشابه حدود ۱۱.۵ تا ۱۲ برابر افزایش یافته و منجر به افزایش حدود ۱۳ برابری کرایه نفتکشها شده است.
همچنین، نرخ اجاره نفتکشها در مسیرهای مرتبط با خلیج فارس ۴۷ هزار دلار در روز اعلام شده، در حالی که نرخ اجاره نفتکشها در خارج از تنگه هرمز به ۱۹۰ هزار دلار در روز رسیده است. این اختلاف قابل توجه، هزینه اقتصادی استفاده از مسیرهای جایگزین و تلاش برای کاهش ریسک عبور از هرمز را نشان میدهد.
بر اساس دادههای ارائهشده درباره بیمه، نرخ بیمه جنگی نفتکشها پیش از بحران حدود ۰.۲۵ درصد ارزش بدنه کشتی بوده است. این رقم در مراحل اولیه بحران به ۳ درصد افزایش یافته و برآورد شده که در بدترین شرایط، هزینه بیمه جنگی برخی کشتیها میتواند به ۳ میلیون دلار برسد.
بحران هرمز تنها بازار نفتکشها را تحت تأثیر قرار نداده است. در بخش حمل کانتینری نیز برای هر کانتینر ۲۰ فوتی در برخی مسیرهای رفت طولانی، هزینه اضطراری ۱۵۰ دلار اعلام شده است. این هزینه برای هر کانتینر یخچالی ۲۰ فوتی در برخی مسیرهای رفت ۷۵ دلار و برای هر کانتینر ۲۰ فوتی در برخی مسیرهای برگشت ۱۶۵ دلار عنوان شده است.
این ارقام نشان میدهد افزایش ریسک در یک گلوگاه دریایی میتواند بهسرعت به هزینههای لجستیکی منتقل شود. وقتی کشتیها برای عبور از منطقه پرریسک با بیمه گرانتر، کرایه بالاتر یا ضرورت تغییر مسیر مواجه میشوند، هزینه اضافی در نهایت میتواند به صاحبان کالا، قراردادهای تجاری و قیمت نهایی محصولات منتقل شود.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر میشود که بدانیم تنگه هرمز صرفاً یک مسیر دریایی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت و انرژی جهان است. هرگونه اختلال پایدار در این مسیر میتواند همزمان بازار نفت، صنعت کشتیرانی، بیمه دریایی، زنجیره تأمین و هزینه حمل کالا را تحت فشار قرار دهد.
بر اساس همین دادهها، تصویر فعلی از یک شوک چندلایه حکایت دارد: کرایه سفر سوپرتانکر از ۲ میلیون دلار به ۲۵ میلیون دلار رسیده، اجاره روزانه نفتکش خارج از هرمز به ۱۹۰ هزار دلار افزایش یافته، نرخ بیمه جنگی از ۰.۲۵ درصد به ۳ درصد رسیده و هزینههای اضطراری حمل کانتینر نیز افزایش یافته است.
بنابراین، بر مبنای گزارش منابع یادشده، بحران هرمز در حال تبدیلشدن به مسئلهای فراتر از امنیت دریایی است؛ مسئلهای که میتواند هزینه تجارت جهانی را افزایش دهد، هر روز تداوم نااطمینانی در هرمز میتواند هزینه بیشتری بر تجارت، انرژی و زنجیره تأمین جهان تحمیل کند؛ به همین دلیل، سرنوشت این گلوگاه دریایی میتواند مستقیماً با قیمتها، تورم و کاهش رشد اقتصاد جهانی گره بخورد.