رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد ایران و ارمنستان بر سر اجرای یک توافق راهبردی برای توسعه پایانه نوردوز و ارتقای کریدورهای شمالغرب به تفاهم رسیدهاند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: موقعیت ژئوپلیتیک ایران در منطقه خاورمیانه و قرارگیری در چهارراه ترانزیتی جهان، مزیتی راهبردی است که بهرهگیری حداکثری از آن میتواند درآمدهای ارزی پایدار و جایگزین نفت را برای اقتصاد کشور به ارمغان بیاورد. در این میان، کریدورهای عبوری از شمالغرب کشور به دلیل اتصال مستقیم به منطقه قفقاز، اوراسیا و در نهایت اروپا، از اهمیت ویژهای برخوردارند و توسعه زیرساختهای آنها نیازی انکارناپذیر است.
استان آذربایجان شرقی به عنوان دروازه تجارت ایران با اروپا و همسایگان شمالی، نقطه اتصال شریانهای حیاتی حملونقل جادهای و ریلی است. مرز نوردوز به عنوان تنها مرز زمینی مشترک ایران و ارمنستان، نقشی کلیدی در تبادلات تجاری ایفا میکند. با این حال، ظرفیت محدود پایانهها، ترافیک کامیونها و زمانبر بودن فرآیندهای گمرکی همواره به عنوان موانعی بر سر راه توسعه صادرات و ترانزیت در این محور شناخته میشدند.
توافقات اخیر میان تهران و ایروان و اراده جدی دولت برای رفع گلوگاههای ترانزیتی، از جمله تزریق اعتبارات کلان برای توسعه مرز نوردوز، احداث پسکرانهها و تسریع در پروژههای آزادراهی تبریز-بازرگان و محور جلفا-کلاله، نشاندهنده یک تغییر رویکرد عملیاتی است. ارتقای این زیرساختها نه تنها به روانسازی تجارت و کاهش هزینههای حملونقل کمک میکند، بلکه جایگاه ایران را در معادلات ترانزیتی منطقه تثبیت کرده و پیوندهای اقتصادی با همسایگان شمالی را تعمیق خواهد بخشید.
سید حمید پورمحمدی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در حاشیه بازدید از پایانه مرزی نوردوز، با اشاره به دستاوردهای سفر اخیر خود به ارمنستان اظهار داشت: در دیدار مفصل با نخستوزیر ارمنستان، مهمترین محور مذاکرات بر توسعه همکاریهای دوجانبه در حوزه حملونقل، ارتباطات و تسهیل تجارت متمرکز بود.
وی افزود: در این راستا، توسعه مسیر جلفا به نوردوز و نوردوز تا کلاله، ارتقای پایانههای مرزی دو کشور، تقویت خدمات گمرکی و تسریع در تکمیل جادههای منتهی به مرز، به عنوان مهمترین برنامههای مشترک ایران و ارمنستان هدفگذاری شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به مطالبات جدی فعالان حوزه حملونقل تصریح کرد: توسعه پایانه مرزی نوردوز در دستور کار قرار گرفته و وزارت راه و شهرسازی پروژهای با اعتبار حدود $800$ تا $900$ میلیارد تومان برای آن تعریف کرده است که شامل افزایش مساحت پایانه و توسعه ورودیها، معابر و امکانات خدماتی میشود.
پورمحمدی ادامه داد: همچنین با همکاری منطقه آزاد ارس مقرر شد دو پسکرانه در مسیرهای نوردوز-جلفا و نوردوز-تبریز ایجاد شود تا با ارائه بخشی از خدمات گمرکی در این مراکز، از بار ترافیکی و ازدحام پایانه مرزی اصلی کاسته شود. ایجاد خط سبز میان گمرکات ایران و ارمنستان، تبادل دادههای گمرکی و تشکیل کارگروه مشترک برای تعیین تکلیف عوارض، از دیگر مصوبات راهگشا در این حوزه بود.
معاون رئیسجمهور مرز نوردوز را یکی از راهبردیترین مبادی ارتباطی ایران با کشورهای شمالی دانست و گفت: مسیر جلفا، نوردوز، کلاله و سپس جمهوری آذربایجان از مهمترین محورهای ارتباطی کشور است. همانگونه که در پروژه راهآهن چابهار-زاهدان هیچگونه محدودیت مالی نداشتیم، برای مسیر جلفا-کلاله نیز محدودیتی در تأمین اعتبار نداریم و تنها نیازمند تسریع در روند اجرایی هستیم. برای پایش مستمر این طرح، تیم راهبری و نظارتی تعیین شده و جلسات ماهانه با استاندار آذربایجان شرقی برگزار خواهد شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای کلان زیرساختی استان اشاره کرد و گفت: پروژه انتقال آب ارس به تبریز و شهرهای مسیر با جدیت پیگیری میشود؛ در این زمینه جلسات متعددی برگزار شده، سازمان برنامه و بودجه کد اعتباری این پروژه را صادر کرده و تأمین منابع مالی آن در دستور کار قرار دارد.
پورمحمدی تکمیل آزادراه تبریز-بازرگان را دیگر اولویت مهم دولت برشمرد و افزود: طی جلسات مستمر با مسئولان استانهای آذربایجان شرقی و غربی، برنامهریزی لازم صورت گرفته تا علاوه بر تسهیل تجارت در مرز بازرگان، عملیات اجرایی این آزادراه نیز شتاب بیشتری بگیرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در پایان با قدردانی از اقدامات انجامشده توسط گمرک، منطقه آزاد ارس و وزارت راه، خاطرنشان کرد: طراحی و اجرای طرح توسعه پایانه نوردوز آغاز شده است و سازمان برنامه و بودجه برای احداث پل دوم بر روی رودخانه ارس نیز تأمین اعتبار خواهد کرد تا روند تردد و مبادلات تجاری در این مرز راهبردی با بالاترین سرعت ممکن انجام پذیرد.