دهمین دوره «جایزه فیروزه» امسال در حالی برگزار میشود که از یکسو بر پیوند میان تولیدات فرهنگپایه و بازار مصرف تمرکز کرده و از سوی دیگر، با افزودن بخش ویژه «168 فرشته میناب» تلاش دارد روایت مقاومت و حماسه را از مسیر صنایع خلاق و کالاهای فرهنگی به زندگی روزمره مردم وارد کند.
نورنیوز-گروه فرهنگی: علیرضا نوریزاده، مدیرکل مؤسسات و صنوف فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به رویکرد دهمین دوره «جایزه فیروزه» اظهار کرد: محور اصلی این رویداد، گفتمانسازی در حوزه تولید و مصرف فرهنگی و همچنین شناسایی دستسازههای فرهنگپایه است تا بتوان میان این آثار و بازار مصرف ارتباطی موثر برقرار کرد.
او با بیان اینکه پس از شناسایی فعالان این عرصه، تلاش میشود با آموزشهای تخصصی، زمینه ورود آنها به بازار را فراهم شود، توضیح داد: امسال این روند در چهار حوزه اسباببازی، نوشتافزار ایرانی ـ اسلامی، عروسک و هدایای فرهنگی (دستسازههایی با کاربرد فرهنگی که به اقتصاد فرهنگ کمک میکند) دنبال میشود و صاحبان ایده و کسبوکارهای تجاریشده میتوانند در این بخشها ثبتنام کنند.
او با اشاره به تفاوت هدیههای فرهنگی با صنایع دستی گفت: هدیههای فرهنگی، دستسازههایی با کاربرد فرهنگی هستند که با بهرهگیری از عناصر هویتی و هنری، در بستر مصرف عمومی و مردمی قرار میگیرند و به کالا ارزش افزوده میبخشند. در حالی که صنایع دستی بیشتر به واسطه جنبه هنری خود شناخته میشوند، کالای فرهنگی مدنظر جایزه فیروزه، محصولی هویتساز و مبتنی بر مصرف عمومی مردم است.
بخش ویژه دهمین دوره با یاد کودکان میناب
مدیرکل مؤسسات و صنوف فرهنگی وزارت ارشاد با اشاره به جنگ تحمیلی سوم و شهادت کودکان ایرانی از جمله کودکان مدرسه میناب، تصریح کرد: پس از این اتفاقات، بخش ویژهای با عنوان «۱۶۸ فرشته میناب» به دهمین دوره جایزه فیروزه اضافه شد؛ بخشی که با هدف پاسداشت یاد و خاطره ۱۶۸ دانشآموز شهید مدرسه شجره طیبه میناب شکل گرفته است. این بخش ویژه، صرفا یک رقابت هنری نیست، بلکه تلاشی فرهنگی و حقوقی برای زنده نگه داشتن حافظه تاریخی این جنایت و روایت مظلومیت کودکان ایرانی از زبان هنر است. تلاش داریم هنرمندان، طراحان و فعالان صنایع خلاق با خلق آثاری ماندگار، پیام این کودکان را به جهان منتقل کنند.
به گفته نوریزاده، بخش «۱۶۸ فرشته میناب» منطبق با سطوح اصلی جشنواره طراحی شده و آثاری با محوریت مدرسه شجره طیبه میناب بهعنوان نماد مقاومت فرهنگی و آموزشی، نمادهای بومی میناب و استان هرمزگان، یاد و نام ۱۶۸ شهید دانشآموز و همچنین مضامین مقاومت، همدلی و آرمانخواهی مورد پذیرش قرار میگیرد.
اهمیت آموزش و بازاریابی
او درباره بخش آموزش و منتورینگ جشنواره نیز توضیح داد: با توجه به اهمیت آموزش تولید و بازاریابی برای شرکتکنندگان و با توجه به شرایط فعلی اینترنت در کشور، آموزشها در هر چهار حوزه از طریق پنلهای تخصصی دنبال میشود. در این پنلها افرادی حضور دارند که علاوه بر تجربه هنری، شناخت بازار، بستهبندی و فرآیند تولید را نیز در کارنامه خود دارند. برای مثال در حوزه عروسک ایرانی، تولیدکنندگان و فعالان این عرصه تجربیات خود را در اختیار شرکتکنندگان قرار خواهند داد.
