در ابتدای جنگ تحمیلی هشتساله، زمانی که سرزمین اسلامی ما در معرض هجوم تانکهای دشمن بعثی قرار گرفته بود و اهواز در آستانه سقوط قرار داشت، شهید شمخانی فرمانده سپاه خوزستان بود. هنگامی که شنید امام خمینی(ره) در پاسخ به درخواست کمک امام جمعه اهواز فرمودهاند: «مگر جوانان اهواز مردهاند؟»، نیروهای داوطلب سپاه را سازماندهی کرد.
نورنیوز-گروه سیاسی: «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا»
در ابتدای جنگ تحمیلی هشتساله، زمانی که سرزمین اسلامی ما در معرض هجوم تانکهای دشمن بعثی قرار گرفته بود و اهواز در آستانه سقوط قرار داشت، شهید شمخانی فرمانده سپاه خوزستان بود. هنگامی که شنید امام خمینی(ره) در پاسخ به درخواست کمک امام جمعه اهواز فرمودهاند: «مگر جوانان اهواز مردهاند؟»، نیروهای داوطلب سپاه را سازماندهی کرد و همان شب به فرماندهی شهید غیوراصلی، به دشمن بعثی که تا دروازههای اهواز پیش آمده بود شبیخون زدند و آنان را تا پشت سوسنگرد عقب راندند.
در همان روزهایی که مدافعان خوزستان با تعداد اندک و دستهای خالی در برابر دشمنی تا بن دندان مسلح ایستاده بودند، او خطاب به مسئولان کشور نامه نوشت و فریاد زد: «به داد ما برسید.»
شهید شمخانی از ابتدای دفاع مقدس تا لحظه شهادت، سنگر دفاع از اسلام، کشور و مردمش را ترک نکرد. در طول هشت سال جنگ، از دشتهای داغ و تفتیده خوزستان تا ارتفاعات سر به فلک کشیده غرب و شمالغرب کشور، در اکثریت قریب به اتفاق عملیاتهای مهم حضور داشت. شخصاً شاهد حضور شجاعانه او در خط مقدم بودهام.
در عملیات کربلای ۵ در شلمچه، در اوج آتش شدید و متراکم توپخانه و حملات هوایی دشمن، در حساسترین نقطه میدان نبرد که به «پنجضلعی» معروف بود حضور داشت و نیروها را هدایت میکرد.
در عملیات کربلای ۱۰ نیز هواپیماهای دشمن قرارگاه امام سجاد(ع) ـ محل فرماندهی نیروی زمینی سپاه ـ را با بمباران خوشهای هدف قرار دادند. بنده و شهید شفیعزاده در چادر مشغول نماز بودیم. چند نفر شهید و زخمی شده بودند. برای اطلاع از وضعیت شمخانی به سمت سنگر فرماندهی رفتیم. او روی سنگی جلوی سنگر نشسته بود. تا ما را دید، گفت:
«پس کی یکی از شما دوتا شهید میشود که من بیایم برایش سخنرانی کنم؟!»
حدود یک هفته بعد، شفیعزاده به شهادت رسید. در تبریز مراسم تشییع داشتیم. با شهید شمخانی تماس گرفتم و گفتم: «خواستهات برآورده شد، حالا بیا سخنرانی کن.» ایشان با بغض پاسخ داد: «حتماً میآیم.» و آمد.
وقتی فرماندهی دو نیروی دریایی ارتش و سپاه را برعهده گرفت، سه اقدام مهم در ارتقای قدرت نظامی کشور انجام داد:
۱. ایجاد وحدت و هماهنگی میان ارتش و سپاه
۲. ایجاد تحول در نیروی دریایی ارتش و دمیدن روحیه خودباوری، خودکفایی و جهادی در آن
۳. تجهیز و توسعه توان نیروی دریایی سپاه
حضور او در وزارت دفاع نیز موجب ارتقای شأن و جایگاه این وزارتخانه شد. دیپلماسی دفاعی را فعال کرد، صنعت دفاعی را توسعه و انسجام بخشید و با اجرای طرح تحول، بهرهوری را افزایش داد.
در دوران ریاست مرکز راهبردی دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح نیز بهرهای دو سویه شکل گرفت؛ از یک سو تحقیقات دفاعی جایگاه و اهمیت بیشتری یافت و از سوی دیگر ایشان با محققان و اندیشمندان حوزه دفاعی و امنیتی آشنایی و مجالست پیدا کرد و فرصتی برای تعمیق مطالعات راهبردی و اندیشهای به دست آورد.
کولهباری از تجربه دفاع مقدس، فرماندهی در ردههای مختلف زمینی و دریایی، آشنایی با صنعت دفاعی و تسلط بر مباحث راهبردی، از او شخصیتی کمنظیر ساخت؛ شخصیتی که توانست به عنوان نماینده ولیفقیه و دبیر شورای عالی امنیت ملی، در بالاترین سطح، امور دفاعی و امنیتی کشور را مدیریت کند. جایگاه و مقبولیتی که در میان فرماندهان نیروهای مسلح داشت، در موفقیت او در انجام این مسئولیت مهم بسیار مؤثر بود.
به دلیل نقش برجستهاش در حوزه دفاعی کشور، همواره در صدر فهرست اهداف دشمن قرار داشت. با این حال خود نیز آرزوی شهادت داشت و به یاران شهیدش غبطه میخورد. در جنگ ۱۲ روزه این عطیه الهی نصیبش نشد و تقدیر چنین بود که در ماه مهمانی خدا، با زبان روزه و در کنار امامش، به این فیض عظمی نائل شود.
روحش شاد و با سیدالشهدا(ع) محشور باد.
همرزم شهید – سردار سرتیپ پاسدار یعقوب زهدی
عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی