نورنیوز https://nournews.ir/n/329828
کد خبر: 329828
20 تیر 1405
احسان صالحی:

ابَر سرمایه تشییع قائد شهید


تشییع قائد شهید ایران و اسلام به یک ابَر سرمایه تمدنی، اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. عظمتی که در تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد خلق شد، دلالت‌های مهمی برای جوامع هدف آن دارد.

نورنیوز-گروه سیاسی: دلالت آن برای دشمن متجاوز، سرمایه اجتماعی عظیم، فعال و پر انگیزه جمهوری اسلامی است. کودتای اسرائیلی دی‌ماه ۱۴۰۴ در واقع با دو هدف مشخص طراحی شده بود؛ هدف اول، مشروعیت‌زدایی از جمهوری اسلامی بود.متجاوزان و اراذل اجاره‌ای آن‌ها در داخل و خارج از کشور وظیفه داشتند با ایجاد فضای خشونت حداکثری و کشته‌سازی، جمهوری اسلامی را به سرکوب و کشتار متهم و از این طریق برای تجاوز و جنگ مشروعیت‌سازی کنند. در این سناریو، گسیل حجم بی‌سابقه‌ای از توهین و تخریب علیه رهبر شهید انقلاب، حاکی از نقشه شوم دشمن برای تعرض به آن وجود مقدس داشت که ناظران دلسوز بار‌ها در این زمینه هشدار دادند. 

هدف دوم کودتای دی، القای در آستانه فروپاشی‌بودن جمهوری اسلامی به علت ازدست‌دادن بدنه مردمی بود. به گواه گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های غربی از جلسه نتانیاهو با ترامپ، ۱۷ روز قبل از حمله ۹ اسفند، نتانیاهو و رئیس موساد بهره‌برداری زیادی از حوادث دی برای ترغیب ترامپ به حمله و ایجاد تصویری در دسترس از براندازی جمهوری اسلامی انجام دادند. اما سرمایه اجتماعی بی‌نظیر پدیدآمده پس از حمله ۹ اسفند و شهادت رهبر انقلاب که در هفته گذشته و با مراسم‌های وداع و تشییع به قله و نقطه اوج خود رسید، پروژه مشروعیت‌زدایی از جمهوری اسلامی و ایجاد برساخت فاقد پشتوانه مردمی از آن را به طور کامل نابود و متحول و قدرت بزرگی برای ایران خلق کرد. 

۲. محتوای تشییع دقیقاً مطابق با سلوک شصت و چند ساله رهبر شهید بود؛ صورت‌بندی رهبر شهید از زندگی در نظام معنایی جهاد قابل‌درک است. او ۵۳ سال قبل از شهادتش در سلسله گفتار‌هایی که اکنون در مجلّد «هم‌رزمان حسین» منتشر شده است، بر خلاف مشهوراتی که سیره ائمه معصومین پس از واقعه کربلا را انفعال و گوشه‌نشینی معرفی و بر مبنای این تفسیر انحرافی، مبارزات با ظلم و ستم حکام جائر را نفی می‌کنند، نشان می‌دهد که امامان شیعه به‌مثابه انوار واحد و انسانی ۲۵۰ساله، محور اصلی ایجاد تشکیلات مبارزات سیاسی، تبلیغاتی و در برخی موارد پشتیبان مبارزات نظامی با دستگاه ظلم اموی و عباسی بوده‌اند. نظریه گران‌سنگ رهبر شهید درباره امامت، حول محور جهاد است. امامان مجاهدی که مستمراً در پی تحریف‌زدایی از دین برساخته خلفای جور هستند و هم‌زمان برای تحقق حکومت اسلامی از طریق توسعه تشکیلات و یارگیری برای قیام کارسازی می‌کنند و لذاست که برخورد حکّام جور با آنان، از جنس زندان، تبعید، حصر، آزار، ترور شخصیت و قتل است. رهبر شهید بر مبنای این جهان‌بینی، آشکارا زندگی خود را وقف جهاد و مبارزه کرد و ازاین‌رو، میان ویژگی‌های آن دانشمند حکیم، شاید هیچ توصیفی از او به‌اندازه «امام مجاهد» جامع و گویا نباشد. او به‌مثابه دست‌پرورده ممتاز مکتب اجداد طاهرین خود، مجاهد زندگی کرد. مرگ اسطوره‌ای او نیز جهاد بود و مولّد و مقوّم روح جمعی جهاد در ایران و فراتر از آن در امت اسلامی و همه آزادگان جهان شد. تشییع او نیز از جنس جهاد و حماسه شد. تشییع او نه یک سوگ خنثی و منفعل بلکه مرحله دیگری از مبارزه با دشمن متجاوز و نبرد «روایت ایران» بود. او با شهادت و تشییع خود نیز برای کشور تولید قدرت کرد و روایت ایران قوی را ساخت. مجموع جمعیت چند ده میلیونی در همه شهر‌های ایران و عراق (و حتی برخی کشور‌های دیگر که به‌صورت نمادین بدرقه آقای شهید را برگزار کردند) این فهم مشترک را داشتند که سراسر زندگی رهبرشان جهاد و مبارزه بود، پایان ظاهری او نیز اسطوره‌ای‌ترین و نمادین‌ترین شکل از مبارزه بود و تشییع او هم به صحنه‌ای با شکوه و تاریخ‌ندیده از ستیز و مبارزه با ظلم و ظالم تبدیل شد. 

