جنگ با ایران و سیاست انرژی آمریکا

 نورنیوز-گروه اقتصادی :  حدودا از سال 2005، پس از افزایش قیمت گاز طبیعی، فعالان بخش بالادست نفت اقدام به آزمودن تکنیک های جدیدی برای تولید کم هزینه تر منابع هیدروکربنی  نمودند. در نتیجه این تلاش ها، فناوری تزریق هیدرولیک و حفاری افقی ترکیب شد که باعث کاهش شدید قیمت تولید نفت شیل شد. نفت شیل گونه ای از نفت غیر متعارف به حساب می آید. نفت غیر متعارف گونه ای از نفت است که شیوه استخراج آن متفاوت از استخراج معمول از چاه ها و میادین نفتی است.

 از آنچه گذشت در اصطلاح به عنوان انقلاب شیل یاد میشود که بنابر اعلام اداره انرژی آمریکا 20 درصد به ذخائر جهانی نفت و 110 درصد به ذخائر جهانی گاز افزود و باعث کاهش نوسانات قیمت نفت و شوک های نفتی شد. انقلاب شیل باعث شد پس از دهه ها محدودیت صادرات در ایالات متحده در سال 2015 دولت اوباما اجازه صادرات نفت آمریکا را بدهد. و آمریکا که تا پیش از آن وارد کننده بزرگ نفت جهان به شمار می رفت، بدل به صادرکننده شود، به نحوی که هم اکنون با تولید بیش از 17 میلیون بشکه نفت بزرگ ترین تولید کننده نفت جهان است.

در عین حال ایالات متحده بزرگ ترین مصرف کننده نفت جهان است و پس از آن چین و هند در مراتب بعدی قرار دارند. همچنین آمریکا بزرگ ترین مصرف کننده بنزین جهان نیز است.  تجربه نشان داده است که صندوق رای در آمریکا از قیمت بنزین متاثر است و افزایش قیمت نفت باعث کاهش شدید رضایت شهروندان میشود. همچنین بخش حمل و نقل ایالات متحده از جمله کامیون داران، سندیکای بزرگ دارای نفوذ سیاسی به حساب می آیند.

 شکست سیاست انرژی ترامپ در داخل و خارج از آمریکا

دولت ترامپ برای پیشبرد اهداف اقتصادی خود، دست با اجرای سیاست افزایش شدید تولید نفت زد که به اصطلاح  Drill_Baby_Drill خوانده میشود. این سیاست نه تنها در داخل آمریکا بلکه در سطح جهانی اجرا شد و نتیجه آن ایجاد مازاد یک میلیارد دلار بشکه نفت بر روی آب بود. هدف از اجرای این سیاست کاهش تورم ناشی از اعمال تعرفه های ترامپ بود. حال با کاهش شدید عرضه در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز و افزایش قیمت نفت و در نتیجه بنزین شاهد افزایش فشار تورمی در ایلات متحده هستیم. همچنین دولت ترامپ خواستار کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) است که با توجه به قیمت حامل های انرژی این کار بسیار سخت است.

   پرکردن بازار با افزایش تولید یکی از ابزارهای آمریکا برای موثر سازی تحریم های خود است. حذف بخش بزرگی از سهم ایران از بازار جهانی نفت با افزایش تولید نفت آمریکا و همچنین کشورهایی چون عربستان (به دلیل اختلافات سیاسی با ایران) و عراق و روسیه (برای افزایش سود) جبران شد. همچنین تحریم طی یک دهه گذشته به عنوان ابزاری برای بازاریابی برای نفت آمریکا عمل کرده است. بررسی ها نشان میدهد بخشی از سهم ایران و ونزوئلا در بازارهایی چون بازار نفت کره جنوبی و هند پس از تحریم نفت ایران نصیب نفت آمریکا شده است. همین اتفاق پس از بحران اوکراین و تحریم نفت و گاز روسیه در اروپا افتاد. بخش بزرگی از خلاء ناشی از حذف نفت و گاز روسیه از بازار اروپا نصیب آمریکا شده است.

حمله به ایران و کشیده شدن جنگ به خلیج فارس باعث کنار رفتن نزدیک به 20 درصد نفت جهان از عرضه جهانی شد. همین امر به آمریکا فشار آورد تا مجبور شود معافیت های تحریمی برای نفت ایران و روسیه قائل شود تا بتواند روند صعودی افزایش قیمت نفت را کنترل کند. هند که تا پیش از این از خرید نفت ایران و روسیه اجتناب میکرد به دلیل ترس از وقوع بحران انرژی ( وبه تبع بحران غذایی و حمل و نقل) خریدار نفت ایران و روسیه شد و روسیه توانست بخشی از سری درآمد های نفتی خود را در که در پی وضع تحریم ها پدید آمده بود جبران کند.

 آمریکا بی نیاز از تنگه هرمز نیست

 علی رغم ادعای ترامپ مبنی بر بی نیازی آمریکا به نفت خلیج فارس و عدم اهمیت بسته شدن تنگه هرمز برای آمریکا، جامعه اقتصادی ایالات متحده آمریکا و همچنین مردم عادی این کشور نسبت به افزایش قیمت بنزین حساس اند، حساسیتی که بنابر تجربه بر روی صندوق رای اثرگذار است. ترامپ سعی داشت با افزایش اشباع عرضه در بازار جهانی نفت، اثرات سیاست های تعرفه ای خود را کم کند. حال با کاهش عرضه نفت خلیج فارس، رسیدن به این هدف دشوار است. در نتیجه مصرف کننده آمریکایی با تورم روبرو خواهد شد. استفاده ترامپ از تحریم های نفتی به عنوان یک اهرم فشار سیاسی با وقوع جنگ در خلیج فارس، کارایی خود را تا حد زیادی از دست داده است.

پژوهشگر حقوق انرژی