بازار جهانی پشم همچنان در اختیار کشورهایی است که دامداری سنتی و صنعتی را با فناوری نساجی پیوند زدهاند؛ از استرالیا و چین تا ایران و ترکیه که سهم مهمی در تولید الیاف ظریف، متوسط و ضخیم دارند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: تولید پشم همچنان یکی از ارکان مهم صنعت نساجی جهان بهشمار میرود و بسیاری از کشورها با تکیه بر دامداری گسترده، اصلاح نژاد دام و توسعه صنایع فرآوری، سهم قابلتوجهی از بازار جهانی الیاف طبیعی را در اختیار دارند. آمار منتشرشده از تولیدکنندگان برتر جهان، تصویری روشن از جایگاه بازیگران اصلی این صنعت ارائه میدهد؛ صنعتی که علاوه بر تأمین مواد اولیه پوشاک، فرش و منسوجات، نقش مهمی در اشتغال و اقتصاد روستایی دارد.
در صدر فهرست تولیدکنندگان پشم جهان، استرالیا قرار گرفته است؛ کشوری که با تولید ۳۵۶ هزار و ۷۲۵ تن پشم، بزرگترین تولیدکننده جهان محسوب میشود. استرالیا سالهاست بهعنوان قطب تولید پشم ظریف شناخته میشود و بخش عمدهای از صادرات آن به صنایع پوشاک لوکس و برندهای مطرح نساجی اختصاص دارد. کیفیت بالای پشم مرینوس استرالیا باعث شده این کشور نقش تعیینکنندهای در بازار جهانی الیاف طبیعی ایفا کند.
پس از استرالیا، چین با تولید ۳۳۲ هزار و ۲۹۳ تن در رتبه دوم قرار دارد. چین علاوه بر تولید گسترده، یکی از بزرگترین مصرفکنندگان و فرآوریکنندگان پشم جهان نیز بهشمار میرود و زنجیره قدرتمند نساجی این کشور، از مزرعه تا کارخانه، جایگاه آن را تثبیت کرده است.
رتبه سوم این فهرست به نیوزیلند اختصاص دارد؛ کشوری که با تولید ۱۳۳ هزار و ۱۰۰ تن پشم، یکی از مهمترین صادرکنندگان پشم ضخیم برای صنایع فرش و کفپوش جهان محسوب میشود. دامداری گسترده و شرایط اقلیمی مناسب، نیوزیلند را به یکی از بازیگران سنتی این حوزه تبدیل کرده است.
در میان کشورهای منطقه، ترکیه با تولید ۷۸ هزار و ۸۸۴ تن و ایران با ۵۸ هزار و ۴۹۱ تن، جایگاه قابلتوجهی در بازار جهانی دارند. ایران با سابقه طولانی در دامداری سنتی و تولید فرش دستباف، از تولیدکنندگان مهم پشم متوسط و ضخیم بهشمار میرود. بخش مهمی از تولید پشم ایران در صنایع فرش، گلیم و منسوجات بومی استفاده میشود و همچنان ظرفیت بالایی برای توسعه صادرات فرآوردههای پشمی دارد.
همچنین مراکش با تولید ۵۸ هزار و ۷۵۲ تن، سودان با ۵۷ هزار و ۸۰۳ تن، روسیه با ۵۰ هزار و ۵۴۲ تن، آفریقای جنوبی با ۵۰ هزار و ۵۰۰ تن و هند با ۴۵ هزار و ۹۷۵ تن، دیگر کشورهای حاضر در جمع ۱۰ تولیدکننده بزرگ پشم جهان هستند.
بر اساس دادههای منتشرشده، پشم تولیدی جهان به سه دسته اصلی تقسیم میشود. پشم ظریف با سهم ۳۷ درصدی، عمدتاً در تولید لباسهای سبک و پوشاک باکیفیت کاربرد دارد. پشم متوسط با سهم ۲۲ درصدی، برای تولید پتو و پوشاک گرم استفاده میشود و پشم ضخیم که ۴۱ درصد تولید جهانی را شامل میشود، بیشتر در صنایع فرش و کفپوش کاربرد دارد.
کارشناسان معتقدند بازار جهانی پشم تحتتأثیر افزایش تقاضا برای الیاف طبیعی و سازگار با محیطزیست، بار دیگر در حال احیاست. در سالهای اخیر، بسیاری از برندهای پوشاک بهدلیل نگرانیهای زیستمحیطی، استفاده از الیاف مصنوعی را کاهش داده و به سمت الیاف طبیعی از جمله پشم حرکت کردهاند.
نکته قابلتوجه در این صنعت، پیوند عمیق آن با اقتصاد روستایی است. در بسیاری از کشورهای تولیدکننده، صنعت پشم نهتنها منبع درآمد دامداران محسوب میشود، بلکه در حفظ سنتهای بومی، ایجاد اشتغال و توسعه صنایع دستی نیز نقش مهمی ایفا میکند. ایران، ترکیه، مراکش و هند از جمله کشورهایی هستند که تولید پشم در آنها ارتباط مستقیمی با هنرهای سنتی و صنایع دستی دارد.
این آمارها همچنین نشان میدهد که رقابت جهانی در بازار پشم تنها به میزان تولید محدود نمیشود، بلکه کیفیت الیاف، فناوری فرآوری، توان صادراتی و قدرت صنایع نساجی نیز در تعیین جایگاه کشورها نقش اساسی دارد؛ موضوعی که آینده این صنعت را بیش از گذشته به نوآوری و توسعه فناوری وابسته کرده است.