یک مجله ایتالیایی با انتشار یک عکس از یک شهرکنشین مسلح و یک دختر فلسطینی بر روی جلد شماره جدید خود، طوفان به پا کرد. اسرائیل میگوید این «یهودیستیزی» است، اما مجله تأکید دارد که این «واقعیت پاکسازی قومی در کرانه باختری» را نشان میدهد. ماجرا چیست؟
نورنیوز-گروه بین الملل: عکس روی جلد آخرین شماره هفتهنامه ایتالیایی «L'Espresso» موجی از خشم رسمی را در «اسرائیل» برانگیخت، پس از آنکه تنها تصویری از نقضهای حقوق بشر در کرانه باختری را مستند کرد. روی جلد این شماره عنوان «تجاوز» به چشم میخورد و تصویری از یک شهرکنشین «اسرائیلی» مسلح را نشان میدهد که کلاه سنتی یهودی و «پَیوت» (موی مجعد در کنار سر که ویژه برخی یهودیان است) دارد و با تلفن همراه خود از دختر فلسطینی که حجاب بر سر دارد، عکس میگیرد. تضاد آشکاری در این تصویر به چشم میخورد؛ چهره شهرکنشین با لبخندی تمسخرآمیز، در حالی که درد و رنج به وضوح بر چهره دختر نقش بسته است.
کارزار پاکسازی نژادی
این تصویر در قالب پروژه مستندی از «پیترو ماستورزو» (Pietro Masturzo)، عکاس ایتالیایی، گنجانده شده است. او از طریق آثارش میکوشد دگرگونیهای میدانی و انسانی را در مناطق درگیری مستند کند؛ آن هم از دریچه لنزی که بر جزئیات روزمرهای متمرکز است که رنج مردم را زیر فشار اشغالگری بازتاب میدهد.انتشار این تصویر در چارچوب مقاله اصلی این شماره (از هفتهنامه L'Espresso) به قلم روزنامهنگار «دانیله ماستروجاکومو» (Daniele Mastrogiacomo) صورت گرفته است.
او در این مقاله به پروژه موسوم به «اسرائیل بزرگ» میپردازد، ابعاد فکری و تاریخی آن را بررسیو ریشههای توراتی آن را دنبال میکند و همچنین آنچه را که تعارض آشکار بین این طرح با قواعد حقوق بینالملل و قطعنامههای مشروعیت بینالمللی میداند، به بحث میگذارد.این شماره همچنین شامل مقاله تحلیلی پیوستی به قلم «علاء السعید» است که بر اساس گزارش کامل عکاس تهیه شده و خوانشی گسترده از واقعیت میدانی ارائه میدهد. مجله از خلال این مقاله، «کارزار پاکسازی نژادی» را که در کرانه باختری در جریان است، توصیف میکند و مینویسد که این کارزار در سایه تشدید نقضها و فشارها بر جمعیت فلسطینی روی میدهد. این طرح در بستر وسیعتری ادامه مییابد و با «نسلکشی» در نوار غزه مرتبط میشود.
واکنش تند و سریع اسرائیل
واکنش «اسرائیل» به این موضوع بسیار سریع و تند بود. سفیر رژیم صهیونیستی در ایتالیا به شدت این جلد را محکوم کرد و در «ایکس» نوشت که کشورش «استفاده دستکاریشده از جلد مجله L'Espresso را به شدت محکوم میکند».او ادعا کرد که این تصویر «واقعیت پیچیدهای که اسرائیل در آن زندگی میکند را تحریف کرده و به کلیشهها و نفرتپراکنی دامن میزند» و خواستار «روزنامهنگاری مسئولانه و متعهد به توازن و دقت» شد.
انتقادها به سطح رسمی محدود نشد. پلتفرم «موکید» (Moked)، که یکی از برجستهترین نهادهای نماینده زندگی یهودی در ایتالیا است، جلد مجله را «جشنی از کلیشهها» توصیف کرد و نوشت: به تصویر کشیدن سرباز اسرائیلی به شکلی «زشت و تهدیدآمیز» همراه با تأکید بر عناصری مانند پَیوت و لباس نظامی، در زمره تعمیم صفات منفی به کل یک گروه جمعیتی قرار میگیرد.
موکید همچنین این سوال را مطرح کرد که آیا هدف از این جلد «آگاهیبخشی است یا القای عقیده» و از اتحادیه روزنامهنگاران ایتالیا خواست تا «اعلامیه قدس درباره یهودیستیزی» را که به طور رسمی در ۳۱ مارس گذشته تصویب کرده بود، در چارچوب تعهد خود برای مبارزه با یهودیستیزی در کنار همه اشکال نژادپرستی و تبعیض، به کار بندد.
پایبندی تحریریه مجله ایتالیایی به محتوا برغم فشارها
در مقابل، مجله L'Espresso بر موضع خود پافشاری کرد و جلد را پس نگرفت و عذرخواهی نکرد. این مجله در معرفی شماره خود تأکید کرد که این تصویر، «تجاوزهای روزانهای را مستند میکند که فلسطینیان از آن رنج میبرند. مردمی که در سرزمینی زاده شدهاند که شهرکنشینان مدعی حق خود برای اشغال آن در چارچوب پروژه اسرائیل بزرگ هستند».
این مجله افزود که «جنایات شهرکنشینان» ادامه دارد و در سایه نبود محکومیت واقعی بینالمللی، از حمایت ارتش اسرائیل برخوردار است.
واکنش افکار عمومی
در سطح افکار عمومی، دخالت سفیر اسرائیل واکنشهای گستردهای برانگیخت. کاربران در شبکههای اجتماعی تصویر جلد را به شدت دست به دست کردند و اعتراض دیپلماتیک را تلاشی برای اعمال فشار بر آزادی مطبوعات و جلوگیری از مستندسازی نقضها دانستند.این جنجال در بستر تشدید تنشها در غربآسیا روی میدهد؛ اکنون هر تصویری که از مناطق درگیری میآید،
ابعاد سیاسی فراتر از محتوای مستقیم خود دارد و بر شدت جنجال درباره نقش رسانهها و حدود تأثیرگذاری آنها میافزاید.
دیدگاه منتقدان در مقابل مدافعان
منتقدان جلد معتقدند انتخاب یک تصویر از یک سرباز خندان با ظاهری مذهبی برای نمایش یک درگیری پیچیده در فلسطین اشغالی، میتواند به تقویت توصیفهای جمعی منفی کمک کند و با اصولی که نهادهای مبارزه با تبعیض به دنبال تثبیت آن هستند، در تضاد است.در مقابل، مدافعان جلد از حق مطبوعات برای نمایش واقعیت آنگونه که هست دفاع میکنند و تأکید دارند که این تصویر، یک لحظه واقعی را مستند میکند و وظیفه روزنامهنگاری تصویری، افشای چیزی است که مقامات سعی در پنهان کردن آن دارند، و اینکه احساس ناراحتی نسبت به یک تصویر لزوماً به معنای جانبدارانه بودن آن نیست.
