در حال حاضر تورّم لجام گسیخته و رشد قیمتها و همزمان گسترش مناسبات سوداگرانه رانتی یک خطر و معضل بالقوه و پیشرو جلوه میکند. شاید تجربه روسیه در مقابله با سونامی تورّمی که پس از جنگ با اوکراین پیش آمد بتواند برای ما هم درس آموز باشد.
نورنیوز-گروه اقتصادی : پوتین وقتی فهمید که اگر میخواهد در فاصله کوتاهی با استمرار حاکمیتِ مناسبات اقتصادی غلط گذشته در موضع دفاعی و عقبنشینی و ضعف قرار نگیرد به سرعت دست به کار شد.
هر چه تحریمها بیشتر میشد و درآمدهای ارزی رو به افول میرفت و تورّم ارقام جدیدی را تجربه میکرد او پاشنه آشیل و نقطه ضعف اصلی را بیشتر درک کرد و فهمید اگر میخواهد در جنگ زودتر از آنچه فکرش را میکند دستها را در برابر آمریکا و ناتو که تمام قد به کمک اوکراین آمده بودند بالا نبرد باید کاری کند، چرا که اگر تورّم دامنگیر میشد و قدرت روبل هر روز در برابر دلار ضعیفتر میشد، پشت جبههای که باید مقوّم جنگ باشد آسیب میدید و کار را بر او سخت میکرد.
او دریافت نمی توان با استمرار مناسبات گذشته که بر پایه قدرت الیگارشی و یکهتازی نظام بانکی ،اقتصاد کشور را به گروگان گرفته بود روسیه را از جنبه نظامی سرپا نگه دارد. لذا با قدرت نسخه گروه ذینفوذ و قدرتمند الیگارشی را درهم پیچید و بسیاری از الیگارشهای قدر قدرت کشور را از نفس انداخت. همزمان به حساب شبکه بانکی رسید و دهها بانک خصوصی را منحل یا درهم ادغام کرد تا جلوی چاپ پول گسترده بدون پشتوانه را بگیرد و گرفت.
نتیجه آن شد که در عرض ۶ ماه روند کاهشی روبل متوقف شد و حتی بخشی از کاهش پیش آمده را جبران کرد و به تبع آن تورّم هم پس از دورهای رشد به ثبات نسبی رسید و آثار و تبعات جنگ به زندگی و معیشت جامعه به حداقل رسید. فارغ از دیدگاهی که به پوتین و روسیه داریم و فارغ از نقدهایی که به نحوه حکمرانی و اقتدارگرایی همسایه شمالی میتوان داشت که در جای خود محل بحث دیگری است و شاید نادرست هم نیست آنچه که میتواند برای ما آموزههایی داشته باشد اینکه هر چقدر در مقابله با دشمن از بُعد نظامی برگهای برنده قوی داشته باشیم و در آن جبهه محکم و مقتدر بایستیم و هر چقدر به حضور حماسی و درخشان مردم خودمان که شبها را به شبهای بیبدیل و جاودانه حماسه بدل کردهاند افتخار و تکیه کنیم اگر به یک مولفه بسیار حیاتی قدرت مقاومت یعنی حوزه اقتصاد و معیشت مردم کمتوجهی شود یا از دست یازیدن به اقدامات انقلابی و همراستا با شرایط جنگ و مقاومت بهراسیم و نگران شویم و مماشات پیشه کنیم، آسیب میبینیم.
در حال حاضر نه مصرف انرژی ما نسبتی با اقتضائات شرایط جنگ دارد و نه مناسبات سوداگرانه حاکم بر بازار و غارتی که توسط عدهای معدود صورت میگیرد و نه نظام بانکی و مالیاتی ما و نه جولانی که الیگارشی رانتخوار بیخیال منفعتطلب پس از چند ماه توقف نصفه نیمه مجدداً به راه انداخته است و نه این سطح از تورم برای اکثریتی که از قبل تحت فشار بودهاند و حال پس از آثار و تبعات جنگ اخیر و تورم افسارگسیخته هر روز بیش از روز قبل آستانه تحملشان پائین میآید. با ادامه امر موقتی و امروز را به فردا کشاندن و تاخیر در انجام اصلاحات ساختاری هیچ فرجی در کار نیست.
اینکه سرنوشت جنگ چه میشود، چه میزان میتوان از محل کنترل بر تنگه هرمز درآمد داشت و یا پس از رفع کامل تحریمها و آزادشدن پولهای بلوکهشده ایران چه گشایش در آینده پیش خواهد آمد همه و همه موکول به آینده است و در حال حاضر قطعیتی ندارد که بخواهیم بر پایه آن برنامهریزی کنیم و کار امروز را به فردا بیفکنیم. چه بسا هر چه در این باب غفلت کنیم قدرت چانهزنی خود را در مذاکرات با دشمن کمتر و کمتر دریابیم.
دولت تا به حال به هر زحمتی بود تمشیت امور کشور را به بهترین شکل صورت داد و همین که شاهد کمترین کمبود در احتیاجات مردم هستیم شایسته قدردانی است. اما نیک میدانیم که چه توان محدودی دارد برای نگاه داشت و تثبیت موقعیت فعلی با وجود خسارتهای جنگ و کمبود درآمد و هزینههای فراوان... لذا ضمن آنکه در همه اجتماعات و سخنرانیها و میتینگها باید همگان را به حداکثر صرفهجویی و قناعت به ویژه در مصرف و ویژهتر در مورد انرژی ترغیب کرد همزمان باید برای جلوگیری از مناسبات غارتی دلّال ها و ایجاد سازوکار جدید در حوزه اقتصاد و اصلاحات ساختاری در آن از جمله مهمترین و عاجلترین آنها که بازنگری در نظام یارانهها از جمله یارانه انرژی و اصلاح فوری نظام بانکی و سیستم مالیاتی است، اقدامی فوری انجام داد و این کار نیازمند اقدامِ نه تنها دولت بلکه همه قوای سهگانه و اراده حاکمیت است.