پس از تلاشهای گسترده سازمان محیط زیست برای بازگرداندن مسیر پروازی غربی درناهای سیبری به ایران، "رویا" درنای مادهای که از بلژیک برای جفت شدن با "امید" وارد کشور شده بود، بر اثر عفونت شدید تنفسی تلف شد. این اتفاق تلخ، چشمانداز تکثیر این گونه نادر در ایران را با چالشی جدی مواجه کرد.
نورنیوز-گروه اجتماعی: در خبرهای تلخ محیطزیستی، ادارهکل حفاظت محیط زیست مازندران از تلف شدن «رویا»، درنای سیبری مادهی که از بلژیک به ایران منتقل شده بود، خبر داد. این پرنده که با هدف جفت شدن با «امید» (تنها درنای سیبری باقیمانده از جمعیت غربی در ایران) وارد کشور شده بود، پس از مبارزهای کوتاه با بیماری، جان سپرد.
جزئیات پزشکی و روند درمان
به گفته روحالله اسماعیلی، معاون محیط زیست طبیعی مازندران، علائم بیماری در رویا از غروب پنجشنبه ۱۸ تیر، با بیاشتهایی و اختلال در تعادل آغاز شد. تیمهای دامپزشکی بلافاصله اقدامات حمایتی و معاینات بالینی را آغاز کردند. با توجه به تداوم علائم، رویا به مرکز تخصصی دامپزشکی ارجاع شد و طی آزمایشهای جامع شامل رادیولوژی، کشت میکروبی و آزمایشهای بیوشیمیایی، مشخص شد که این پرنده دچار یک فرآیند عفونی فعال است که منجر به درگیری شدید ریهها و کیسههای هوایی شده است.
دامپزشکان تأکید کردند که در پرندگان، بسیاری از بیماریهای تنفسی تا مراحل پیشرفته بدون علامت باقی میمانند و پس از ظهور اولین نشانهها، روند پیشرفت بیماری بسیار سریع است. با وجود اجرای برنامههای درمانی هدفمند و مراقبتهای مستمر، رویا تلف شد. در حال حاضر کالبدگشایی تخصصی برای تعیین علت قطعی مرگ در دست انجام است.
داستان امید و رویا؛ تلاشی برای نجات یک نسل
برای درک ابعاد این خسارت، باید به پیشینه این پروژه بازگشت. چهار سال پیش، سازمان حفاظت محیط زیست با نگرانی از انقراض کامل «مسیر پروازی غربی» درناهای سیبری در ایران (که تنها «امید» نماینده آن بود)، تصمیم گرفت برای او جفتی بیابد. پس از مذاکرات بینالمللی با بلژیک، رویا در ۶ بهمن ۱۴۰۱ وارد ایران شد و در تالاب میانکاله جای گرفت.
در اسفند ۱۴۰۱، امید و رویا برای نخستین بار تالاب فریدونکنار را به مقصد سیبری ترک کردند. اما طبق گزارشهای فعالان محیط زیست، رویا نتوانست مسیر مهاجرت را کامل کند و در منطقهای در عباسآباد تنکابن فرود آمد و از آن زمان تحت نظارت ویژه قرار گرفت.
چالش انقراض
درناهای سیبری به سه جمعیت شرقی، مرکزی و غربی تقسیم میشدند. جمعیت مرکزی مدتها پیش منقرض شد و جمعیت غربی نیز اکنون تنها «امید» را دارد. هدف از آوردن رویا، حفظ مسیر پروازی غربی در ایران بود. با تلف شدن رویا، این رویای تکثیر و بازگشت دوباره درناهای سیبری به آسمان ایران با چالشی سخت روبرو شده است. این اتفاق، ضربهای به تلاشهای سازمان محیط زیست برای جلوگیری از انقراض این گونه نادر در ایران تلقی میشود.