پژوهشگران نوعی پانسمان گیاهی و هوشمند طراحی کردهاند که با آزادسازی سریع آنتیبیوتیک، از گسترش عفونت در زخم جلوگیری میکند. این فناوری نوین میتواند جایگزینی پایدار، مؤثر و سازگار با محیط زیست برای پانسمانهای رایج باشد.
نورنیوز-گروه اجتماعی: یک پانسمان پایدار و گیاهی برای زخم که پیش از گسترش عفونت، آنتیبیوتیک آزاد میکند، میتواند جایگزینی سبزتر و کارآمدتر برای روشهای متداول مراقبت از زخم باشد.
به نقل از رفرکتور، این پانسمان دوطرفه که توسط پژوهشگران دانشگاه بث توسعه یافته است، آنتیبیوتیک وسیعالطیف تتراسایکلین را مستقیما درون زخم آزاد میکند و همزمان محیطی محافظ برای ترمیم زخم ایجاد میکند. در آزمایشها، این پانسمان طی چهار ساعت، تشکیل زیستفیلم را بیش از ۹۰ درصد کاهش داد.
عفونتهای زخم یکی از مشکلات مهم نظامهای سلامت در سراسر جهان هستند و هر سال میلیاردها دلار هزینه ایجاد میکنند. اگر باکتریها یک زخم را آلوده کنند، ممکن است ظرف چند ساعت یک زیستفیلم تشکیل دهند. این لایه محافظ و لزج از باکتریها در برابر آنتیبیوتیکها، مواد ضدعفونیکننده و سیستم ایمنی بدن مقاومت زیادی ایجاد میکند.
بسیاری از پانسمانهای پیشرفته زخم به پلاستیکهای مبتنی بر نفت متکی هستند یا به درمانهای شیمیایی اضافی نیاز دارند. این پانسمان جدید از دو نوع پلیمر گیاهی مبتنی ساخته شده که به شکل شبکهای نازک از الیاف میکروسکوپی در آمدهاند.
این دو ماده از نظر شیمیایی مشابه هستند، اما زمانی که به شکل الیاف فوقالعاده ظریف بافته میشوند، تفاوتهای مولکولی آنها تشدید شده و رفتارهایی کاملا متفاوتی نشان میدهند. این ویژگی به پژوهشگران اجازه داد بدون هیچگونه اصلاح شیمیایی اضافی، یک پانسمان هوشمند دوطرفه بسازند.
سمتی از پانسمان که با زخم تماس دارد حاوی تتراسایکلین است که به سرعت درون زخم آزاد میشود.
سمت بیرونی پانسمان نیز مانند یک سد عمل میکند تا میزان از دست رفتن رطوبت را کنترل کند و به ترمیم زخم کمک کند.
نکته مهم این است که این پانسمان پیش از رشد زیستفیلم عمل میکند؛ یعنی زمانی که درمان بیشترین اثربخشی را دارد. این پانسمان آنتیبیوتیک را به سرعت آزاد میکند و ظرف چهار ساعت به غلظت مؤثر میرساند و در نتیجه تشکیل زیستفیلم را بیش از ۹۰ درصد کاهش میدهد.
این پانسمان در برابر دو باکتری شایع عامل عفونت زخم، یعنی استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا آزمایش شد. آزمایشها روی زخمهای مدل نشان داد که پس از استفاده از پانسمان، رشد باکتریها و تشکیل زیستفیلم به طور قابلتوجهی کاهش مییابد.
پیش از آنکه این پانسمان بتواند در محیطهای بالینی مورد استفاده قرار گیرد، به توسعه و آزمایشهای بیشتری نیاز است و مزایای زیستمحیطی و اقتصادی این فناوری باید تایید شود.