پژوهشهای اخیر نشان میدهد تغذیه متعادل و سرشار از مواد مغذی، نقش چشمگیری در کاهش خطر زوال عقل دارد. رژیمهایی چون مدیترانهای و غذاهای حاوی آنتیاکسیدان، امگا–3، کورکومین و ویتامین D میتوانند از افت شناختی جلوگیری کرده و مغز را در برابر بیماریهای تحلیلبرنده مانند آلزایمر محافظت کنند.
نورنیوز-گروه اجتماعی: زوال عقل یا دمانس، نوعی افت عملکردهای شناختی است و در برخی افراد به قدری شدید میشود که در انجام کارهای روزمره اختلال ایجاد میکند؛ امروزه ابتلا به این بیماری در سراسر جهان رو به افزایش بوده و نگرانیهایی ایجاد کرده است.
هرچند ژنتیک نقش مهمی در این بیماری دارد، اما نتایج پژوهشها نشان میدهد که رژیم غذایی میتواند بهطور چشمگیری خطر ابتلا به دمانس را کاهش دهد. شناخت تغذیه مناسب، یکی از موثرترین ابزارها برای مقابله با این بیماری ناتوانکننده است.
رژیم متعادل و سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل و چربیهای سالم، اساسیترین گام برای کاهش خطر ابتلا به زوال عقل است. رژیم غذایی مدیترانهای که بر غذاهای گیاهی، روغنهای سالم و پروتئینهای کمچرب تاکید دارد، سالهاست با کاهش خطر افت شناختی مرتبط شده است.
در پژوهش منتشرشده در نشریه «عصبشناسی، جراحی اعصاب و روانپزشکی» (Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry) آمده است، افرادی که از این رژیم پیروی کرده بودند، ۳۳ درصد کمتر در معرض کاهش خطر ابتلا به آلزایمر قرار داشتند.
خوراکیهای سرشار از آنتیاکسیدان
آنتیاکسیدانها با استرس اکسیداتیو—فرایندی که به سلولهای مغزی آسیب میرساند—مقابله میکنند. توتها، سبزیجات با برگ سبز، مغزها و دانهها، منابع غنی از آنتیاکسیدان هستند. فلاونوئیدهای موجود در انواع توت، بهویژه بلوبری، طبق نتایج پژوهش منتشرشده در نشریه «عصبشناسی» (Neurology) موجب تقویت حافظه و عملکرد شناختی میشوند.
امگا–۳ و سلامت مغز
اسیدهای چرب امگا–۳ که در ماهیهای چرب مانند سالمون، خالمخالی و ساردین وجود دارند، برای سلامت مغز حیاتی هستند. امگا–۳ به ساخت غشای سلولهای مغزی کمک میکند و خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی دارد. نتایج تحقیق منتشرشده در نشریه «عصبشناسی» (Neurology) نشان داده است که سطوح بالای امگا–۳ با کاهش ۴۰ درصدی خطر آلزایمر همراه است.
غلات کامل و سلامت شناختی
غلات کامل با بهبود جریان خون در مغز به عملکرد بهتر آن کمک میکنند. نتایج پژوهشها نشان میدهد که رژیم غذایی سرشار از غلات کامل—مانند جو دوسر، برنج قهوهای و جو—با کاهش خطر افت شناختی مرتبط است. این خوراکیها شاخص گلیسمی پایینی دارند و به حفظ سطح پایدار قند خون کمک میکنند که برای مغز ضروری است.
کورکومین؛ ادویهای شگفتانگیز
کورکومین، ترکیب فعال موجود در زردچوبه، خاصیت ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی قوی دارد. نتایج کارآزمایی که در نشریه «روانپزشکی سالمندان» (Geriatric Psychiatry) منتشر شد، گزارش کرد که کورکومین موجب بهبود حافظه و توجه در بزرگسالان بدون دمانس شده است.
قهوه و چای؛ کافئین هدفمند
مصرف متعادل قهوه و چای نیز میتواند مفید باشد. کافئین و آنتیاکسیدانهای این نوشیدنیها به محافظت از سلولهای مغزی کمک میکنند. نتایج پژوهش منتشرشده در نشریه «تغذیه، سلامت و پیری» (Nutrition, Health & Aging) نشان داد، افرادی که قهوه یا چای مصرف میکردند، کمتر در معرض خطر دمانس قرار گرفتند.
ویتامین «دی» (D) و نقش آن در عملکرد شناختی
کمبود ویتامین «دی» با افزایش خطر افت شناختی ارتباط دارد. قرار گرفتن در معرض نور خورشید و مصرف غذاهایی مانند ماهیهای چرب، زرده تخممرغ و محصولات غنیشده میتواند سطح این ویتامین را بالا ببرد. نتایج پژوهشی نشان داد که سطوح بالاتر ویتامین «دی» با کاهش خطر ابتلا به آلزایمر همراه است.
نقش آب در سلامت مغز
کمآبی بدن میتواند موجب گیجی و مشکلات حافظه شود. بنابراین نوشیدن آب کافی برای سلامت مغز ضروری است.
نیازهای تغذیهای هر فرد متفاوت است و عواملی مانند سن، جنسیت، شرایط سلامتی و سبک زندگی در آن دخیل هستند، بنابراین بهتر است برای برنامهریزی دقیقتر، با متخصصان سلامت مشورت کنید.
بر اساس گزارش سایت نوریج، رژیم غذایی مناسب، یکی از قدرتمندترین ابزارها برای حفظ سلامت شناختی و کاهش خطر دمانس است. تغذیه متعادل و غنی از مواد مغذی، همراه با سبک زندگی سالم، میتواند به شکل چشمگیری از مغز شما با افزایش سن محافظت کند و به یاد داشته باشید که برای مراقبت از سلامت مغز، هیچوقت خیلی زود یا خیلی دیر نیست.