تحلیلها نشان میدهد تمرکز ایالات متحده بر محاصره ایران و کنترل تنگههای راهبردی، بخشی از راهبرد کلان برای مهار چین و حفظ برتری ژئوپلیتیکی است؛ راهبردی که امنیت انرژی و مسیرهای ترانزیت جهانی را به ابزار قدرت تبدیل کرده است.
نورنیوز-گروه بین الملل: تغییر رویکرد ایالات متحده از جنگ اقتصادی مبتنی بر تحریمها به راهبردهای پیچیدهتر ژئوپلیتیکی، نشان میدهد واشنگتن در حال بازتعریف ابزارهای قدرت خود در سطح جهانی است. در چارچوب «استراتژی امنیت ملی ۲۰۲۵»، آمریکا همچنان به دنبال حفظ موقعیت مسلط خود است؛ موقعیتی که نهتنها در حوزه نفوذ مستقیم بلکه در مدیریت معادلات کلان جهانی نیز تعریف میشود.
در این میان، چین بهعنوان مهمترین چالش راهبردی آمریکا مطرح است. برخلاف اروپا و روسیه، ایالات متحده نفوذ ساختاری مشابهی بر چین ندارد و همین مسئله باعث شده تمرکز بر نقاط ضعف پکن در دستور کار قرار گیرد. یکی از مهمترین این ضعفها، وابستگی شدید چین به واردات انرژی است؛ وابستگیای که خاورمیانه را به یک منطقه حیاتی برای این کشور تبدیل کرده است.
در این چارچوب، ابتکار «کمربند و جاده» چین با هدف تضمین دسترسی پایدار به منابع انرژی شکل گرفته و روابط پکن با کشورهای منطقه، بهویژه ایران، در همین راستا قابل تحلیل است. این همکاریها میتواند دسترسی چین به مسیرهای کلیدی انتقال انرژی، از جمله تنگه هرمز و بابالمندب را تقویت کند.
از نگاه واشنگتن، کنترل این گلوگاههای حیاتی، یک اهرم ژئوپلیتیکی تعیینکننده است. بر همین اساس، تلاش برای محدودسازی نقش چین در این مناطق و جلوگیری از تسلط غیرمستقیم آن، به یکی از اولویتهای راهبردی آمریکا تبدیل شده است.
در این میان، محاصره ایران را میتوان بخشی از این راهبرد کلان دانست؛ اقدامی که هدف آن نه صرفاً فشار اقتصادی، بلکه کنترل بلندمدت بر شریانهای اصلی انرژی جهان است. در چنین شرایطی، حتی نوسانات قیمت نفت نیز به یک موضوع فرعی تبدیل میشود و اصل ماجرا، رقابت بر سر قدرت ژئوپلیتیکی است.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد که تنگه هرمز و سایر گذرگاههای انرژی، به صحنه اصلی رقابت قدرتهای جهانی تبدیل شدهاند و به نظر نمیرسد این اهرمها بهسادگی از دستور کار سیاست خارجی آمریکا خارج شوند.