با آغاز بهار و افزایش گردهافشانی گیاهان، بسیاری از افراد با علائم آزاردهنده آلرژی فصلی مانند عطسه، خارش چشم، آبریزش بینی و مشکلات تنفسی روبهرو میشوند. آگاهی از علل، عوامل خطر و روشهای پیشگیری و درمان میتواند به کنترل بهتر این علائم و گذراندن بهاری آرام کمک کند.
نورنیوز-گروه اجتماعی: فصل بهار با همه زیباییها، برای بسیاری از افراد یادآور آلرژیهای فصلی است؛ از عطسههای مداوم گرفته تا خارش چشم و مشکلات تنفسی. با شناخت علتها و اتخاذ راهکارهای مناسب، میتوان این دوره را بدون نگرانی پشت سر گذاشت و از طبیعت بهاری لذت برد.
همزمان با شروع بهار و جان گرفتن دوباره طبیعت، گیاهان، درختان و علفها فرایند گردهافشانی را آغاز میکنند. دکتر احمد وثوقی مطلق، متخصص آسم و آلرژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، تأکید میکند که این گردهها برای افراد مستعد، نقش محرک و مهاجم را پیدا میکنند.
سیستم ایمنی در این افراد به اشتباه فعال میشود و با ترشح موادی مانند هیستامین، واکنش زنجیرهای ایجاد میکند که نتیجه آن بروز علائمی مانند عطسههای مکرر، آبریزش و خارش بینی، قرمزی و خارش چشمها، گرفتگی بینی، سرفه و در موارد شدید، تنگی نفس است. این وضعیت که «رینیت آلرژیک» نامیده میشود، یکی از شایعترین انواع آلرژی است.
چه کسانی در معرض آلرژی فصلی قرار دارند؟
به گفته دکتر وثوقی مطلق، آلرژیهای بهاری همه افراد را به یک اندازه درگیر نمیکند. کسانی که سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا اگزما دارند، بیشتر در تیررس این حساسیتها قرار میگیرند. همچنین زندگی در مناطق پردرخت، قرار گرفتن مداوم در معرض گردهها و حتی آلودگی هوا، احتمال ابتلا را افزایش میدهد.
برخی بیماران ممکن است با تحریک آلرژی دچار تشدید علائم آسم شوند، به همین دلیل کنترل زودهنگام علائم اهمیت زیادی دارد.
گستره آلرژیهای بهاری؛ فراتر از عطسه و خارش
به گفته این متخصص، آلرژی فصل بهار تنها به رینیت آلرژیک محدود نمیشود و شامل موارد زیر نیز هست:
رینیت آلرژیک ناشی از گرده درختان و گیاهان
کنژنکتیویت آلرژیک یا آلرژی چشمی همراه با خارش و قرمزی
تشدید آسم آلرژیک در افراد مبتلا
واکنشهای پوستی مانند کهیر یا خارشهای پوستی
راهکارهای پیشگیرانه؛ سپری در برابر آلرژی
وثوقی مطلق برای پیشگیری از آلرژیهای فصلی راهکارهای زیر را توصیه میکند:
کاهش تماس با گرده در روزهای پرگرده
پرهیز از فعالیتهای بیرونی در ساعات اولیه صبح
شستوشوی دست و صورت و استحمام پس از بازگشت به منزل
استفاده از ماسک در فضای باز
بسته نگه داشتن پنجرهها و شستوشوی منظم ملحفهها و پردهها برای جلوگیری از تجمع آلرژنها
روشهای درمانی؛ نبرد با علائم آلرژی
درمان آلرژیهای فصلی بر سه محور استوار است: پرهیز از عوامل محرک، درمان دارویی و ایمونوتراپی (واکسن آلرژی). دکتر وثوقی مطلق میگوید داروهایی مانند آنتیهیستامینها، اسپریهای کورتونی بینی و قطرههای چشمی معمولاً برای کنترل علائم تجویز میشوند و مصرف آنها باید با تجویز پزشک انجام شود.
برای بیمارانی که علائم شدید یا طولانیمدت دارند، ایمونوتراپی بهعنوان یک روش بلندمدت به مقاومسازی سیستم ایمنی کمک کرده و شدت آلرژی را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
وقتی آلرژی جدی میشود؛ زمان مراجعه به پزشک
این متخصص تأکید میکند اگر علائم بیش از چند هفته ادامه داشت، با درمانهای معمول کنترل نشد یا با نشانههایی مانند تنگی نفس و خسخس سینه همراه بود، مراجعه به پزشک ضروری است. تشخیص صحیح نوع آلرژی و دریافت برنامه درمانی مناسب، از بروز عوارضی مانند سینوزیت مزمن و عفونتهای تنفسی جلوگیری کرده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود میبخشد.