جان کری با انتقاد از حمله آمریکا به ایران گفت ترامپ بدون وجود تهدید فوری، خواسته دیرینه نتانیاهو را عملی کرد و هشدار داد بحران تنگه هرمز میتواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهان داشته باشد.
نورنیوز-گروه بین الملل: «جان کری» وزیر امور خارجه پیشین آمریکا گفت که «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی پیشتر نیز از روسای جمهور دیگر آمریکا خواسته بود به ایران حمله کنند اما تنها «دونالد ترامپ» رئیسجمهور فعلی آمریکا به درخواست او برای انجام دادن این حملات غیرقانونی علیه ایران عمل کرد.
به گفته کری، ترامپ با برپایی جنگ علیه ایران «رویای دیرینه نتانیاهو برای وارد آوردن بیشترین آسیب ممکن به ایران» را محقق کرد.
شبکه ترکیهای هابرلر با انتشار این مطلب گزارش داد: وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در گفتوگویی با شبکه رادیویی بوستون پابلیک از تصمیم ترامپ برای برپایی جنگ علیه ایران و روشهای حلوفصل این درگیری انتقاد کرد.
او که مذاکرهکننده اصلی در مذاکرات هستهای میان ایران و کشورهای ۱+۵ بود که به توافق هستهای ۲۰۱۵ انجامید، آتشبس دوجانبه میان آمریکا و ایران را «بسیار شکننده» توصیف کرد.
تصور گسترش پیامدهای بسته ماندن تنگه هرمز برای بازارهای انرژی و اقتصادی هولناک است
کری با اشاره به وضعیت منطقه پس از درگیریها بیان کرد: «واقعا بهتآور است. به نظرم وضعیت با پیشرفت آن جدیتر و خطرناکتر میشود، چراکه تنگه هرمز در حال حاضر تحت کنترل ایران قرار دارد در حالی که پیش از جنگ این طور نبود. حتی فکر کردن به اقدامات بعدی که ممکن است تاثیر این جنگ را به اقتصاد جهانی گسترش دهد هولناک است. این امر ممکن است تاثیر بسیار بزرگتر و پیچیدهتری از چیزی که تا کنون شاهدش بودهایم بر جای بگذارد.»
در نتیجه آتشافروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه با تکرار حملات غیرقانونی علیه حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران از ۹ اسفند ۱۴۰۴، مقامات تهران اعلام کردند کلیه تردد کشتیها از این آبراه مهم بینالمللی که در مجاورت آبهای سرزمینی و خط ساحلی قلمرو ایران واقع شده است، باید با هماهنگی ایران انجام شود و کشتیهای مرتبط با آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان آنها اجازه عبور نخواهند داشت.
این امر شوک بیسابقهای به بازارهای جهانی انرژی و بورس وارد کرده و هزینه خانوار را در بسیاری از نقاط جهان، از جمله کشورهای اروپایی افزایش داده است.
با این حال، مقامات ایران تاکید کردهاند تنگه هرمز را نبستهاند و کشتیها به طور طبیعی در نتیجه تشدید تنشها در غرب آسیا از عبور از این مسیر خودداری میکنند. تلاش واشنگتن در میانه جنگ برای تشکیل ائتلافی بینالمللی برای اسکورت کشتیها و آنچه «باز کردن تنگه هرمز» عنوان شده بود، با رویگردانی متحدان واشنگتن از تایید خواسته آن برای اعزام جنگافزارهایشان به این منطقه ناکام ماند و بیشتر متحدان آمریکا از آن رویگردان بودهاند.
در همین راستا، نمایندگی ایران در ژنو اعلام کرده بود: «کشتیهای غیرمتخاصم، از جمله کشتیهای متعلق یا مرتبط با سایر کشورها میتوانند - مشروط بر اینکه در اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران شرکت نکرده یا از آنها حمایت نکنند و کاملا از مقررات ایمنی و امنیتی اعلام شده پیروی کنند - با هماهنگی مقامات ذیصلاح ایرانی از عبور ایمن از تنگه هرمز بهرهمند شوند.»
