ایران با میانگین 2.61 دلار، ارزانترین اینترنت ثابت جهان را دارد؛ اما این رتبه، بیش از آنکه نشانه رفاه باشد، بازتابی از نرخ ارز، زیرساخت، رقابت و سیاستگذاری اقتصادی است.
نورنیوز-گروه اقتصادی: هزینه اینترنت ثابت در جهان، تصویری بسیار نامتوازن از اقتصاد ارتباطات ارائه میدهد. بر اساس دادههای سال ۲۰۲۶، میانگین قیمت ماهانه اشتراک اینترنت ثابت در ۲۱۴ کشور بررسیشده، از ۲.۶۱ دلار در ایران تا ۳۷۳.۸۸ دلار در والیس و فوتونا متغیر است؛ فاصلهای بیش از ۱۴۳ برابر که نشان میدهد قیمت اینترنت فقط به فناوری وابسته نیست و جغرافیا، ساختار بازار، هزینه زیرساخت، نرخ ارز و سیاستهای اقتصادی نیز در آن نقش دارند.
ایران در رتبه نخست ارزانترین بازارهای اینترنت ثابت قرار گرفته است. پس از ایران، اوکراین با ۵.۳۵ دلار، اتیوپی ۶.۴۶ دلار، بنگلادش ۷.۳۸ دلار، مغولستان ۷.۴۱ دلار، مصر ۷.۹۱ دلار، رومانی ۸.۱۹ دلار، هند ۸.۸۲ دلار، نپال ۹.۲۲ دلار و روسیه ۹.۷۱ دلار قرار دارند. پس از آنها نیز ویتنام با ۱۰.۲۴، اندونزی ۱۰.۶۶، ازبکستان ۱۲.۰۳، قرقیزستان ۱۳.۹۵، لبنان ۱۴.۲۳، چین ۱۴.۳۰، لیبی ۱۴.۶۸، گرجستان ۱۴.۸۷ و قزاقستان ۱۵.۲۳ دلار قرار گرفتهاند.
در ادامه فهرست کشورهای کمهزینه، مولداوی و بلاروس هرکدام ۱۵.۶۶ دلار، پاکستان ۱۵.۹۶، پاپوا گینه نو ۱۷.۳۰، لیتوانی ۱۷.۷۵، ترکیه ۱۷.۷۶، بلغارستان ۱۷.۸۷، آرژانتین ۱۸.۱۴، الجزایر ۱۸.۵۴، ارمنستان ۱۸.۷۱، شیلی ۱۸.۷۴، سودان جنوبی ۱۸.۹۹، اسلواکی ۱۹.۰۶، تونس ۱۹.۱۰، مقدونیه شمالی ۱۹.۲۳ و جمهوری چک ۱۹.۶۰ دلار هزینه دارند. میانمار ۲۰.۱۲، پرو ۲۰.۷۶، جمهوری آذربایجان ۲۱.۱۸، لهستان ۲۱.۲۰، بوسنیوهرزگوین ۲۱.۳۱، کلمبیا ۲۱.۸۴ و تایلند ۲۲.۳۰ دلار نیز در محدوده پایینتر جدول قرار دارند.
اما در سوی مقابل، والیس و فوتونا با ۳۷۳.۸۸ دلار گرانترین اینترنت ثابت جهان را دارد. پس از آن ترکمنستان با ۲۸۶.۲۴ دلار، جزایر ترک و کایکوس ۲۵۲ دلار، سنبارتلمی ۲۰۷.۲۶ دلار و اسواتینی ۱۹۳.۳۱ دلار قرار دارند. سوریه با ۱۸۹.۹۲، بوروندی با ۱۸۶.۴۶، کومور با ۱۷۵.۱۲، جزایر کیمن با ۱۶۷.۳۹، جزایر ویرجین بریتانیا با ۱۵۵ و برمودا با ۱۵۰ دلار، دیگر بازارهای بسیار گران هستند.
در ادامه این بخش، جمهوری کنگو ۱۳۶.۵۴، سیشل ۱۳۴.۳۰، تیمور شرقی ۱۲۴.۵۰، کوراسائو ۱۲۱.۹۶، وانواتو ۱۱۷.۳۸، گوام ۱۱۵، جزایر فالکلند ۱۱۲.۷۳، گرینلند ۱۱۱.۴۵، جزایر ویرجین آمریکا ۱۱۰، آنگویلا ۱۰۸.۲۹، موزامبیک ۱۰۸.۲۲، امارات متحده عربی ۱۰۵.۹۲، ایسلند ۱۰۵.۰۸ و جزایر ماریانای شمالی ۱۰۴.۹۹ دلار هزینه دارند. آمریکا نیز با میانگین ۸۰ دلار در رتبه ۱۶۷ جهان قرار گرفته است.
تحلیل جغرافیایی دادهها نشان میدهد مناطق دورافتاده و جزیرهای معمولاً با هزینه بیشتری برای ایجاد و نگهداری شبکه مواجهاند. پولینزی با میانگین ۱۱۸.۴۸ دلار گرانترین زیرمنطقه است و پس از آن آمریکای شمالی با ۹۸.۴۰ و میکرونزی با ۹۲.۶۱ دلار قرار دارند. در مقابل، اروپای شرقی با ۱۵.۷۶ دلار ارزانترین منطقه است؛ شمال آفریقا ۲۰.۸۳ و جنوب آسیا ۳۲.۱۱ دلار در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
در رتبهبندی کامل مناطق، جنوب اروپا ۳۴.۱۹، شرق آسیا ۳۴.۳۶، آمریکای مرکزی ۳۶.۲۳، جنوبشرق آسیا ۳۸.۶۴، آمریکای جنوبی ۳۹.۴۰، غرب آفریقا ۵۳.۵۴، غرب اروپا ۵۵.۶۴، ملانزی ۵۶.۷۲، غرب آسیا ۵۷.۱۱، شمال اروپا ۵۸.۲۸، استرالیا و نیوزیلند ۵۸.۳۳، شرق آفریقا ۶۸.۷۱، آسیای مرکزی ۷۰.۴۷، آفریقای مرکزی ۷۴.۹۷، آفریقای جنوبی ۸۳.۲۵ و کارائیب ۹۰.۰۴ دلار متوسط هزینه اینترنت ثابت دارند.
جایگاه ایران اما نیازمند یک هشدار تحلیلی است. ۲.۶۱ دلار به معنای ارزانترین اینترنت از منظر قدرت خرید نیست. این مطالعه قیمتها را به دلار تبدیل کرده و افت ارزش ریال در برابر دلار، هزینه اسمی اینترنت ایران را بسیار پایین نشان میدهد. بنابراین برای قضاوت درباره مقرونبهصرفه بودن اینترنت، باید قیمت آن را در کنار درآمد خانوار، تورم و سایر هزینههای زندگی سنجید؛ شاخصی که این رتبهبندی مستقیماً اندازهگیری نمیکند.
از سوی دیگر، ساختار بازار نیز اهمیت دارد. در اوکراین، وجود ارائهدهندگان متعدد و توسعه گسترده فیبر نوری به کاهش قیمت کمک کرده است. در بنگلادش، بازار پراکنده و حاشیه سود پایین شرکتها قیمت مصرفکننده را پایین نگه داشته است. در مقابل، در ترکمنستان کنترل بازار توسط یک ارائهدهنده دولتی و محدودیت رقابت، یکی از عوامل قیمت بسیار بالاست. درباره والیس و فوتونا نیز دورافتادگی و هزینه بالای زیرساخت عامل اصلی گرانی است.