ذخایر استراتژیک نفت آمریکا (SPR) به پایینترین سطح خود از سال 1983 رسیده است. با وجود تولید بالای نفت در ایالات متحده، تنشهای اخیر با ایران و نگرانی از اختلال در عرضه جهانی، قیمت نفت را افزایش داده و بازارهای جهانی را با بحران مواجه کرده است.
نورنیوز-گروه بین الملل : بازار جهانی انرژی در حالی روزهای پرنوسانی را سپری میکند که دادههای وزارت انرژی آمریکا نشان میدهد ذخایر استراتژیک نفت این کشور (SPR) در هفته منتهی به سوم ژوئیه با کاهشی ۶.۲ میلیون بشکهای به ۳۱۹.۵ میلیون بشکه رسیده است؛ رقمی که از سال ۱۹۸۳ تاکنون بیسابقه بوده است.
پارادوکس «خودکفایی» در برابر «قیمت جهانی»
اگرچه آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت جهان است و حدود ۶۰ درصد نفت پالایششده خود را از منابع داخلی تأمین میکند، اما قیمتها در پمپبنزینهای این کشور همچنان بهشدت به رویدادهای خاورمیانه وابسته است. کارشناسان معتقدند این وابستگی نه به دلیل کمبود نفت، بلکه به ماهیت «تجاری و جهانی» نفت بازمیگردد.
ماکسیم سونین، کارشناس انرژی، در گفتگو با شبکه الجزیره تأکید کرد: «خودکفایی به معنای امنیت قیمت نیست، چرا که بازارها به هم متصل هستند.» به گفته او، اگر صادرات نفت از طریق تنگه هرمز مختل شود، رقابت جهانی برای خرید منابع جایگزین بلافاصله قیمتها را در آمریکا و سراسر جهان بالا میبرد.
تنگه هرمز؛ گلوگاهی که نمیتوان نادیده گرفت
با وجود اینکه تنها بخش کوچکی از نفت خام مصرفی آمریکا از تنگه هرمز عبور میکند، این آبراه همچنان نبض بازار انرژی جهان است. تقریباً یکپنجم عرضه جهانی نفت از این مسیر باریک میگذرد. هرگونه اخلال در این گذرگاه، متحدان کلیدی آمریکا در آسیا (مانند کره جنوبی و هند) را مجبور به رقابت در بازار جهانی برای تأمین نفت میکند که این فشار تقاضا، قیمتها را به شکل خودکار بالا میبرد.
آیا ذخایر استراتژیک هنوز یک ضربهگیر کارآمد است؟
ذخایر استراتژیک نفت آمریکا که در غارهای نمکی منطقه «گلف کاست» نگهداری میشود، قرار بود نقش «ضربهگیر» در زمان جنگ یا بلایای طبیعی را بازی کند. با این حال، استفاده گسترده از این ذخایر پس از جنگ روسیه و اوکراین و درگیریهای اخیر، توان مانور دولت را کاهش داده است.
آبی راجندران، پژوهشگر مرکز مطالعات انرژی دانشگاه رایس، هشدار میدهد که بخشی از ذخایر باقیمانده ممکن است به دلیل گذشت زمان و شرایط نگهداری، برای پالایشگاههای مدرن عملاً غیرقابل استفاده باشد. او معتقد است فضای مانور سیاستگذاران در صورت تداوم درگیریها، بهشدت محدود شده است.
پیامدهای افزایش قیمت؛ فراتر از پمپبنزینها
افزایش قیمت نفت خام تأثیری زنجیرهای بر اقتصاد آمریکا دارد؛ از افزایش هزینه سوخت جت برای ایرلاینها تا گرانتر شدن سوخت دیزل برای شرکتهای حملونقل که نهایتاً قیمت مواد غذایی و کالاها را برای مصرفکننده نهایی به شدت افزایش میدهد. تحلیلگران هشدار میدهند که اگر آمریکا از آزادسازی بیشتر ذخایر خودداری کند، بازار این را به معنای وخامت بیش از حد شرایط تفسیر کرده و شوک قیمتی جدیدی را تجربه خواهد کرد.