مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگو با یک روزنامه ایتالیایی اعلام کرد که موضوع هستهای ایران راهحل نظامی ندارد و دستیابی به توافق موقت همچنان ممکن است.
نورنیوز-گروه بین الملل:رافائل گروسی این اظهارات را در گفتوگو با روزنامه ایتالیایی «کوریره دلا سرا» مطرح کرد و در پاسخ به این پرسش که بهترین و عملیترین توافق چیست، ادعا کرد: «به نظرم دستیابی به یک توافق موقت، حتی با مدتزمان قابلتوجه، ممکن است که ثبات و قابلیت پیشبینی ایجاد کند، اما این امر مستلزم وجود یک میز دیپلماتیک است.»
وی با تأکید بر اینکه مسئله هستهای ایران از مسیر نظامی حل نخواهد شد، افزود: «فشار نظامی آثار خود را دارد، اما ایران همچنان همه توانمندیها را در اختیار دارد.»
مدیرکل آژانس درباره خسارات واردشده به تأسیسات هستهای ایران در جریان جنگ اخیر نیز گفت: «برخی خسارات وارد شده، اما هیچکدام تعیینکننده نبوده است. این بار هدف، هستهای نبود، برخلاف آنچه در جنگ ۱۲ روزه رخ داد.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون حتی در نشست فوقالعاده شورای حکام، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را محکوم نکرده است. گروسی در واکنش به حمله اخیر دشمن به تأسیسات بوشهر نیز بدون محکومکردن این اقدام، تنها بر ضرورت خویشتنداری طرفها تأکید کرد؛ رویکردی که با انتقاد برخی کشورها از جمله روسیه مواجه شده است.
میخائیل اولیانوف، سفیر و نماینده دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی در وین، پیشتر تصریح کرده بود که چنین اقدامات بیملاحظهای نقض حقوق بینالملل، منشور سازمان ملل و اساسنامه آژانس بهشمار میرود و میتواند خطر بروز یک فاجعه هستهای را بهدنبال داشته باشد.
وی همچنین هشدار داد که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در حمله به مراکز اتمی ایران «با آتش بازی میکنند».
گروسی در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره روند مذاکرات ژنو نیز ادعا کرد: «برداشت من این بود که طرفها همچنان در حال گفتوگو بودند. وزیر امور خارجه عمان کار میانجیگری بسیار خوبی انجام داد، اما در سطح فنی، در آن عصر پنجشنبه به توافقی نرسیده بودیم و قرار بود نشستی در وین برگزار شود.»
وی همچنین درباره حضور بازرسان آژانس در ایران گفت: «در حال حاضر همه کارشناسان بهدلیل جنگ، ایران را ترک کردهاند. پیش از آن، ما فقط در مکانهایی که در سال ۲۰۲۵ هدف حمله قرار نگرفته بودند، به کار بازرسی ادامه میدادیم.»
این درحالی است که برنامه صلحآمیز هستهای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتیسازی این موضوع، تلاش کردند با ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران اقدام کنند، اما بسته شدن پرونده «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) در سال ۱۳۹۴، این بهانه را از میان برداشت.
ایران پس از امضای برجام به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گامهایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام در سال ۱۴۰۰ نیز بهدلیل تعلل و زیادهخواهیهای غرب به نتیجه نرسید و و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، عمر ۱۰ ساله برجام خاتمه یافت.
با این وجود، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و موافقتنامه جامع پادمان به تماسهای فنی با آژانس ادامه داده و تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.