منابع آگاه اعلام کردند دونالد ترامپ با توافقی 30 ساله برای همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی موافقت کرده است؛ توافقی که میتواند راه را برای غنیسازی اورانیوم در این کشور هموار کند و با واکنش منتقدان در کنگره آمریکا روبهرو شود.
نورنیوز-گروه بین الملل: به گفته دو فرد آگاه، پرزیدنت دونالد ترامپ توافقی را با عربستان سعودی تأیید کرده است که احتمالاً میتواند توانایی غنیسازی اورانیوم را برای برنامه هستهای غیرنظامی این کشور فراهم کند.
این افراد که مجاز به اظهارنظر عمومی درباره این تصمیمِ هنوز رسماً اعلامنشده نبودند، گفتند انتظار میرود این توافق به زودی و شاید همین روز چهارشنبه علنی شود.
انتظار میرود این قرارداد ۳۰ ساله باشد و شرکتهای آمریکایی نیز در توسعه این برنامه مشارکت داشته باشند. این توافق میتواند پس از انجام یک مطالعه مشترک میان آمریکا و عربستان، راه را برای ساخت یک تأسیسات غنیسازی اورانیوم در عربستان سعودی هموار کند.
اما این توافق که قرار است جهت بررسی به کنگره ارائه شود، ممکن است با مخالفت قانونگذارانی مواجه شود که نگرانند کمک به سعودیها برای دستیابی به خواسته دیرینهشان (غنیسازی اورانیوم)، دور تازهای از رقابت و گسترش سلاحهای هستهای را آغاز کند.
عربستان سعودی یکی از اعضای آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ نهادی مستقر در وین که امور هستهای صلحآمیز را ترویج کرده و در عین حال بر کشورها نظارت میکند تا برنامههای پنهانی ساخت سلاحهای اتمی نداشته باشند.
با این حال، به گفته یکی از این افراد، انتظار نمیرود این توافق شامل «پروتکل الحاقی» آژانس باشد؛ پروتکلی که اجازه نظارت، بازرسی و راستیآزماییهای بیشتری را میدهد.این اعلام پیشبینیشده در میان جنگ علیه ایران صورت میگیرد که توسط آمریکا و اسرائیل و تا حدی به منظور از بین بردن توانایی تهران در توسعه هستهای آغاز شده است. ایران همواره تأکید کرده که برنامه غنیسازی هستهایاش صلحآمیز است.
کاخ سفید و مقامات سعودی در ریاض بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر درباره این تصمیم — که اولین بار توسط وال استریت ژورنال گزارش شد — پاسخ ندادند.
هم ترامپ و هم رئیسجمهور سابق، جو بایدن، تلاش کرده بودند تا به توافقی هستهای با این کشور برای به اشتراک گذاشتن فناوری آمریکایی دست یابند.
اما کارشناسان منع گسترش تسلیحات اتمی هشدار میدهند که فعال شدن سانتریفیوژها در داخل عربستان سعودی میتواند درها را به روی برنامه احتمالی تسلیحاتی این کشور باز کند؛ موضوعی که محمد بن سلمان، ولیعهد و رهبر مقتدرِ دوفاکتوی این کشور، اشاره کرده بود که در صورت دستیابی تهران به بمب اتمی، ممکن است آن را دنبال کند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، سال گذشته اندکی پیش از سفر ترامپ به عربستان به این کشور سفر کرد و با همتای سعودی خود درباره توسعه صنعت برق هستهای تجاری این کشور گفتگو کرد. وزارت انرژی آمریکا اواخر روز سهشنبه بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ نداد.
پیش از این نیز، عربستان سعودی و پاکستانِ دارنده سلاح هستهای، پس از حمله اسرائیل به قطر و هدف قرار دادن مقامات حماس، یک پیمان دفاعی متقابل امضا کردند. وزیر دفاع پاکستان سپس اعلام کرد که برنامه هستهای کشورش در صورت نیاز «در اختیار» عربستان سعودی قرار خواهد گرفت؛ اقدامی که به عنوان هشدار به اسرائیل تلقی شد، کشوری که مدتهاست تنها دارنده سلاح هستهای در خاورمیانه شناخته میشود.