انتشار جزئیات پیشنویس توافق ایران و آمریکا، واکنشهای متفاوتی را در مجلس برانگیخته است. در شرایطی که نایبرئیس کمیسیون اصل نود طرح 14 مادهای ایران را مغایر منافع ملی خوانده و خواستار شروط سرسختانه در تنگه هرمز است، عضو کمیسیون امنیت ملی با تشریح گام نخست توافق، از کلید خوردن آتشبس 60 روزه و آزادی داراییها خبر میدهد.
نورنیوز- گروه سیاسی: در پی انتشار اخباری مبنی بر تهیه پیشنویس توافق اولیه میان تهران و واشنگتن، فضای سیاسی کشور و کریدورهای مجلس شورای اسلامی شاهد تقابل دیدگاهها میان نمایندگان شاخص پارلمان است. دراین میان برخی نمایندگان با نقد جدی نسبت به طرح پیشنهادی ۱۴ مادهای 5 شرط را برای رسیدن به توافق مطرح می کنند اما برخی دیگر از نمایندگان طرح 14 ماده ای را برای رسیدن به توافق 60 روزه و آزادی دارایی های بلوکه ایران و توقف جنگ در همه جبهه ها مناسب می دانند و می گویند سند نهایی توافق بر مدار منافع ملی ایران امضا میشود.
حسینعلی حاجیدلیگانی، نایبرئیس کمیسیون اصل نود مجلس در گفتگو با «نورنیوز»، ازمفاد طرح پیشنهادی ۱۴ مادهای ایران انتقاد کرد. وی با تأکید بر اینکه ایرانِ پس از تحولات اخیر یک «ابرقدرت نوظهور» است و نباید از موضع ضعف مذاکره کند، هشدار داد: «این پیشنهادات متناسب با مجاهدتهای ملت نیست و میتواند خسارتهای سنگینی به بار آورد.» وی با هشدار نسبت به تکرار تجربههای تلخ گذشته، طرح ۱۴ مادهای فعلی را متناسب با شأن ملت مقاوم ایران ندانست و آن را زمینهساز خسارتهای فراوان قلمداد کرد.
عضو هیئترئیسه مجلس با اشاره به ۵ شرط کلیدی مجلس برای هرگونه توافق، تصریح کرد:
۱. انحصار تنگه هرمز: بازگشایی تنگه هرمز نباید صرفاً در قبال رفع محاصره دریایی باشد؛ بلکه باید تمام تحریمهای یکجانبه لغو شده و از کشتیهای آمریکایی عوارض و غرامت تجاوز دریافت شود.
۲. رد صندوق مشترک ۳۰۰ میلیارد دلاری: منوط کردن مصرف این صندوق به توافق با آمریکا، مغایر با «قاعده نفی سبیل» و دخالت در مصارف ملی است.
۳. تضمین در کنگره: هرگونه توافق باید به تصویب کنگره آمریکا برسد تا مانند برجام امضای بیاثر نباشد.
۴. تداوم تحقیق و توسعه هستهای: محدودیت غنیسازی و اجازه گرفتن از آمریکا برای تحقیق و توسعه (ماده ۴ NPT) پذیرفتنی نیست.
۵. خروج مقاومت از لیست تروریسم: پیش از توافق، باید حماس، حزبالله و انصارالله یمن از فهرستهای تروریستی خارج شوند.
او همچنین تشکیل صندوق مشترک ۳۰۰ میلیارد دلاری را که مصرف آن منوط به توافق با آمریکا باشد، مصداق دخالت دشمن در مصارف ملی و مغایر با «قاعده نفی سبیل» دانست.
بروجردی: سند نهایی بر مدار خطوط قرمز امضا میشود
در سوی دیگر ، علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با نگاهی عمیق تر به موضوع تحرکات دیپلماتیک پرداخت. وی با تأیید تهیه پیشنویس توافق اولیه، اعلام کرد که این فرآیند به صورت «دو مرحلهای» طراحی شده است. به گفته بروجردی، در گام نخست، آمریکا متعهد به برقراری آتشبس فراگیر ۶۰ روزه (بهویژه در لبنان)، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران و پایان دادن به محاصره دریایی شده است.
بروجردی ضمن تأکید بر اینکه ایران در مقابل، اجازه تردد کشتیها را بر اساس ضوابط حاکمیتی خود خواهد داد، خاطرنشان کرد که مسائل پیچیدهتر به مرحله دوم موکول میشود. وی با اشاره به بیثباتی رفتاری در کاخ سفید، تصریح کرد: «دونالد ترامپ فردی فاقد تعادل روانی است و به اظهارات متناقض او نباید اعتنا کرد؛ آنچه اهمیت دارد خروجی نهایی مذاکرات است که قطعاً در چارچوب خطوط قرمز نظام و برای صیانت از حقوق مردم ایران تنظیم خواهد شد.»