۳. سرمایه خلق شده از دل جهاد تشییع، همچون هر سرمایه دیگری به صیانت نیاز دارد. این سرمایه باید خرج خلق یا تقویت کدام‌یک از مؤلفه‌های قدرت و بازسازی یا رفع کدام‌یک از نقاط ضعف یا آسیب شود؟ اگر این نقاط به‌درستی تعریف نشود، راه برای تجویز‌های انحرافی باز می‌شود؛ همچنان که پس از جنگ ۱۲ روزه عده‌ای در قالب پیشنهاد تغییر پارادایم، دست‌کاری و تضعیف نقاط قوت نظام را مطرح کردند! یا اینکه ممکن است این سرمایه عظیم به‌جای آوار شدن بر روی دشمن متجاوز صرف خودخوری‌ها و خودزنی‌های داخلی شود؛ امری که متأسفانه رگه‌های آن در این مدت بروزاتی داشته است و در صورت مدیریت‌نشدن این فضا می‌تواند به مصداق آن سخن تبدیل شود که سر چشمه شاید گرفتن به بیل، چو پر شد نشاید گذشتن به پیل. 

۴. پیشنهاد مشخص برای سرمایه قدرت خلق شده از دل میدان، خیابان و تشییع، هدایت آن به سمت تحول‌گرایی و تولید کارآمدی است. انتظار به‌حق مردم، تحول همه‌جانبه و رفع ناکارآمدی‌ها است. حوادث تلخ دی‌ماه ۱۴۰۴ محصول طراحی و کارسازی دشمن صهیونی بود؛ اما اجرای آن در بستری از غفلت‌ها و ناکارآمدی‌های اقتصادی و امنیتی رخ داد. کارآمدسازی نهادی و مدیریتی بخش‌های کلیدی به‌خصوص در دستگاه‌های امنیتی و اقتصادی، ضرورت قطعی برای تحقق انتظار تحول‌خواهانه مردم و مقابله فعال با تهدیدهاست. 

۵. مقوله خون‌خواهی در شعار‌ها و احساسات مردم در ایام پس از جنگ و به‌خصوص در روز‌های تشییع، مطالبه‌ای پررنگ و محوری بود. این که تقاص نهایی خون رهبر شهید، آزادی قدس است در قالب یک برنامه مستمر امری درست است؛ اما طراحی و اجرای قصاص آمران و عاملان این جنایت، دستور مشخص قرآنی از باب تعدّی به‌مثل است که تسامح در اجرای آن تأثیر مستقیم در طراحی‌های دشمنان ایران دارد. هر قدر هم ضربه‌های بزرگ نظامی، اجتماعی و ژئوپلیتیک به دشمن وارد شود همچنان که در این جنگ، ضرب‌شست‌های میدان، خیابان و تنگه هرمز، محاسبات آن‌ها را دگرگون کرد؛ اما این معادلات و اهرم‌های قدرت، جایگزین خون‌خواهی و قصاص نخواهد بود. عملی‌کردن معادله راهبردی قصاص نیازمند آن است که بخشی مجزا و اختصاصی مرکب از بخش‌های امنیتی و نظامی با دستور کار فوق تشکیل شود. 

 


منبع: فرهیختگان
سرویس: سیاسی
کلید واژگان: ایران / امنیت_ملی / رهبر_شهید / تشییع_رهبر_شهید / انسجام_ملی / سرمایه_اجتماعی / تحول_در_حکمرانی