آخرین آمارها نشان میدهد با وجود افزایش نسبی حجم آب، تنها 57 درصد ظرفیت سدهای کشور پر شده و اختلاف ورودی و خروجی آب، نگرانیها درباره تداوم کمآبی را تشدید کرده است.
نورنیوز-گروه اقتصادی: بررسی تازهترین دادههای منتشرشده از وضعیت سدهای کشور نشان میدهد که شرایط منابع آبی همچنان در مرز هشدار قرار دارد و با وجود برخی بهبودهای مقطعی، هنوز نمیتوان از رسیدن به وضعیت مطلوب سخن گفت. طبق این آمارها، از ابتدای سال آبی تا تاریخ ۲۲ فروردین، میزان پرشدگی سدهای کشور به حدود ۵۷ درصد رسیده است؛ عددی که در نگاه اول شاید امیدوارکننده به نظر برسد، اما در مقایسه با ظرفیت کامل و نیازهای مصرفی، همچنان فاصله قابل توجهی دارد.
حجم فعلی آب ذخیرهشده در مخازن سدها حدود ۲۹.۳۹ میلیارد مترمکعب اعلام شده است. این میزان نسبت به سال گذشته حدود ۱۳ درصد افزایش داشته، اما باید توجه داشت که این رشد لزوماً به معنای عبور از بحران نیست. افزایش نسبی ذخایر میتواند ناشی از بارشهای مقطعی یا مدیریت بهتر منابع باشد، اما پایداری آن به عوامل متعددی از جمله تداوم بارندگی، الگوی مصرف و سیاستهای مدیریت آب وابسته است.
از سوی دیگر، میزان ورودی آب به سدها حدود ۲۵ میلیارد مترمکعب و خروجی آن ۱۴.۲۷ میلیارد مترمکعب گزارش شده است. این اختلاف نشان میدهد که اگرچه ورودیها در وضعیت قابل قبولی قرار دارند، اما مصرف و برداشت همچنان فشار قابل توجهی بر منابع وارد میکند. در شرایطی که مصرف آب در بخشهای کشاورزی، صنعتی و شهری همچنان بالا است، مدیریت این تراز آبی اهمیت دوچندان پیدا میکند.
نگاهی دقیقتر به وضعیت برخی سدها نیز نشان میدهد که همه مناطق کشور از این بهبود نسبی بهرهمند نشدهاند. تعدادی از سدهای مهم کشور همچنان با سطح پرشدگی کمتر از ۲۰ درصد مواجه هستند. این سدها شامل پانزده خرداد، کمال صالح، دوستی، لار، تنگوییه سیرجان، طرق، ساوه و چاه نیمهها میشوند. پایین بودن ذخایر در این سدها میتواند پیامدهای جدی برای تأمین آب شرب و کشاورزی مناطق وابسته به آنها داشته باشد.
این وضعیت نشان میدهد که بحران آب در کشور ماهیتی منطقهای و ناهمگون دارد. در حالی که برخی مناطق شرایط نسبتاً بهتری را تجربه میکنند، مناطق دیگر همچنان با تنش شدید آبی مواجه هستند. بنابراین، سیاستگذاری در حوزه آب باید متناسب با شرایط هر منطقه و با رویکردی دقیق و هدفمند انجام شود.
در مجموع، اگرچه افزایش ۱۳ درصدی حجم آب سدها نشانهای مثبت تلقی میشود، اما پرشدگی ۵۷ درصدی به هیچ عنوان وضعیت ایدهآلی محسوب نمیشود. استمرار این شرایط میتواند در ماههای گرم سال، بهویژه با افزایش مصرف، چالشهای جدیتری ایجاد کند. از این رو، صرفهجویی در مصرف آب، بهینهسازی الگوی کشت، و سرمایهگذاری در زیرساختهای مدیریت منابع آبی، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر میرسد.