نوریزاده افزود: با توجه به اینکه هنوز تا زمان تولید آثار در تیرماه فرصت باقی مانده، این آموزشها از طریق پلتفرمهای داخلی ضبط و بارگذاری میشود تا متقاضیان بتوانند از آن بهرهمند شوند.
او با اشاره به استقبال صورتگرفته از این دوره جشنواره اظهار کرد: در میان حدود ۳۵۰ اثری که تاکنون در سایت جشنواره ثبت شده، بخش هدایای فرهنگی بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده است.
چرا پارسال جشنواره برگزار نشد؟
مدیرکل مؤسسات و صنوف فرهنگی وزارت ارشاد با بیان اینکه جشنواره در سال ۱۴۰۴ به دلیل شرایط کشور برگزار نشد، گفت: قرار بود این رویداد در خردادماه برگزار شود اما اتفاقات پس از جنگ دوازدهروزه و سایر شرایط مانع برگزاری شد. با این حال، معتقدیم حتی در همین شرایط نیز در شناسایی ظرفیتهای فرهنگی جامعه ایرانی بیتأثیر نبودهایم.
او ادامه داد: تلاش میکنیم تولیدات این حوزه به سمت تقویت هویت ایرانی حرکت کند؛ آثاری که حتی بتواند بهعنوان هدیه فرهنگی در اختیار دیپلماتها و نمایندگان ایران قرار گیرد و نشانهای از فرهنگ و هویت ایرانی در عرصه بینالمللی باشد.
نوریزاده با اشاره به آسیبپذیری صنایع خلاق و فرهنگی در ماههای اخیر تصریح کرد: این حوزه بیش از بسیاری از صنایع دیگر تحت تأثیر جنگ، قطعی اینترنت و شرایط اقتصادی آسیب دیده است. حمایتهای مالی کوتاهمدت و وامها میتواند نقش مسکن موقت را ایفا کند، اما راهکار اصلی، ایجاد بازار و اتصال این آثار به فضای بینالمللی است تا تولیدکنندگان بتوانند مشتری خارجی و حتی بازار ایرانیان خارج از کشور را در اختیار داشته باشند.
او درباره زمانبندی جشنواره نیز گفت: مهلت ثبت و ارسال آثار تا پنجم تیرماه ۱۴۰۵ ادامه دارد و پس از آن فرآیند داوری در مردادماه انجام میشود. همچنین اختتامیه جشنواره، در صورت فراهم بودن شرایط و ثبات فضای کشور، شهریورماه برگزار خواهد شد.
جزئیاتی از جوایز و حمایتها
مدیرکل مؤسسات و صنوف فرهنگی وزارت ارشاد درباره جوایز بخش ویژه نیز اظهار کرد: در بخش ویژه «۱۶۸ فرشته میناب» برای نفر اول ۵۰ میلیون تومان، نفر دوم ۳۰ میلیون تومان، نفر سوم ۲۰ میلیون تومان و برای آثار شایسته تقدیر ۱۰ میلیون تومان جایزه در نظر گرفته شده که این مبالغ علاوه بر جوایز اصلی دهمین دوره جایزه فیروزه خواهد بود.
او همچنین از در نظر گرفتن حمایتهای جانبی برای برگزیدگان خبر داد و گفت: عضویت در صندوق اعتباری هنر، بهرهمندی از حمایتهای رفاهی و بیمه تأمین اجتماعی ویژه هنرمندان و اعطای گواهینامه مشارکت به آثار دارای حد نصاب کیفی از جمله حمایتهای پیشبینیشده برای برگزیدگان است.
نوریزاده با اشاره به رایزنیهای انجامشده با مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر گفت: در این زمینه با مجموعه مؤسسه نیز مذاکراتی انجام شده و احتمال دارد با تأمین منابع مالی جدید، حمایتها و جوایز این دوره افزایش پیدا کند.
او همچنین با مرور دورههای برگزاری جشنواره فیروزه که از سال ۱۳۹۴ آغاز شده است، گفت: این جشنواره با هدف گسترش و ترویج مصرف کالاهای فرهنگی شکل گرفت. در واقع مقرر شد تا معاوت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی علاوه بر کتاب، بر کالاهای هویتساز دیگر نیز تمرکز کند. بر همین اساس جایزه حمایت از کالاها و محصولات فرهنگی با الگوی ایرانی - اسلامی راهاندازی شد.