عبور محدود یک نفتکش ژاپنی از تنگه هرمز در حالی رخ داده که همچنان دهها کشتی در منطقه گرفتارند و گزارشها از شکلگیری «نظم ناوبری جدید» تحت کنترل ایران حکایت دارد؛ وضعیتی که بازار جهانی انرژی را با شوک عرضه مواجه کرده است.
نورنیوز-گروه بین الملل: یک نفتکش حامل نفت خام با مالکیت ژاپنی و پرچم پاناما پس از حدود دو ماه سرگردانی، در ۲۸ آوریل توانست با عبور امن از تنگه هرمز از خلیج فارس خارج شود. این کشتی حدود ۲ میلیون بشکه نفت را از پایانه جعیمه عربستان بارگیری کرده بود. با این حال، بیش از ۱۵۰ نفتکش دیگر همچنان در منطقه گرفتار هستند و امکان عبور آزادانه ندارند.
بر اساس این گزارش، عبور این کشتی و موارد مشابه اخیر به معنای تغییر در سیاستهای ایران نیست، بلکه نشاندهنده شکلگیری «نظم ناوبری جدیدی» است که در جریان جنگ و در واکنش به تحولات امنیتی منطقهای ایجاد شده است. طبق این وضعیت، کشتیهای تجاری تنها در صورت رعایت مسیرهای تعیینشده و هماهنگیهای سیاسی امکان عبور دارند.
در همین چارچوب، برخی کشتیها تنها پس از رایزنی کشورهایی مانند هند، ژاپن و پاکستان توانستهاند از تنگه عبور کنند، اما این ترتیبات نیز پایدار و قابل اتکا نبوده است. حتی کشتیهای مرتبط با عراق نیز با وجود وعده معافیت، در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارند و صادرات نفت جنوب عراق به شدت کاهش یافته است.
گزارشها نشان میدهد برخی کشتیها با اقداماتی پرریسک مانند خاموش کردن سامانههای شناسایی توانستهاند از تنگه عبور کنند، اما این روشها خطرناک ارزیابی میشود. همزمان، برآورد آژانس بینالمللی انرژی از کاهش شدید عرضه نفت، فشار قابل توجهی بر بازار جهانی انرژی وارد کرده است.
پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکرد، اما این رقم اکنون بهشدت کاهش یافته و پیامدهای آن از افزایش قیمت انرژی تا اختلال در صنایع جهانی ادامه دارد.
در مجموع، تنگه هرمز در وضعیت جدیدی از کنترل و رقابت ژئوپلیتیکی قرار گرفته است؛ وضعیتی که آینده آن همچنان نامشخص است و بازگشت به شرایط عادی را دشوار کرده است.