پژوهشگران هشدار میدهند مصرف الکل برای کاهش استرس در جوانی میتواند سالها بعد—even پس از ترک—به مشکلات حافظه، اختلال تصمیمگیری و افزایش خطر زوال عقل منجر شود.
نورنیوز-گروه اجتماعی: به گزارش گروه علمی، وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
نتایج پژوهش جدید دانشگاه ماساچوست امهرست، که در مجله پژوهشهای بالینی و تجربی درباره الکل/ Alcohol Clinical and Experimental Research منتشر شده، نشان میدهد افرادی که از اوایل بزرگسالی برای مدیریت استرس، الکل مصرف میکنند، حتی سالها پس از ترک آن، با مشکلاتی روبهرو میشوند که کاهش توانایی سازگاری با موقعیتهای جدید، بازگشت دوباره به الکل در هنگام استرس و زوال تواناییهای ذهنی مرتبط با بیماریهایی مانند زوال عقل و آلزایمر از آن جمله بهشمار میروند.
ترکیب الکل و استرس؛ فاجعهای برای مغز
دکتر النا وِیزی (Elena Vazey)، دانشیار زیستشناسی در دانشگاه ماساچوست و نویسنده ارشد این پژوهش میگوید: همه میدانیم الکل گاهی قدرت تصمیمگیری را مختل میکند، اما میخواستیم بدانیم ترکیب استرس و مصرف الکل در جوانی، چه تأثیری بر مغز در دوران پیری دارد.
گروه پژوهشی روی موشها آزمایش کردند؛ زیرا سیستم عصبی موش شبیه انسان است. یافتهها نشان داد ترکیب الکل و استرس بسیار آسیبرسانتر از هر یک از این دو عامل به تنهایی است. همچنین مشخص شد افرادی که در جوانی برای کاهش استرس خود الکل مینوشند، حتی سالها پس از ترک آن، بسیار مستعد شروع مصرف مجدد الکل هستند.
زوال عقل در میانسالی
پژوهشگران پی بردند افرادی که در جوانی برای کنترل استرس خود، از الکل استفاده میکنند، در میانسالی دچار کاهش انعطافپذیری ذهنی میشوند؛ یعنی توانایی مغز آنها برای تطبیق با موقعیتهای جدید کاهش مییابد.
دکتر ویزی توضیح میدهد: میانسالی زمانی است که مشکلات ناشی از مصرف الکل در جوانی خود را نشان میدهند. میدانیم الکل یکی از عوامل زوال عقل زودهنگام است. ترکیب الکل و استرس دقیقاً همان نوع مشکلات تطبیقی را ایجاد میکند که در مراحل اولیه زوال عقل دیده میشود.
آسیبی که ترمیم نمیشود
پژوهشگران ناحیهای از ساقه مغز به نام لوکوس سیرولئوس (locus coeruleus - LC) را بررسی کردند. این ناحیه مسئول تصمیمگیری و پاسخ به استرس است. در مغز سالم، لوکوس سرولئوس هنگام استرس فعال میشود و پس از رفع استرس خاموش میگردد؛ اما در مغز کسانی که سابقه استرس و مصرف الکل دارند، این سیستم بهدرستی کار نمیکند و تصمیمگیری مختل میشود.
گروه پژوهشی همچنین نشانههای استرس اکسیداتیو (نوعی آسیب سلولی) را در این ناحیه از مغز مشاهده کرد؛ این همان نوع آسیبی است که در بیماری آلزایمر دیده میشود. حتی ماهها پس از ترک الکل، مغز موشهایی که قبلاً الکل زیاد مصرف کرده بودند، نمیتوانست بهخوبی ترمیم شود.
اراده به تنهایی کافی نیست
دکتر ویزی تأکید میکند: پس از سالها مصرف الکل برای کنترل استرس، مدارهای عصبی مغز دچار تغییرات پایدار میشوند. در چنین شرایطی، ترک الکل یا اتخاذ تصمیمهای بهتر، صرفاً به قدرت اراده فرد وابسته نیست. روشهای درمانی باید تغییراتی را که در طولانیمدت ایجاد شده، برطرف کنند.
به گفته پژوهشگران، استرس اکسیداتیو ممکن است یکی از دلایل تداوم مصرف سنگین الکل باشد. این آسیب میتواند باعث شود فرد حتی سالها پس از ترک، دوباره به سمت الکل بازگردد.