عاشورا؛ اوج عرفان و حماسه

نورنیوز-گروه فرهنگی: مصطفی چمران از شخصیت‌هایی است که نهضت حسینی را نه تنها در اندیشه، بلکه در سراسر زندگی خود به تصویر کشید. او عاشورا را یک حادثه تاریخی نمی‌دانست، بلکه آن را مکتبی برای انسان‌سازی، ایثار و مبارزه با ظلم می‌شمرد؛ مکتبی که انسان را به اوج عشق و فداکاری می‌رساند.
چمران در نیایش‌های عارفانه خود، هنگامی که از رنج و عظمت انسان‌های الهی سخن می‌گوید، به صراحت از امام حسین(ع) یاد می‌کند و می‌نویسد:
«من اعتقاد دارم که خدای بزرگ، انسان را به اندازه درد و رنجی که در راه خدا تحمل کرده است پاداش می‌دهد... علی بزرگ را بنگرید که خدای درد است... حسین را نظاره کنید که در دریایی از درد و شکنجه فرو رفت که نظیر آن در عالم دیده نشده است، و زینب کبری را ببینید که با درد و رنج انس گرفته است.»
در این فراز، چمران، امام حسین(ع) را قله صبر، ایثار و تحمل رنج در راه خدا می‌داند؛ انسانی که با فدا کردن همه هستی خویش، راه حقیقت را برای همیشه روشن ساخت.
او خود نیز زندگی‌اش را بر همین اساس بنا کرد؛ سال‌ها مبارزه در لبنان، حضور در جبهه‌های دفاع مقدس و سرانجام شهادت، نشان داد که عاشورا برای او یک باور زنده بوده است، نه صرفاً یک خاطره تاریخی.
چمران در وصف امام موسی صدر می‌نویسد:
«او را مظهر علی می‌دانم، او را وارث حسین می‌خوانم.»
این جمله نشان می‌دهد که از نگاه او، راه امام حسین(ع) راهی جاودانه است که در هر عصر، انسان‌هایی آزاده آن را ادامه می‌دهند.
در اندیشه چمران، شهادت پایان زندگی نیست، بلکه اوج تکامل انسان است. او بارها در نیایش‌هایش از شوق وصال و فداکاری سخن گفته و باور داشت که انسان زمانی به حقیقت می‌رسد که از خود بگذرد و در راه خدا و انسانیت قدم بردارد.
از این منظر، نهضت حسینی در نگاه شهید مصطفی چمران، مکتبی برای زیستن است؛ مکتبی که در آن عشق با مسئولیت، عرفان با جهاد و ایمان با عمل درهم می‌آمیزد. او نه تنها از حسین(ع) سخن گفت، بلکه کوشید همچون او زندگی کند و سرانجام، با شهادت، نام خود را در زمره رهروان این راه جاودانه ثبت کرد.