توافق اخیر میان ترکیه، عربستان و پاکستان نشانه روشنی از پایان یافتن یک سازوکار امنیتی و دفاعی ـ نظامی گذشته در منطقه است و نشان میدهد سیاست اتکا به آمریکا و تلاش برای تأمین امنیت از طریق قدرتهای غربی با شکست مواجه شده است.
نورنیوز-گروه بین الملل: آنچه در عرصه عمل اتفاق افتاده، نوعی اعتراف از سوی عربستان است مبنی بر اینکه سیاست گذشته مبتنی بر اتکا به آمریکا نمیتواند امنیت این کشور و نظام پادشاهی سعودی را در برابر تهدیداتی که احساس میکند، تأمین کند. در مقابل به نظر میرسد شاهد شکلگیری یک سیاست جدید و آغاز یک دوره گذار هستیم؛ دورهای که ضرورت همکاری کشورهای منطقه برای حفظ امنیتشان، بدون حضور و دخالت قدرتهای بزرگ، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.البته با توجه به تجربیات عربستان در زمینه تشکیل ائتلافهای مختلف، نمیتوان نسبت به موفقیت این پیمان چندان خوشبین بود. عربستان حدود ۱۱ سال پیش ائتلافی متشکل از چند کشور علیه یمن تشکیل داد اما این ائتلاف در نهایت با شکست مواجه شد و عملا از هم پاشید.پس از آن نیز تلاشهایی برای تشکیل ائتلافهای گستردهتر علیه حماس، حزبالله و ایران صورت گرفت که حتی با حضور ترامپ و در قالب بیانیه ریاض مطرح شد اما این تلاشها نیز عملا از سطح بیانیه و اعلام سیاسی فراتر نرفت.این مسأله به سیاستهای عربستان بازمیگردد؛ سیاستهایی که متأسفانه بیش از آنکه مبتنی بر منافع ملی عربستان باشد، بر حفظ موقعیت پادشاهی و خاندان سعودی استوار است. همین مسأله موجب میشود بسیاری از کشورها نسبت به ائتلافهایی که محوریت آن عربستان و هدف اصلی آن حفظ یک خاندان بر یک کشور باشد، با احتیاط برخورد کنند.عربستان در اهداف و برنامههای خود، بهدنبال بهرهگیری از ارتش پرشمار پاکستان و همچنین برخی توانمندیهای نظامی ترکیه، ازجمله ظرفیتهایی است که این کشور بهواسطه عضویت در ناتو در اختیار دارد.