بررسی تازه آمارهای جهانی نشان میدهد ترکمنستان و مونتهنگرو با اختلاف چشمگیر در صدر فهرست کشورهای دارای بیشترین سرانه مصرف آب قرار دارند. ایران نیز با مصرف سالانه بیش از 36 هزار فوت مکعب به ازای هر نفر، در میان کشورهای پرمصرف جهان جای گرفته؛ موضوعی که زنگ هشدار جدی برای مدیریت منابع آبی و اصلاح الگوی مصرف در منطقه به شمار میرود.
نورنیوز-گروه اقتصادی: آمارهای جهانی نشان میدهد برخی کشورها با فاصلهای چشمگیر در صدر فهرست مصرف سرانه آب قرار دارند؛ موضوعی که بار دیگر اهمیت مدیریت منابع آبی و اصلاح الگوی مصرف را برجسته کرده است. این آمار بر اساس میزان مصرف سالانه آب به ازای هر نفر و با واحد «فوت مکعب» محاسبه شده و بیانگر تفاوت قابل توجه الگوی مصرف آب در کشورهای مختلف جهان است.
در صدر این فهرست، ترکمنستان با مصرف سالانه ۱۲۸ هزار و ۲۲۸ فوت مکعب آب به ازای هر نفر قرار گرفته است. این کشور به دلیل وابستگی شدید به کشاورزی آبی، اقلیم خشک و استفاده گسترده از منابع آب سطحی و زیرزمینی، سالهاست با چالشهای جدی در مدیریت آب مواجه است.
پس از آن، مونتهنگرو با ۱۲۵ هزار و ۱۵۵ فوت مکعب در رتبه دوم ایستاده است؛ رقمی که فاصله چشمگیری با دیگر کشورها دارد و نشاندهنده الگوی مصرفی متفاوت در این کشور کوچک اروپایی است.
رتبه سوم به نیوزیلند اختصاص دارد که سرانه مصرف آب آن ۶۸ هزار و ۶۵۲ فوت مکعب برآورد شده است. گویان نیز با ۶۱ هزار و ۹۰۷ فوت مکعب در جایگاه چهارم قرار دارد.
در ادامه این فهرست، ایالات متحده آمریکا و اروگوئه هر دو با ۴۶ هزار و ۹۶۹ فوت مکعب مصرف سالانه آب به ازای هر نفر، رتبههای پنجم و ششم را به خود اختصاص دادهاند. پس از آنها آذربایجان با ۴۵ هزار و ۳۷۹ فوت مکعب و قزاقستان با ۴۴ هزار و ۵۰۲ فوت مکعب قرار گرفتهاند.
ازبکستان نیز با ۴۳ هزار و ۳۶۶ فوت مکعب در میان کشورهای پرمصرف دیده میشود. حضور کشورهای آسیای مرکزی در رتبههای بالای این فهرست، نشاندهنده نقش مهم کشاورزی سنتی، اقلیم خشک و وابستگی به منابع محدود آب در شکلگیری الگوی مصرف این منطقه است.
مقدونیه شمالی با ۴۱ هزار و ۸۴۸ فوت مکعب، قرقیزستان با ۳۹ هزار و ۲۳ فوت مکعب و تاجیکستان با ۳۶ هزار و ۷۶۳ فوت مکعب دیگر کشورهای حاضر در این فهرست هستند.
در این میان، ایران با سرانه مصرف ۳۶ هزار و ۶۵۷ فوت مکعب آب به ازای هر نفر، در رتبه سیزدهم جهان قرار گرفته است. این آمار در شرایطی منتشر میشود که ایران طی دهههای اخیر با بحرانهایی همچون کاهش بارندگی، افت سطح آبهای زیرزمینی، خشک شدن تالابها و افزایش تنش آبی در بسیاری از استانها روبهرو بوده است.
کارشناسان معتقدند بخش عمده مصرف آب در ایران مربوط به حوزه کشاورزی است؛ بخشی که همچنان با روشهای سنتی آبیاری اداره میشود و راندمان مصرف آب در آن پایینتر از استانداردهای جهانی است. علاوه بر این، رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی و تغییرات اقلیمی نیز فشار مضاعفی بر منابع آبی کشور وارد کرده است.
پس از ایران، ارمنستان با ۳۶ هزار و ۵۱۵ فوت مکعب، سورینام با ۳۵ هزار و ۱۳۸ فوت مکعب، لائوس با ۳۴ هزار و ۳۲۶ فوت مکعب و در نهایت یونان و عراق هر دو با ۳۴ هزار و ۸ فوت مکعب در این فهرست دیده میشوند.
بررسی این آمار نشان میدهد که مدیریت منابع آب دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی حیاتی برای کشورهایی است که با محدودیت منابع آبی روبهرو هستند.
کارشناسان تأکید دارند اصلاح الگوی مصرف، توسعه فناوریهای نوین آبیاری، بازچرخانی آب و فرهنگسازی عمومی میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی و تضمین امنیت آبی نسلهای آینده ایفا کند.