نقشه اقتصاد جهان در یک دهه گذشته دستخوش تغییرات گسترده شد؛ قدرتهای نوظهور آسیا مانند چین و هند رشد سریع را تجربه کردند، روسیه جهش داشت و ژاپن کاهش یافت نیز ادامه دارد.
نورنیوز-گروه اقتصادی: در فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۶، نقشه قدرت اقتصادی جهان دستخوش تغییرات چشمگیری شده است؛ تغییری که نشان میدهد مرکز ثقل اقتصاد جهانی بهتدریج از اقتصادهای سنتی به سمت قدرتهای نوظهور در حال حرکت است. بر اساس دادههای جهانی «دهه رشد ۱۵ اقتصاد برتر جهان»، آمریکا همچنان بزرگترین اقتصاد دنیا باقی مانده اما چین، هند و حتی روسیه با سرعتی قابل توجه در حال نزدیکشدن به جایگاههای بالاتر هستند؛ در مقابل، ژاپن بهعنوان تنها اقتصاد گروه ۲۰ با کاهش تولید ناخالص داخلی، وارد دورهای از رکود بلندمدت شده است.
اقتصاد آمریکا از ۱۸.۸ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۶ به ۳۲.۴ تریلیون دلار در ۲۰۲۶ رسیده که نشاندهنده رشد ۷۲ درصدی است. این جهش عمدتاً به دلیل تورم، سرمایهگذاری بخش خصوصی و مقاومت بالای مصرفکنندگان آمریکایی در برابر بحرانهای اقتصادی رخ داده است. آمریکا همچنان فاصله قابلتوجهی با چین حفظ کرده و جایگاه نخست اقتصاد جهان را در اختیار دارد.
چین نیز در همین بازه زمانی از ۱۱.۵ تریلیون دلار به ۲۰.۹ تریلیون دلار رسیده و رشد ۸۲ درصدی را تجربه کرده است. اگرچه سرعت رشد اقتصاد چین نسبت به دهه قبل کندتر شده، اما همچنان بزرگترین رقیب اقتصادی آمریکا بهشمار میرود و سهم عظیمی از تولید جهانی را در اختیار دارد.
یکی از مهمترین تحولات این دهه، جهش تاریخی هند است. اقتصاد هند از ۲.۳ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۶ به ۴.۲ تریلیون دلار در ۲۰۲۶ افزایش یافته و با رشد ۸۳ درصدی، خود را به آستانه اقتصادهای بزرگی چون ژاپن و آلمان رسانده است. رشد جمعیت جوان، توسعه فناوری، افزایش سرمایهگذاری خارجی و گسترش زیرساختها از عوامل اصلی جهش اقتصادی هند محسوب میشوند.
در اروپا، آلمان با رشد ۵۴ درصدی از ۳.۵ تریلیون دلار به ۵.۵ تریلیون دلار رسیده و همچنان موتور اقتصادی اروپا باقی مانده است. بریتانیا نیز با رشد ۵۷ درصدی به ۴.۳ تریلیون دلار رسیده و جایگاه خود را در میان اقتصادهای بزرگ حفظ کرده است. فرانسه با رشد ۴۶ درصدی به ۳.۶ تریلیون دلار و ایتالیا با رشد ۴۵ درصدی به ۲.۷ تریلیون دلار رسیدهاند.
اما مهمترین نکته منفی به ژاپن تعلق دارد. اقتصاد ژاپن از ۵.۱ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۶ به ۴.۴ تریلیون دلار در ۲۰۲۶ کاهش یافته و ۱۴ درصد کوچکتر شده است. این کشور تنها عضو گروه ۲۰ است که طی یک دهه گذشته دچار افت اقتصادی شده؛ مسئلهای که کارشناسان آن را ناشی از پیری جمعیت، کاهش بهرهوری و رکود مزمن داخلی میدانند.
روسیه نیز برخلاف پیشبینیهای غرب، رشد قابلتوجهی را ثبت کرده است. اقتصاد این کشور از ۱.۳ تریلیون دلار به ۲.۷ تریلیون دلار رسیده و رشد ۱۰۷ درصدی را تجربه کرده است؛ بالاترین نرخ رشد در میان ۱۵ اقتصاد برتر جهان. افزایش قیمت انرژی، صادرات نفت و گاز و تغییر مسیر تجارت به شرق از مهمترین دلایل این جهش عنوان میشود.
در میان دیگر کشورها، کانادا با رشد ۶۴ درصدی به ۲.۵ تریلیون دلار، استرالیا با رشد ۶۸ درصدی به ۲.۱ تریلیون دلار، اسپانیا با رشد ۶۸ درصدی به ۲.۱ تریلیون دلار و مکزیک با رشد ۹۱ درصدی به ۲.۱ تریلیون دلار رسیدهاند. در مقابل، کره جنوبی تنها ۲۲ درصد رشد داشته و با ۱.۹ تریلیون دلار در رتبه پانزدهم قرار گرفته است.
این تحولات نشان میدهد دهه آینده اقتصاد جهان بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر آسیا خواهد بود؛ جایی که هند و چین با سرعت در حال افزایش نفوذ اقتصادی خود هستند و توازن سنتی قدرت جهانی را تغییر میدهند.