بازگشایی تنگه هرمز به صورت مشروط پس از برقراری آتشبس در بامداد ۱۸ فروردین مورد توافق طرفین قرار گرفت اما بازگشایی کامل آن هنوز بدون توافقی جامع برای پایان جنگ در دستورکار قرار ندارد.
هیچ تهدید قریبالوقوع هستهای از سوی ایران وجود نداشت
رسانه ترکیهای در ادامه نوشت: وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در بخش دیگری از این گفتوگو بیان کرد که نتانیاهو پیشتر نیز به «جو بایدن»، «باراک اوباما» و «جورج دابلیو بوش» روسای جمهور پیشین آمریکا پیشنهاد جنگ علیه ایران را داده بود اما تمامی آنها این پیشنهاد را رد کردند.
کری ادعای دولت ترامپ مبنی بر وجود تهدیدی قریبالوقوع ناشی از برنامه هستهای ایران را که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان در میانه گفتوگوهای دیپلماتیک تهران-واشنگتن برای رسیدگی به این مسئله بهانهای برای حملات علیه ایران قرار گرفت، به چالش کشیده و گفت به دلیل توافق هستهای که او به مدت ۱۰ سال روی آن کار کرده بود، ایران پیش از جنگ هیچ تهدید قریبالوقوعی برای آمریکا ایجاد نمیکرد.
او بیان کرد: «هیچ تهدید قریبالوقوعی وجود نداشت. چنین تهدیدی باید در مدت چند روز، یک هفته یا شاید یک ماه به وقوع میپیوست. اما ایران چنین ظرفیتی نداشت. در عین حال، دونالد ترامپ به نابودی برنامه هستهای آنها پس از حملات در ژوئن ۲۰۲۵ مباهات میکرد. اکنون این ایده که آنها ممکن بود تسلیحات اتمی تولید کنند حتی به ذهن خطور نمیکند.»
تردید درباره توان دولت ترامپ برای پیشبرد مذاکرات با ایران
هابرلر نوشت: این دیپلمات پیشین آمریکایی همچنین درباره مذاکرات اسلامآباد بر مبنای طرح ۱۰ بندی ایران برای پایان دادن به این جنگ غیرقانونی این مذاکرات را ضروری دانست.
او با ابراز تردید درباره ظرفیت دولت ترامپ برای انجام دادن مذاکرات سازنده بیان کرد: «به گمانم شکاف راهبردی قابل توجهی که وجود دارد بسیار بزرگتر از چیزی است که در دولتهای دیگر شاهد بودهام. به نظرم در تاریخ کشورمان چنین اختلال عظیمی در روحیه ملتمان، واقعیت کشورمان، قانون اساسیمان و هر آنچه برای آن ایستادگی میکنیم، شاهد نبودهایم.»
مذاکرات طرفین با میانجیگری پاکستان امروز در اسلامآباد به ریاست «محمدباقر قالیباف» رئیس مجلس ایران و «جیدی ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا برگزار میشود.
در همین راستا، قالیباف، رئیس هیات مذاکره کننده ایران در بدو ورود به پاکستان در جمع خبرنگاران گفت: متاسفانه تجربه ما از مذاکره با آمریکاییها همواره با شکست و پیمان شکنی روبرو شده است. دو بار در طول کمتر از یک سال در میانه مذاکرات، با وجود حسن نیت طرف ایرانی به ما حمله کردند و مرتکب جنایات جنگی متعدد شدند.
او با تاکید بر این که «ما حسن نیت داریم ولی اعتماد نداریم» گفت: در مذاکرات پیش رو اگر طرف آمریکایی آماده توافق واقعی و دادن حقوق ملت ایران باشند، از ما هم آمادگی برای توافق خواهند دید اما در جنگ فعلی به آنها نشان دادهایم که اگر بخواهند از مذاکره برای اجرای یک نمایش بی حاصل و عملیات فریب استفاده کنند، ما آمادهایم تا حقوق خود را با ایمان به خدا و تکیه بر توان ملتمان محقق کنیم.