اظهارات جنجالی بنیامین نتانیاهو درباره گزارشدهی روزانه یک مقام آمریکایی، ابعاد تازهای از وابستگی راهبردی واشنگتن به تلآویو را آشکار کرده است؛ موضوعی که نهتنها شعار «اول آمریکا» دونالد ترامپ را زیر سؤال میبرد، بلکه پیامدهای جدی برای نظم جهانی دارد.
نورنیوز-گروه بینالملل: اظهارات بنیامین نتانیاهو مبنی بر اینکه «جیدی ونس» معاون دونالد ترامپ بهصورت روزانه به او گزارش میدهد، یک تحول بیسابقه در روابط بینالملل به شمار میرود. در تاریخ معاصر، بهندرت دیده شده که یک مقام ارشد از یک قدرت جهانی، اطلاعات روزانه خود را به یک دولت دیگر ارائه دهد.
این مسئله، فراتر از یک هماهنگی ساده است و میتوان آن را نشانهای از تبدیل کاخ سفید به «شعبه گزارشدهی» برای رژیم صهیونیستی دانست. به بیان دیگر، مرکز تصمیمگیری ایالات متحده در برخی حوزهها، نهتنها مستقل عمل نمیکند، بلکه در چارچوب خواست و اولویتهای تلآویو حرکت میکند.
این موضوع نشان میدهد که ادعای هماهنگی صرف، پوششی برای یک وابستگی عمیقتر است؛ وابستگیای که استقلال راهبردی آمریکا را بهطور جدی زیر سؤال برده است.
ترامپ؛ از «اول آمریکا» تا تبدیل کاخ سفید به شعبه گزارش دهی
دونالد ترامپ، در انتخابات ۲۰۲۴ با شعار «اول آمریکا» توانست رأی قابلتوجهی کسب کند، اما عملکرد او در عرصه داخلی و خارجی، تناقضهای جدی این شعار را آشکار کرده است.
یکی از موارد مهم، هتاکی ترامپ به پاپ فرانسیس رهبر کاتولیکهای جهان است؛ اقدامی که واکنشهای گسترده مذهبی و سیاسی در سطح بینالمللی به همراه داشت و نشاندهنده فاصله گرفتن از عرف دیپلماتیک و احترام به رهبران مذهبی جهانی است.
در کنار این موضوع، سیاستهای سختگیرانه ضد مهاجرتی، رفتارهای خصمانه علیه مسلمانان، و افزایش فشارهای اقتصادی بر جامعه آمریکا، همگی بیانگر شکاف میان وعدهها و عملکرد واقعی هستند.
افشای گزارشدهی به اسرائیل، مهمترین نشانه از این تناقض است؛ جایی که «اول آمریکا» عملاً به «اول اسرائیل» تغییر جهت داده است.
اعترافات داخلی؛ از جو کنت تا بحران مشروعیت
در کنار این تحولات، اظهارات و استعفای جو کنت، مسئول مبارزه با تروریسم آمریکا، اهمیت ویژهای دارد. او تصریح کرده که «ایران تهدید مستقیمی برای آمریکا نبوده» و ورود این کشور به تنشها، تحت تأثیر منافع اسرائیل صورت گرفته است.
این سخنان، روایت رسمی سیاست خارجی آمریکا را به چالش کشیده و نشاندهنده وجود اختلاف در درون ساختار قدرت این کشور است. چنین شرایطی میتواند به کاهش اعتماد عمومی و تشدید شکافهای سیاسی داخلی منجر شود.
برای افکار عمومی، این وضعیت نوعی تحقیر سیاسی تلقی میشود؛ کشوری با بیش از ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت، در حال اتخاذ تصمیماتی است که به نظر میرسد در راستای منافع یک رژیم کوچک و جعلی تعریف شدهاند.
پیامدهای جهانی؛ از سقوط اعتبار تا ضرورت امنیت بومی
تحولات اخیر، پیامدهای گستردهای در سطح بینالمللی دارد. نخست، اعتبار آمریکا بهعنوان یک قدرت مستقل و میانجی بیطرف بهشدت تضعیف شده است. همراهی با اقدامات رژیم صهیونیستی، بهویژه در شرایطی که این رژیم با اتهامات گسترده حقوق بشری مواجه است، هزینههای سیاسی سنگینی برای واشنگتن ایجاد کرده است.
دوم، کشورهای منطقه به این جمعبندی میرسند که نمیتوانند به آمریکا بهعنوان تضمینکننده امنیت تکیه کنند. تجربههای گذشته نشان داده که منافع آنها ممکن است قربانی اهداف کلانتر شود.
سوم، این روند موجب تقویت رویکردهای مستقل منطقهای، بهویژه از سوی ایران، شده است. تأکید بر امنیت بومی، مدیریت راهبردی تنگه هرمز و مقابله با بیثباتسازی، بخشی از این رویکرد است.
در نهایت، ادامه این روند میتواند به تغییر در نظم جهانی و حرکت بهسوی ساختاری چندقطبی منجر شود که در آن نقش آمریکا بهعنوان قدرت مسلط، بیش از گذشته تضعیف خواهد شد.