سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری امروز در پاسخ به سؤال نورنیوز درباره انتقاد برخی جریانهای سیاسی از مواضع وزارت امور خارجه و اینکه سخنگوی وزارت خارجه به جنگاوری بیش از دیپلماسی تمایل دارد تأکید کرد که دستگاه دیپلماسی در شرایط جنگی بر اساس واقعیتهای میدانی، منافع و امنیت ملی تصمیم میگیرد و نه برای جلب رضایت جناحهای سیاسی.
نورنیوز-گروه سیاسی:اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی، در پاسخ به سؤال خبرنگار نورنیوز درباره انتقاد برخی جریانهای سیاسی از مواضع اخیر وزارت امور خارجه و اظهارات مطرحشده درباره نحوه اطلاعرسانی این وزارتخانه و اینکه هر خبری که مربوط به حل و فصل جنگ یا کاهش تنش باشد را بلافاصله تکذیب می کنند، گفت: نهاد سخنگویی وزارت امور خارجه در شرایط کنونی که کشور با وضعیت جنگی مواجه است، نمیتواند جدا از مقتضیات این شرایط سخن بگوید.
وی با بیان اینکه مواضع سخنگوی وزارت امور خارجه بیانگر دیدگاهها و مواضع رسمی کشور است، اظهار کرد: این بحثها مدتهاست مطرح میشود و ما برای همه دیدگاهها احترام قائلیم. هر جا نقدها و پیشنهادها قابل استفاده باشد، از آن بهره میبریم، اما وظیفه سخنگوی وزارت امور خارجه، دستگاه دیپلماسی و مجموعه تصمیمگیری کشور این نیست که بر اساس تصویرسازیهای غیرواقعی و فانتزی درباره جنگ تصمیمگیری یا موضعگیری کند.
بقایی با اشاره به شرایط منطقه افزود: ما جنگ را انتخاب نکردیم و میان جنگ و صلح مخیر نبودیم. آمریکا در طلب صلح به ایران حمله نکرد. بنابراین وقتی کشور در شرایط جنگی قرار دارد، باید به الزامات این وضعیت پایبند بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که دستگاه دیپلماسی نه برای خوشایند جناحهای سیاسی و نه تحت تأثیر فشارهای سیاسی موضعگیری میکند و همه جریانهای سیاسی برای وزارت امور خارجه محترم هستند.
وی در پایان خاطرنشان کرد که ملاک و مبنای تصمیمگیری و موضعگیری وزارت امور خارجه، حفظ منافع ملی و تأمین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است و همه اقدامات این دستگاه بر همین اساس دنبال میشود.
ایران هیچ مذاکرهای با آمریکا ندارد؛ گفتوگوها فقط با عمان درباره تنگه هرمز است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در جمع خبرنگاران رسانههای داخلی و خارجی درباره آخرین تحولات دیپلماتیک و شایعات مربوط به مذاکرات با آمریکا اظهار کرد که در حال حاضر هیچ مذاکرهای میان ایران و ایالات متحده در جریان نیست.
وی با اشاره به برخی ابهامات درباره روند گفتوگوها گفت: مذاکرات فعلی صرفاً میان ایران و عمان انجام میشود و هدف اصلی آن، دستیابی به تفاهم درباره مسیری است که بتواند امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تضمین کند.
بقایی ادامه داد: ایران تلاش میکند با همکاری و مشورت عمان، در کوتاهترین زمان ممکن مسیر مناسبی برای عبور کشتیها تعیین شود؛ مسیری که به گفته وی ماهیتی موقت خواهد داشت و با هدف تسهیل تردد دریایی طراحی میشود.
به گفته سخنگوی وزارت خارجه، این گفتوگوها کاملاً دوجانبه میان ایران و عمان است و سایر کشورها میتوانند در این روند نقش سازنده یا مخرب داشته باشند، اما اصل موضوع به توافق میان دو کشور مربوط میشود.
بقایی تأکید کرد که تفاهم بر سر مسیر کشتیرانی، شرط لازم برای بازگشایی کامل تنگه هرمز است، اما شرط کافی محسوب نمیشود.
وی افزود که مشکلات ایجادشده در تنگه هرمز ناشی از اختلاف میان ایران و عمان نیست، بلکه به اقدامات و سیاستهای آمریکا بازمیگردد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد تا زمانی که آنچه ایران از آن به عنوان تجاوز نظامی، محاصره دریایی و نقض تعهدات آمریکا یاد میکند ادامه داشته باشد، تغییری در وضعیت تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد.
بقایی در پایان خاطرنشان کرد که موضوعات مرتبط با روابط ایران و آمریکا در مراحل بعدی و با توجه به شرایط آینده قابل بررسی خواهد بود و تمرکز فعلی مذاکرات صرفاً بر رایزنیهای ایران و عمان درباره تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی است.
تنها اقتدار ایران مانع تکرار شرارت دشمن است
اسماعیل بقایی در پاسخ به سؤال خبرنگاری درباره ادعای نقش عربستان در جلوگیری از تشدید حملات علیه ایران گفت: کشورهای منطقه بهدنبال جلوگیری از گسترش ناامنی هستند و ایران از این تلاشها استقبال میکند، اما تجربه نشان داده آنچه دشمن را از تکرار اقدامات خصمانه بازمیدارد، اقتدار و توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است.
