کمتر پیش آمده است که حاشیهای خارج از مستطیل سبز، تا این اندازه بر متن یک مسابقه جام جهانی سایه بیندازد. تصمیم فیفا برای تعلیق محرومیت فولارین بالوگان، مهاجم تیم ملی آمریکا، تنها چند ساعت پیش از دیدار با بلژیک، آن هم پس از حمایت آشکار دونالد ترامپ، موجی از اعتراض، تردید و نگرانی درباره استقلال فوتبال از سیاست را در سراسر جهان برانگیخته است.
نورنیوز-گروه ورزشی: چام جهانی همیشه صحنه شگفتیهای فوتبالی بوده است، اما این بار نه گل دقیقه ۹۰ و نه یک شگفتی تاکتیکی، بلکه تصمیمی پشت درهای بسته، نگاهها را به خود جلب کرده است. فولارین بالوگان پس از دریافت کارت قرمز در دیدار برابر بوسنی و هرزگوین، مطابق قوانین انضباطی فیفا باید به طور خودکار دیدار مرحله یکهشتم نهایی برابر بلژیک را از دست میداد؛ اتفاقی که در تمام ادوار جام جهانی رویهای ثابت بوده است.
با این حال، تنها ساعاتی مانده به مسابقه، فیفا اعلام کرد محرومیت این بازیکن به صورت تعلیقی اجرا میشود و او میتواند برابر بلژیک به میدان برود. تصمیمی که بلافاصله با واکنشهای گسترده مواجه شد.
فدراسیون فوتبال بلژیک این اقدام را مغایر با مقررات انضباطی دانست و تأکید کرد کارت قرمز همواره محرومیت خودکار از مسابقه بعدی را به دنبال دارد. مسئولان فوتبال بلژیک همچنین اعلام کردند همه راههای حقوقی برای دفاع از حقوق این تیم را بررسی خواهند کرد.
واکنشها تنها به بیانیه رسمی محدود نشد. رودی گارسیا، سرمربی بلژیک، با لحنی کنایهآمیز گفت تصور میکرده پنجم ژوئیه به روز «دروغ اول آوریل» تبدیل شده است. تیبو کورتوا نیز زمان اعلام این تصمیم را عاملی برای برهم خوردن تمرکز روانی تیمش دانست.
اما آنچه این پرونده را از یک اختلاف حقوقی فراتر برد، انتشار گزارشهایی درباره تماس مستقیم دونالد ترامپ با جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، بود؛ موضوعی که بلافاصله رنگ و بوی سیاسی به ماجرا بخشید.
دستور از کاخ سفید، اجرا در فیفا
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از اخراج فولارین بالوگان، بهصورت علنی از این تصمیم داوری انتقاد کرد و آن را «بیعدالتی» خواند. او در سخنانی اعلام کرد که شخصاً از فیفا خواسته است پرونده این بازیکن دوباره بررسی شود، زیرا به اعتقاد او خطای بالوگان در حدی نبوده که به محرومیت از بازی بعدی منجر شود. ترامپ پس از اعلام تصمیم فیفا مبنی بر تعلیق محرومیت، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» از این نهاد تشکر کرد و این اقدام را «اصلاح یک بیعدالتی بزرگ» توصیف کرد. همزمان، گزارش برخی رسانهها نیز از تماس مستقیم ترامپ با جیانی اینفانتینو و درخواست او برای بازنگری در این پرونده حکایت داشت؛ موضوعی که موجی از انتقادها را درباره احتمال دخالت مستقیم قدرت سیاسی در تصمیمات فوتبالی برانگیخت و بار دیگر بحث استقلال فیفا از فشار دولتها را به صدر اخبار جهان برد.
سیاست در زمین فوتبال؛ خط قرمزی که زیر سؤال رفت
دونالد ترامپ نه تنها از تصمیم فیفا استقبال کرد، بلکه در پیامی رسمی از این نهاد بابت آنچه «جبران یک بیعدالتی بزرگ» نامید، قدردانی کرد. او حتی در سخنانی اعلام کرد شخصاً خواستار بررسی دوباره پرونده بالوگان شده، زیرا معتقد بوده اخراج این بازیکن منصفانه نبوده است.
همین اظهارات کافی بود تا منتقدان از احتمال تأثیرگذاری مستقیم قدرت سیاسی بر مهمترین نهاد فوتبالی جهان سخن بگویند.
اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) با انتشار بیانیهای کمسابقه اعلام کرد فیفا با این تصمیم از «خط قرمز» عبور کرده و اعتبار مسابقات را در معرض آسیب قرار داده است. از نگاه یوفا، حتی اگر امکان حقوقی برای تعلیق محرومیت وجود داشته باشد، زمان و شرایط اتخاذ چنین تصمیمی، اصل برابری میان تیمها را زیر سؤال میبرد.
سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا، نیز هشدار داد فوتبال هرگز نباید به میدان رقابت قدرتهای سیاسی تبدیل شود. همزمان برخی چهرههای سرشناس فوتبال از جمله یورگن کلوپ نیز با انتقاد از دخالت سیاستمداران در تصمیمات فوتبالی، استقلال این ورزش را مهمتر از هر نتیجهای دانستند.
در سوی مقابل، مائوریسیو پوچتینو، سرمربی آمریکا، معتقد است تیمش پیشتر با ۳۰ دقیقه بازی ۱۰ نفره تاوان کافی بابت آن اخراج داده و حضور بالوگان به برقراری عدالت کمک میکند.
با این حال، فارغ از اینکه کارت قرمز اولیه درست بوده یا خیر، پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ چرا این بازنگری تنها پس از ورود رئیسجمهور آمریکا انجام شد؟ اگر چنین امکانی برای تعلیق مجازات وجود داشته، آیا در پروندههای مشابه نیز همین رویه اعمال شده است؟ و مهمتر اینکه آیا همین تصمیم درباره بازیکن تیمی غیر از میزبان نیز اتخاذ میشد؟
همین پرسشهاست که اعتماد عمومی به بیطرفی فیفا را هدف قرار داده است. فوتبال در طول تاریخ بارها با فشارهای سیاسی روبهرو شده، اما همواره تلاش کرده استقلال خود را حفظ کند. اکنون بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر تصور عمومی شکل بگیرد که نفوذ سیاسی میتواند مسیر اجرای قوانین را تغییر دهد، اعتبار مهمترین تورنمنت فوتبالی جهان آسیب خواهد دید.
شاید نتیجه دیدار آمریکا و بلژیک در نهایت در زمین فوتبال رقم بخورد، اما فارغ از برنده این مسابقه، پرونده بالوگان به یکی از جنجالیترین اتفاقات تاریخ جام جهانی تبدیل شده است؛ پروندهای که بار دیگر این پرسش قدیمی را زنده کرد که آیا فوتبال واقعاً از سیاست جداست یا در بزرگترین رقابتهای جهان نیز قدرت سیاسی میتواند قواعد بازی را تغییر دهد؟