روزنامه گاردین در سرمقالهای نوشت حمله آمریکا و اسرائیل به ایران نتیجه محاسبات نادرست کاخ سفید بوده و این جنگ اکنون با تلاطم در بازار جهانی انرژی و نگرانی متحدان واشنگتن همراه شده است.
نورنیوز-گروه بین الملل:گاردین در سرمقاله روز خود به نقش محاسبه و تحلیل نادرست در کاخ سفید از آغاز جنگ گسترده با ایران نوشت: کمی پس از اینکه آمریکا و اسرائیل حمله غیرقانونی خود به ایران را آغاز کردند و در حالی که رئیسجمهور آمریکا همچنان به خاطر ربودن نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، به خود میبالید، یکی از مقامات وزارت امور خارجه با شوخی گفت که دونالد ترامپ شعار جدیدی در سیاست خارجی پیدا کرده است: «سر بریدن و واگذار کردن». این رویکردی وارونه نسبت به استناد کالین پاول به «قانون پاتری بارن» (Pottery Barn) پیش از حمله به عراق بود.
این اصطلاح در سالهای پیش از جنگ عراق (۲۰۰۳) توسط کالین پاول، وزیر امور خارجه وقت آمریکا، مشهور شد. گفته میشود پاول در جلسات کاخ سفید برای هشدار به رئیسجمهور وقت (جورج دبلیو بوش) درباره عواقب حمله به عراق از این استعاره استفاده کرد. منظور پاول این بود که اگر آمریکا حکومت عراق را سرنگون کند و نظم موجود در این کشور را بشکند (یعنی «ظرف را بشکند»)، مسئولیت نظمدهی مجدد، بازسازی، مدیریت هرجومرج و هزینههای آن بر عهده آمریکا خواهد بود (یعنی «مالک آن میشود»). این جمله هشداری بود مبنی بر اینکه شروع یک جنگ آسان است اما مسئولیت عواقب آن (که شامل اشغال نظامی و ثباتسازی میشود) سنگین و دشوار است و آمریکا نمیتواند پس از تخریب ساختار یک کشور، به سادگی خارج شود.
گاردین در ادامه این سرمقاله آورده است: ژنرال پاول که در آن زمان وزیر امور خارجه بود، هشدار میداد که جنگها میتوانند فراتر از انتظارات تشدید شوند و خروج از آنها دشوارتر از ورود به آنهاست. هنوز مشخص نیست که دولت ترامپ دقیقاً چه انتظاری از این درگیری داشت - شاید مهمتر از همه برای خود کاخ سفید - اما این موضوع قطعی است که وقتی افراد عواقب احتمالی را توصیف میکردند، رئیسجمهور توجهی نکرد.
روز چهارشنبه، شاید تشدید جنگ در ابعاد قابل توجهی بودیم؛ زمانی که اسرائیل میدان گازی پارس جنوبی را که ایران با قطر مشترک است، بمباران کرد.
دونالد ترامپ درباره این حمله اظهار بی اطلاعی کرد و البته مقامات خود او نظر متفاوتی دارند و منابع اسرائیلی میگویند که آمریکا در هماهنگی این حمله کمک کرده است. طبق گزارشها، واشنگتن امیدوار بود این کار فشاری بر ایران وارد کند تا تنگه هرمز را بازگشایی کند اما در عوض و همانطور که قابل پیشبینی بود، این اقدام درگیری را تشدید کرد.
گاردین در ادامه می نویسد که ایرانِ آسیبدیده در تلاش است تا بازدارندگی خود را بازگرداند. این کشور با حملات بیشتر در سراسر منطقه تلافی کرد و خسارت قابل توجهی به تأسیساتی در قطر وارد کرد که به طور عادی یکپنجم گاز طبیعی مایع (LNG) جهان را تأمین میکند. ایران اکنون تهدید میکند که اگر زیرساختهایش دوباره مورد حمله قرار گیرد، «هیچ محدودیتی» در مقابله به مثل نخواهد داشت.
اثرات این موضوع در سراسر آسیا و اروپا احساس میشود. شرکت «قطر انرژی» گفت که ممکن است مجبور شود از تعهدات قراردادی بلندمدت خود با ایتالیا و بلژیک و همچنین کره جنوبی و چین معاف شود و هشدار داد که ممکن است پنج سال طول بکشد تا تولید به طور کامل بازگردد. رهبران اروپایی که از قبل از لغو تحریمهای آمریکا علیه نفت روسیه خشمگین بودند، اکنون با قیمتهای صعودی گاز نیز روبرو هستند.
اما متحدان آمریکا در منطقه خشم خود را با صدای بلندتری ابراز میکنند. دکتر مجید بن محمد الانصاری، مشاور نخستوزیر قطر، هدف قرار دادن تأسیسات انرژی ایران توسط اسرائیل را «خطرناک و بیمسئولیت» توصیف کرد. قدرتهای منطقه از قبل از پاسخ ایران به حملات امریکا و اسرائیل و هدف قرار گرفتن خاک خود ناراضی بودند، اما حمله اسرائیلی و پاسخ ایران از مقیاسی متفاوت برخوردار است. بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، این درگیری را «فاجعه» نامیده و هشدار داده که دولت ترامپ «کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است.»
، طبق اصول منشور ملل متحد و حقوق بینالملل، از جمله قطعنامه ۲۶۲۵ و ۳۳۳۴ مجمع عمومی سازمان ملل، هیچ کشوری مجاز نیست قلمرو و امکانات خود را برای تجاوز نظامی طرفهای ثالث علیه یک کشور دیگر در اختیار آنها قرار دهد. ایران در توضیح حملات خود به دارایی های امریکا در منطقه این استدلال را مطرح کرده و از کشورهای منطقه خواسته که دست از همراهی با متجاوزان به ایران بردارند.
گاردین در ادامه مینویسد: همانطور که پروفسور ناتان براون، دانشمند علوم سیاسی، اشاره کرده، به نظر میرسد استراتژی اسرائیل دیگر استفاده از جنگ برای ایجاد یک نظم سیاسی پایدار نیست بلکه جنگ در عوض، خود به آن نظم تبدیل شده است.
نکته اینجاست که دیگران در منطقه به ثبات و امنیت نیاز دارند. نظامهای سیاسی و اقتصادی آنها بر ثروت انرژی و توانایی صادرات آن استوار است. کشورهای منطقه همزمان که از ضربات تلافی جویانه ایران خشمگین هستند تمایلی به کشیده شدن پای خود به این درگیری ندارند و همزمان به تداوم حمایت امریکا از خود هم اعتماد ندارند. کشورهای خلیج فارس با وجود تملق گویی و مایه گذاشتن از اعتبار دیپلماتیک خود باز هم با موشک به عنوان پاداش این میزان خوش خدمتی روبه رو شدند.
گاردین در پایان می نویسد: دونالد ترامپ به طور کامل روشن کرده که تنها زمانی به عواقب این جنگ اهمیت میدهد که احتمال تاثیرگذاری آن بر انتخابات میاندوره نوامبر وجود داشته باشد. البته در درازمدت، آمریکا نیز باید با این عواقب زندگی کند.