وی افزود: جنگ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران صرفاً جنگ علیه یک کشور نبود، بلکه جنگی علیه امنیت و ثبات کل منطقه محسوب میشد. در ماههای اخیر نیز بهوضوح مشاهده شد که حضور نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از قلمرو و امکانات برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، به تشدید ناامنی و بیثباتی در منطقه منجر شده است.
بقایی با بیان اینکه تلاش کشورهای منطقه برای جلوگیری از گسترش بحران قابل تقدیر است، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران این تلاشها را ارج مینهد، اما تجربه نشان داده است که آنچه در نهایت دشمن را از تکرار اقدامات خصمانه و ایجاد شرارت علیه ایران بازمیدارد، چیزی جز اقتدار و توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران نیست.
مسیر میانی تنگه هرمز با حفظ حقوق ایران و عمان طراحی میشود
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ایجاد مسیر جدید کشتیرانی در تنگه هرمز و اینکه چرااین مسیر جدید ایجاد می شود اعلام کرد که مذاکرات ایران و عمان بر طراحی یک مسیر میانی موقت متمرکز است؛ مسیری که ضمن تأمین حقوق حاکمیتی دو کشور، جایگزین مسیرهای شمالی و جنوبی شود. وی همچنین آمریکا را به نقض تعهدات پس از تفاهم ۲۸ خرداد متهم کرد.
وی افزود: ایران به همه تعهدات خود عمل میکرد، اما آمریکا پیش از آنکه حتی یک ماه از این تفاهم بگذرد، با انجام حملات گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران، همه تعهدات خود را نقض کرد. به گفته بقایی، بازگرداندن محاصره دریایی، لغو مجوزهای مرتبط با فروش نفت ایران و اقدامات دیگر آمریکا، موجب تغییر شرایط شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: چند روز پس از تفاهم ۲۸ خرداد و همزمان با سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه و امضای بیانیه مشترک با وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس، تلاشهایی برای فعالسازی مسیر جنوبی از طریق آبهای عمان آغاز شد؛ اقدامی که از دید ایران با ملاحظات زیستمحیطی و امنیت ملی کشور همخوانی نداشت.
بقایی با اشاره به موضع ایران در این باره گفت: برخی کشتیهایی که از این مسیر عبور میکردند، با حمایت طرف آمریکایی و همراهی برخی کشورهای منطقه، حامل تجهیزات نظامی بودند و از این مسیر برای اهدافی غیر از تجارت استفاده میکردند؛ موضوعی که با فلسفه ایجاد مسیرهای امن دریایی و تعهدات موجود مغایرت داشت.
وی تأکید کرد که محور اصلی مذاکرات جاری، تبدیل مسیر جنوبی در آبهای عمان و مسیر شمالی در آبهای سرزمینی ایران به یک مسیر میانی است که بتواند حقوق و منافع هر دو دولت ساحلی را تأمین کند.
بقایی خاطرنشان کرد که طرح مورد مذاکره، ایجاد یک مسیر رفتوبرگشت واحد است و نه دو یا سه مسیر مجزا. به گفته وی، این مسیر میانی بهصورت موقت مورد استفاده قرار خواهد گرفت تا در آینده درباره مسیر دائمی جایگزین، مطابق با قواعد و استانداردهای کشتیرانی بینالمللی، تصمیمگیری شود.
مذاکرات ایران و عمان به معنای آغاز گفتوگو با آمریکا نیست
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره پیشبینی سازوکاری برای دریافت عوارض از شناورها در تفاهمنامه در حال مذاکره میان ایران و عمان و همچنین احتمال ارتباط این توافق با آغاز مذاکرات با آمریکا، اظهار کرد که مذاکرات جاری صرفاً با هدف دستیابی به تفاهم درباره مسیر تردد ایمن کشتیرانی میان ایران و عمان در حال انجام است.
وی گفت درباره اینکه آیا این روند میتواند در آینده به فرایندهای دیگری از جمله کاهش تنش در منطقه منجر شود، باید منتظر ماند و در مقطع کنونی نمیتوان درباره آن قضاوت کرد.
بقایی با اشاره به اینکه متن تفاهمنامه هنوز در مرحله مذاکره قرار دارد، تصریح کرد به همین دلیل امکان ورود به جزئیات محتوای آن وجود ندارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه تأکید کرد که در هرگونه تفاهم میان دو کشور ساحلی درباره تردد دریایی، همه موضوعات مرتبط با حاکمیت و حقوق حاکمیتی دو کشور، امنیت ملی، منافع ملی و خدمات دریایی بهصورت طبیعی مورد توجه قرار میگیرد و این موارد از اصول اساسی مذاکرات میان ایران و عمان به شمار میرود.
