متخصص روانشناسی بالینی با تشریح اثرات مخرب تماشای مداوم اخبار تلخ بر سلامت روان، اعلام کرد که پدیده «فرسودگی همدلی» باعث خستگی مفرط عاطفی در افراد میشود. به گفته این کارشناس، کاهش واکنشهای هیجانی در برابر دردهای عمومی، مکانیسم دفاعی ذهن برای مقابله با حجم انبوهی از نگرانیهایی است که روزانه دریافت میکنیم.
نورنیوز-گروه اجتماعی: مریم سلمانیان، متخصص روانشناسی بالینی و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات روانپزشکی و روانشناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران در برنامه حال خوب رادیو سلامت از پدیدهای با عنوان فرسودگی همدلی سخن گفت و توضیح داد: مواجهه مداوم با رنج دیگران به ویژه از طریق اخبار شبکه های اجتماعی و فضای مجازی می تواند ذهن و احساسات انسان را به شدت خسته کند.
وی با بیان اینکه بسیاری از افراد تصور می کنند هرچه بیشتر درد دیگران را حس کنند یعنی روان سالم تری دارند، افزود: روان انسان ظرف محدودی برای تحمل رنج دارد و زمانی که این ظرفیت به طور مداوم تحت فشار قرار می گیرد ممکن است فرد دچار نوعی خستگی عاطفی شود که در آن دیگر واکنش احساسی سابق را به خبرهای تلخ نشان نمیدهد.این روانشناس بالینی تاکید کرد: فرسودگی همدلی به معنای بی رحمی یا بی تفاوتی نیست بلکه نشانه خستگی سیستم روانی است.
به گفته وی وقتی حجم استرس و رنج از حد تحمل فراتر میرود مغز برای محافظت از خود بخشی از واکنشهای هیجانی را کاهش میدهد تا بتواند فرد را در وضعیت پایدارتر نگه دارد.
سلمانیان تصریح کرد: این حالت فقط مخصوص پزشکان امدادگران یا افرادی که مستقیما با رنج انسان ها سروکار دارند نیست و امروزه بسیاری از مردم نیز به دلیل بمباران خبری و قرار گرفتن پیوسته در معرض اخبار نگران کننده این تجربه را دارند.
وی از نشانههای فرسودگی همدلی به بی انرژی شدن برای شنیدن خبر بد، فاصله گرفتن از ارتباطهای عاطفی، زود عصبانی شدن و واکنش سردتر نسبت به مشکلات دیگران اشاره کرد و گفت: برخی افراد حتی دچار خستگی اخلاقی میشوند و میان میل به کمک و ناتوانی روانی برای ادامه آن احساس کشمکش میکنند.
وی سرزنش خود را در چنین شرایطی نادرست دانست و توضیح داد: فرسودگی همدلی بیشتر از آن که مسئلهای اخلاقی باشد یک هشدار روانی است و نشان میدهد سیستم عصبی فرد نیازمند استراحت ترمیم و بازیابی توان است.
این متخصص روانشناسی بالینی به راهکارهایی برای کاهش این وضعیت اشاره کرد و گفت: محدود کردن مواجهه با اخبار آسیب زا، بازگشت به ارتباط های واقعی انسانی، صحبت کردن با افراد امن و پذیرش محدودیتهای انسانی میتواند به کاهش فشار روانی کمک کند.
سلمانیان با تاکید بر اینکه همدلی سالم به معنای کمک کردن در حد توان است نه نابود کردن خود برای درد دیگران، افزود: مراقبت از خود نه تنها خودخواهی نیست بلکه راهی برای حفظ توان همدلی و ادامه حمایت از دیگران در آینده است.