نتایج مطالعات منتشرشده در نشریه «پلاسوان» نشان میدهد حفظ ذهن کنجکاو و علاقهمند به یادگیری در کنار عادتهایی مانند تغذیه سالم، ورزش و خواب کافی میتواند خطر زوال عقل در سالمندی را کاهش دهد.
نورنیوز-گروه اجتماعی: نشریه تخصصی «پلاسوان» در مطلبی در این باره به نقل از متخصصان علوم مغز و اعصاب نوشت: برخی از تغییرات سالم در زندگی روزمره شامل رژیم غذایی سالم، ورزش، تعاملات اجتماعی، مدیریت فشار خون و خواب کافی میتوانند خطر زوال عقل را کاهش دهند. با این حال مطالعات جدید یک فاکتور دیگر را هم به این موارد اضافه میکند که آن، ذهن مشتاق برای یادگیری موضوعات تازه به خصوص در دوران سالمندی است.
متخصصان علوم روانشناسی در دانشگاه «یوسیالای» در بخشی از مطالعات خود، تاثیر «سن» را بر دو نوع کنجکاوی بررسی کردند که با عناوین «کنجکاوی بهعنوان یک ویژگی شخصیتی» و «کنجکاوی موقعیتی» شناخته میشوند.
منظور از کنجکاوی موقعیتی تمایل لحظهای برای یادگیری مطلب یا مهارتی جدید است و این اشتیاق در زمانی که موضوع خاصی توجه شما را جلب میکند، بروز میکند. در حالی که کنجکاوی بهعنوان ویژگی شخصیتی به مفهوم اشتیاق همیشگی و دیرینه برای یادگیری و امتحان کردن تجربیات جدید است.
متخصصان در طول یک بررسی از ۱۲۰۰ بزرگسال بین ۲۰ تا ۸۴ سال با میانگین سنی ۴۴ سال خواستند تا برای ارزیابی کنجکاوی خود، یک پرسشنامه آنلاین را تکمیل کنند و از هر داوطلب ۶۳ سوال علمی و عمومی پرسیده شد.
شرکتکنندگان در مطالعه نه تنها به این سوالات پاسخ دادند بلکه میزان اشتیاق خود را برای دانستن پاسخ صحیح نیز ارزیابی کردند. این ارزیابیها به متخصصان کمک کرد که بتوانند ارتباط میان سطح کنجکاوی و اعتماد به نفس افراد در پاسخدهی به سوالات را هم ارزیابی کنند.
متخصصان متوجه شدند اشتیاق افراد برای آموختن مطالب جدید که معیاری برای ارزیابی کنجکاوی موقعیتی است، در اوایل بزرگسالی کاهش مییابد اما پس از عبور از میانه بزرگسالی دوباره بیشتر میشود و تا دوران پیری همچنان بالا میرود.
این بررسیها نشان میدهند بزرگسالان جوانتر به طور معمول دانش، مهارتها و فرصتهایی را که برای موفقیت در مدرسه، کار و خانه نیاز دارند، به دست میآورند. اما دوران میانسالی عموما به پرداخت وام مسکن و بزرگ کردن فرزندان میگذرد؛ یعنی دورانی که بسیاری از افراد گزارش میدهند که کمتر خوشحالند. اما وقتی فرزندان خانه را ترک میکنند و آنها بازنشسته میشوند، میتوانند به علایق خاص خود بپردازند و کنجکاوی موقعیتی آنها هم اغلب افزایش مییابد.
متخصصان میگویند این نتایج نشان میدهد وقتی پیرتر میشویم، نمیخواهیم یادگیری را متوقف کنیم بلکه فقط چیزی را که علاقه داریم یاد بگیریم، خودمان انتخاب میکنیم.
این مجموعه از مطالعات همچنین مشخص کرد کسانی که کنجکاوی موقعیتی بیشتری داشتند، کنجکاوی شخصیتیشان نیز بیشتر است و بالعکس.
تحقیقات دیگر هم نشان دادهاند فعالیتهای چالشبرانگیز برای مغز مانند سرگرم شدن با پازلها و بازیهای فکری میتواند از طریق کمک به حفظ عملکرد شناختی، خطر زوال عقل را کاهش دهند. محققان میگویند بسیاری از افراد مسن که با آنها صحبت میکنم، معتقدند حفظ کنجکاوی در طول زندگی میتواند مفید باشد. این یافته در عین حال با نتایج تحقیقاتی همخوانی داشته که نشان دادهاند افرادی که مراحل ابتدایی زوال عقل را دارند ممکن است به موضوعات و کارهایی که قبلا از آنها لذت میبردند، بیعلاقگی نشان دهند