حمله اوکراین به کشتی تجاری ایران بیپاسخ نمیماند
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره آخرین موضع جمهوری اسلامی ایران نسبت به حمله اوکراین به کشتی تجاری ایران در آبهای روسیه و احتمال صرفنظر کردن تهران از پاسخ به این اقدام، اظهار کرد: مقامهای اوکراینی در تماس مستقیم با وزیر امور خارجه و همچنین در پیامهای رسمی خود تأکید کردهاند که این حمله غیرعمدی بوده است.
وی افزود: با وجود این توضیحات، شواهد و قرائن موجود، از جمله اظهارات صریح رئیسجمهور اوکراین، نشان میدهد که این حمله عامدانه بوده است.
بقایی تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران توضیحات ارائهشده از سوی مقامهای اوکراینی را دریافت کرده و اکنون منتظر است ببیند آیا در عمل نیز اقداماتی انجام خواهد شد که ادعای غیرعمدی بودن این حمله را تأیید کند یا خیر.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه ایران این موضوع را با جدیت دنبال خواهد کرد، گفت: جمهوری اسلامی ایران هر اقدامی را که لازم باشد، هم برای پاسخگو کردن اوکراین و هم برای اطمینان از اینکه چنین جنایتی بار دیگر تکرار نشود، انجام خواهد داد.
رژیم صهیونیستی قابل اعتماد نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای منتشرشده پیرامون استقبال برخی کشورهای عربی از تفاهم در حال شکلگیری میان ایران و عمان، اظهار کرد که روند مذاکرات میان تهران و مسقط رو به جلو بوده و دو طرف درباره دستیابی به توافق بر سر مسیر جدید کشتیرانی گفتوگوهای سازندهای داشتهاند.
وی افزود: طی هفت تا هشت روز گذشته، نقشههای مختلف میان ایران و عمان تبادل شده و این طرحها از سوی متخصصان و مراجع ذیربط جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است.
بقایی با ابراز امیدواری نسبت به ادامه این روند، تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد کشورهای منطقه و همچنین بازیگران خارج از منطقه رویکرد مسئولانه ایران را درک کرده و با اتخاذ مواضعی سازنده، زمینه پیشرفت منطقی مذاکرات میان ایران و عمان را فراهم کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات در حال برگزاری میان رژیم صهیونیستی و لبنان در رم، تصریح کرد که از نگاه جمهوری اسلامی ایران، هرگونه تعامل با رژیم صهیونیستی باید با بدبینی همراه باشد؛ زیرا تجربه نشان داده است که این رژیم به تعهدات و توافقات خود پایبند نبوده و سابقهای از نقض مکرر قولوقرارهای خود دارد.
وی خاطرنشان کرد که ارزیابی جمهوری اسلامی ایران از هرگونه روند سیاسی مرتبط با رژیم صهیونیستی، بر پایه همین تجربه تاریخی و عملکرد این رژیم در قبال توافقات گذشته انجام میشود.
تصویب کنوانسیون دریای خزر در اولویت است؛ حضور نظامی کشورهای خارجی ممنوع میشود
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره روند تصویب کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر و ارتباط احتمالی آن با حمله اخیر به کشتی ایرانی در دریای خزر، اظهار کرد این کنوانسیون در سال ۱۳۹۷ میان پنج کشور ساحلی دریای خزر امضا و نهایی شد و جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته بررسیهای دقیق حقوقی، سیاسی و امنیتی لازم را درباره آن انجام داده است.
وی افزود: این کنوانسیون در تاریخ ۳۱ تیر ۱۴۰۵ به تصویب هیئت دولت رسید و پس از آن برای طی مراحل قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال شد. به گفته بقایی، تلاش دولت بر این است که فرآیند بررسی و تصویب این سند در مجلس در اولین فرصت انجام شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اهمیت این سند بینالمللی گفت پیوستن به چنین کنوانسیونی، با توجه به ابعاد حقوقی، سیاسی و امنیتی آن، نیازمند بررسیهای جامع و دقیق بوده و این روند بهطور کامل طی شده است.
بقایی تصریح کرد تصویب این کنوانسیون زمینه را برای تقویت همکاری میان پنج کشور ساحلی دریای خزر و همچنین جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده بازیگران خارج از منطقه از این پهنه آبی فراهم میکند.
وی با اشاره به مفاد مهم کنوانسیون اظهار داشت که هرگونه حضور نظامی کشورهای غیرساحلی و خارج از منطقه دریای خزر در این پهنه آبی ممنوع است؛ موضوعی که از مهمترین اصول این سند به شمار میرود.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره برخی نگرانیهای مطرحشده در افکار عمومی توضیح داد که موضوع تعیین حدود دریایی و خط مبدأ دریایی در این کنوانسیون تعیین تکلیف نشده است و این مسئله قرار است در چارچوب مذاکرات و سازوکارهای جداگانه میان کشورهای ساحلی بررسی شود.
بقایی در پایان خاطرنشان کرد که با تصویب این کنوانسیون از سوی جمهوری اسلامی ایران، آخرین مرحله لازم برای لازمالاجرا شدن این سند میان پنج کشور ساحلی تکمیل خواهد شد و این اقدام میتواند به افزایش اعتماد، همکاری و امنیت در دریای خزر کمک کند.