عاشورا؛ حماسه آگاهی و آزادی

نورنیوز-گروه فرهنگی: استاد شهید مرتضی مطهری، از برجسته‌ترین، متفکران معاصر جهان اسلام، نهضت امام حسین(ع) را یکی از بزرگ‌ترین و سازنده‌ترین حوادث تاریخ بشر می‌دانست. او معتقد بود عاشورا تنها یک واقعه تاریخی یا حادثه‌ای برای سوگواری نیست، بلکه مکتبی زنده برای تربیت انسان، احیای جامعه و مبارزه با ظلم و انحراف است.
شهید مطهری در کتاب ارزشمند حماسه حسینی با نقد برداشت‌های سطحی و تحریف‌شده از عاشورا، تأکید می‌کند که قیام امام حسین(ع) یک حرکت آگاهانه، اصلاح‌گرانه و مسئولانه بود. به باور او، امام حسین(ع) برای احیای ارزش‌های اسلامی و اصلاح جامعه‌ای قیام کرد که از مسیر عدالت و حقیقت فاصله گرفته بود.
او در عبارتی مشهور می‌گوید:
«حسین بن علی(ع) یک درس عملی به مسلمانان داد؛ درس فداکاری در راه حق و حقیقت.»

شهید مطهری همچنین فلسفه زنده ماندن عاشورا را در پیام بیدارگر آن می‌داند و می‌نویسد:
«اگر حسین(ع) شهیدِ کربلاست، قهرمانِ کربلا هم هست.»
از نگاه او، حادثه کربلا تنها صحنه مظلومیت نیست؛ بلکه صحنه عظمت، عزت، شجاعت و انتخاب آگاهانه انسان در برابر ظلم است. به همین دلیل، وی همواره بر جنبه حماسی عاشورا تأکید داشت و معتقد بود نباید این بُعد بزرگ در سایه صرفاً جنبه‌های عاطفی قرار گیرد.
شهید مطهری در یکی از معروف‌ترین جملات خود درباره تأثیر نهضت حسینی می‌گوید
«حسین(ع) در زمان حیات خود یک فرد است و پس از شهادت یک مکتب»
او معتقد بود که راز جاودانگی نهضت امام حسین(ع)، پیوند عمیق آن با فطرت انسانی و ارزش‌های جهان‌شمولی چون آزادی، عدالت، عزت و مسئولیت‌پذیری است. به همین دلیل، پیام عاشورا محدود به مسلمانان یا یک دوره تاریخی خاص نیست، بلکه برای همه انسان‌های آزادی‌خواه در سراسر جهان الهام‌بخش است.
در نگاه شهید مطهری، محرم موسم شناخت و بیداری است؛ فرصتی برای بازگشت به حقیقت، مبارزه با تحریف و تجدید پیمان با آرمان‌های عدالت‌خواهانه امام حسین(ع). او تأکید می‌کرد که هر جامعه‌ای اگر پیام عاشورا را درست درک کند، در برابر ظلم، فساد و استبداد تسلیم نخواهد شد.
از این رو، نهضت حسینی در اندیشه شهید مطهری، یک حماسه جاودان انسانی و اسلامی است؛ حماسه‌ای که به انسان می‌آموزد برای دفاع از حقیقت، کرامت و آزادی، از هیچ فداکاری دریغ نکند و در برابر باطل با بصیرت و شجاعت بایستد.