انفجار خاموشی که همه چیز را آنلاین می بلعد

نورنیوز-گروه اقتصادی: داده‌های منتشر شده درباره حجم ترافیک جهانی اینترنت نشان می‌دهد جهان طی پنج سال گذشته شاهد جهشی قابل توجه در مصرف داده بوده است؛ روندی که بازتابی از گسترش خدمات دیجیتال، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، افزایش استفاده از سرویس‌های آنلاین و رشد روزافزون اقتصاد مبتنی بر اینترنت به شمار می‌رود. این آمار، مقایسه‌ای از حجم ترافیک اینترنت در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۵ را بر حسب اگزابایت ارائه می‌دهد و از رشد چشمگیر در هر دو بخش اینترنت ثابت و موبایل خبر می‌دهد.
بر اساس این داده‌ها، حجم ترافیک اینترنت ثابت جهان از حدود ۳ هزار و ۵۰۰ اگزابایت در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۷ هزار اگزابایت در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این افزایش بیش از دو برابری نشان می‌دهد تقاضا برای استفاده از اینترنت پرسرعت، خدمات ابری، پلتفرم‌های ویدئویی، بازی‌های آنلاین، آموزش مجازی و فعالیت‌های مبتنی بر دورکاری با سرعت بالایی در حال افزایش است. رشد استفاده از فناوری‌های نوین و دیجیتالی شدن بخش‌های مختلف اقتصادی نیز نقش مهمی در این روند ایفا کرده است.
بررسی جزئیات منتشرشده نشان می‌دهد منطقه آسیا و اقیانوسیه همچنان بزرگ‌ترین مرکز مصرف اینترنت در جهان محسوب می‌شود. حجم ترافیک اینترنت ثابت این منطقه در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴ هزار اگزابایت رسیده که بیش از نیمی از کل ترافیک ثابت جهان را شامل می‌شود. جمعیت گسترده کاربران اینترنت، توسعه سریع فناوری در کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا، رشد اقتصاد دیجیتال و سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های ارتباطی از مهم‌ترین عوامل این جایگاه برتر به شمار می‌روند.
پس از آسیا و اقیانوسیه، اروپا و آمریکا بیشترین سهم را از ترافیک اینترنت ثابت جهان در اختیار دارند. حجم ترافیک اروپا در این بخش به حدود یک‌هزار و ۳۰۰ اگزابایت و حجم ترافیک آمریکا به بیش از یک‌هزار اگزابایت رسیده است. در مقابل، کشورهای عربی، کشورهای مشترک‌المنافع، آفریقا و سایر مناطق اقتصادی جهان اگرچه روندی صعودی را تجربه کرده‌اند، اما سهم آنها در مقایسه با مناطق پیشرو همچنان محدودتر است.
در بخش اینترنت موبایل نیز روند رشد جهانی کاملاً مشهود است. حجم ترافیک اینترنت همراه از حدود ۷۰۰ اگزابایت در سال ۲۰۲۰ به بیش از یک‌هزار و ۶۰۰ اگزابایت در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. این رشد چشمگیر نتیجه گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند، توسعه شبکه‌های نسل چهارم و پنجم، افزایش مصرف محتوای ویدئویی و رشد خدمات مبتنی بر اینترنت همراه در سراسر جهان ارزیابی می‌شود.
آسیا و اقیانوسیه در بخش اینترنت موبایل نیز جایگاه نخست را در اختیار دارد و حجم ترافیک این منطقه به بیش از یک‌هزار اگزابایت رسیده است. آمریکا و اروپا در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند و سایر مناطق از جمله کشورهای عربی، آفریقا و کشورهای مشترک‌المنافع نیز با وجود رشد قابل توجه، سهم کمتری از ترافیک موبایل جهان را به خود اختصاص داده‌اند.
در این میان، ایران نیز همسو با روند جهانی، طی سال‌های اخیر شاهد افزایش وابستگی شهروندان، کسب‌وکارها و خدمات عمومی به اینترنت بوده است. توسعه تجارت الکترونیک، خدمات بانکی آنلاین، آموزش مجازی، حمل‌ونقل هوشمند و کسب‌وکارهای مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی، اینترنت را به یکی از ارکان اصلی اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل کرده است. برآوردهای رسمی و گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد اختلال یا قطع اینترنت می‌تواند روزانه ده‌ها میلیون دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد ایران وارد کند و فعالیت هزاران کسب‌وکار آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد. برخی برآوردها میزان زیان روزانه ناشی از اختلالات گسترده اینترنت را بین ۳۰ تا ۸۰ میلیون دلار عنوان کرده‌اند. 
کارشناسان معتقدند در دنیای امروز، اختلال در اینترنت تنها یک مشکل ارتباطی نیست، بلکه می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی را به همراه داشته باشد. کاهش بهره‌وری کسب‌وکارها، اختلال در خدمات بانکی و مالی، آسیب به تجارت الکترونیک، کاهش درآمد شرکت‌های فناوری، محدود شدن دسترسی به آموزش و خدمات سلامت دیجیتال و کاهش تعاملات بین‌المللی از مهم‌ترین تبعات محدودیت‌های اینترنتی محسوب می‌شود. تجربه کشورهای مختلف نیز نشان داده است که قطعی‌های گسترده اینترنت علاوه بر خسارت‌های اقتصادی، بر اعتماد سرمایه‌گذاران و روند توسعه اقتصاد دیجیتال تأثیر منفی بر جای می‌گذارد.
در مجموع، داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد جهان با سرعتی فزاینده به سمت افزایش مصرف داده و وابستگی بیشتر به خدمات دیجیتال حرکت می‌کند. رشد همزمان ترافیک اینترنت ثابت و موبایل، اهمیت توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، شبکه‌های پرسرعت و مراکز داده را بیش از پیش نمایان ساخته و نشان می‌دهد اینترنت نه تنها یک ابزار ارتباطی، بلکه یکی از مهم‌ترین پیشران‌های رشد اقتصادی، نوآوری و توسعه پایدار در قرن بیست‌ویکم است.