با افزایش تنشهای امنیتی در غرب آسیا و در پی آغاز جنگ و تجاوز وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی از نهم اسفند 1404 علیه ایران، ضرورت اتخاذ مواضع شفاف و مسئولانه از سوی همسایگان بیش از پیش اهمیت یافته است؛ امری که میتواند از گسترش جنگ جلوگیری کند.
نورنیوز-گروه سیاسی: در روزهای اخیر، اظهاراتی از سوی دونالد ترامپ درباره همراهی برخی کشورهای عربی با اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران مطرح شده است. همزمان، گزارشهایی از سوی خبرگزاری رویترز نیز به آمادگی برخی بازیگران منطقه برای مواجهه با تشدید جنگ اشاره دارد.
این ادعاها در شرایطی مطرح میشود که منطقه با یک واقعیت عینی مواجه است؛ جنگ و تجاوز وحشیانه آمریکا و رژیم صهیونیستی که از نهم اسفند ۱۴۰۴ علیه ایران آغاز شده و پیامدهای آن بهطور مستقیم بر امنیت منطقه سایه افکنده است. در چنین فضایی، هرگونه ابهام در مواضع کشورهای منطقه میتواند به پیچیدهتر شدن شرایط و افزایش مخاطرات منجر شود.
ایران و تداوم رویکرد حسن همجواری
جمهوری اسلامی ایران همواره بر اصل «حسن همجواری» و تقویت روابط مبتنی بر احترام متقابل با کشورهای منطقه تأکید داشته است. این رویکرد بر این اصل استوار است که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و وابستگی به بازیگران خارجی، زمینهساز بیثباتی خواهد بود.
در جریان جنگ جاری نیز، ایران تلاش کرده است اقدامات خود را در چارچوب دفاع مشروع تعریف کرده و دامنه پاسخها را به منابع تهدید که همان پایگاه های متجاوزین است؛ محدود سازد. همچنین پرهیز از گسترش جنگ به جغرافیای کشورهای همسایه، نشاندهنده رویکردی مسئولانه در مدیریت شرایط پیچیده کنونی است.
این رفتار، بهطور طبیعی انتظار متقابلی را نیز به همراه دارد؛ اینکه کشورهای همسایه با موضعگیری روشن، از هرگونه برداشت نادرست درباره نقش خود در این جنگ جلوگیری کنند.
شفافیت؛ عامل بازدارندگی در گسترش جنگ
در شرایطی که جنگ بهطور مستقیم امنیت منطقه را تحت تأثیر قرار داده، شفافیت در مواضع سیاسی و امنیتی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. اگر ادعاهای مطرحشده درباره همکاری برخی کشورها با اقدامات علیه ایران نادرست باشد، اعلام رسمی و صریح این موضوع میتواند به مهار دامنه جنگ کمک کند.
در مقابل، تداوم سکوت در چنین شرایطی ممکن است بهعنوان نشانهای از همراهی یا رضایت تلقی شود؛ برداشتی که میتواند محاسبات طرفهای درگیر را تغییر داده و به گسترش دامنه جنگ منجر شود.
از این منظر، شفافسازی نهتنها یک انتخاب سیاسی، بلکه ابزاری برای جلوگیری از تشدید درگیری و حفظ ثبات نسبی در منطقه است.
انتخاب راهبردی در برابر آینده منطقه
کشورهای عربی منطقه در مقطع کنونی در برابر یک انتخاب راهبردی قرار دارند. نخست، ادامه وضعیت مبهم یا اتخاذ رویکردهایی که بهنوعی در امتداد مداخلات خارجی تعریف میشود؛ مسیری که میتواند به گسترش جنگ و افزایش هزینههای امنیتی برای همه طرفها منجر شود.
دوم، حرکت به سمت تقویت امنیت منطقهمحور و فاصلهگیری از هرگونه اقدام یا برداشت مرتبط با همراهی در جنگ علیه ایران. این مسیر بر شفافیت، گفتوگو و همکاری منطقهای استوار بوده و میتواند زمینهساز کاهش درگیریها باشد.
در این چارچوب، باید توجه داشت که هرگونه برداشت از مشارکت یا همراهی در این جنگ، ممکن است پیامدهای مستقیمی برای امنیت کشورهای منطقه به همراه داشته باشد. از این رو، اتخاذ مواضع روشن و پرهیز از ابهام، یک ضرورت فوری برای جلوگیری از گسترش دامنه جنگ و حفظ ثبات منطقهای محسوب میشود.