مدیرکل آژانس با بیان اینکه ما روی برنامه هسته ای ایران هیچ نظارتی نداریم گفت: «ایران هیچ برنامهای برای ساخت سلاح هستهای ندارد. این ارزیابی آژانس است. اما آژانس نمیتواند ارزیابی دیگر کشورها را تأیید یا رد کند.
نورنیوز- گروه بین الملل: «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در کنفرانس خبری پس از نشست فصلی شورای حکام آژانس و یک نشست اضطراری برای بررسی «تحولات خاورمیانه» و حملات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران، گفت: «خشم من در مقابل تحولات کنونی از آنجا نشأت میگیرد که اقدامات دیپلماتیک به توافق منجر نشد. یک خشم عمومی است که همگان در حال تجربه آن هستند. من میانجیگر نبودم و اخلاقی نیست که جزئیات مذاکرات را افشا کنم. نقش آژانس در مذاکرات اخیر بین ایران و آمریکا فقط فنی بود.»
او افزود: «همانطور که در بیانیه خود اعلام کردم، در موضوع توافقات هستهای، بیانیه صادر کردن کافی نیست بلکه طرفین باید همه جزئیات تعهدات خود را اعلام کنند. متأسفانه به توافقی نرسیدیم. وزارت خارجه عمان تلاش زیادی برای دستیابی به صلح کرد. امیدواریم این روند دیپلماتیک دوباره از سر گرفته شود.»
گروسی در پاسخی به تأثیرات اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی روی فضای مذاکرات و میزان آمادگی آژانس برای ایفای نقش خود گفت: «آژانس همیشه آماده ایفای نقش است. آژانس اطلاعات و تخصص لازم را دارا است. توافق یا عدم توافق به طرفین بستگی دارد اما آژانس آماده است. امیدوارم دوباره هرچه سریعتر به میز مذاکرات بازگردیم. هنگامی که این تقابل نظامی پایان یابد، همچنان به یک راهکار پایدار نیاز خواهیم داشت.»
مدیرکل آژانس در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا در طول مذاکرات «خطر حمله» را احساس کرده بود یا خیر؟ گفت: «من در جایگاهی نیستم که این را ارزیابی کنم. آژانس استفاده از قدرت نظامی را رد میکند. طرفین براساس ارزیابی خودشان تصمیم به استفاده از زور گرفتهاند. من در جایگاهی نیستم که آن را تأیید یا رد کنم. ارزیابی آژانس از برنامه هستهای ایران بسیار آشکار و مشخص است.»
وی با بیان اینکه ما روی برنامه هسته ای ایران هیچ نظارتی نداریم گفت: «ایران هیچ برنامهای برای ساخت سلاح هستهای ندارد. این ارزیابی آژانس است. اما آژانس نمیتواند ارزیابی دیگر کشورها را تأیید یا رد کند.»
گروسی در نشست فوقالعاده آژانس درباره ایران گفت: «همه ما با نگرانی حملات نظامی در جمهوری اسلامی ایران و خاورمیانه را دنبال کردهایم. آژانس بلافاصله در پاسخ به این وضعیت، مطابق با ماموریت خود بر احتمال بروز وضعیتهای اضطراری رادیواکتیو ناشی از عملیاتهای نظامی تمرکز کرد.»
گروسی افزود: «مرکز حوادث و اضطرار آژانس در حال فعالیت است و تیمی اختصاصی در حال جمعآوری اطلاعات و ارزیابی وضعیت بوده و در عین حال محدودیتهای ارتباطی ناشی از این درگیریها را در نظر دارد. شبکه نظارت ایمنی منطقهای در حالت آمادهباش قرار دارد و بهطور مداوم با ما در ارتباط است. تا کنون هیچ افزایش سطح تشعشع بالاتر از سطوح معمول در کشورهای هممرز با ایران تشخیص داده نشده است.»
او درباره تحت تاثیر قرار گرفتن تاسیسات اتمی ایران در حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: «درباره وضعیت تاسیسات هستهای در ایران، تا به حال هیچ نشانهای مبنی بر آسیب یا حمله به هیچیک از تاسیسات هستهای، از جمله نیروگاه هستهای بوشهر، راکتور تحقیقاتی تهران یا دیگر تاسیسات چرخه سوخت هستهای وجود ندارد.»
مدیرکل آژانس درباره تماس با تهران گفت: «تلاشها برای تماس با مقامات نظارتی هستهای ایران از طریق مرکز حوادث و اضطرار ادامه دارد و تا کنون پاسخی دریافت نشده است. امیدواریم این کانال ارتباطی ضروری هر چه سریعتر دوباره برقرار شود.»
دیدهبان هستهای سازمان ملل با اشاره به وجود نیروگاههای اتمی در کشورهایی که اکنون درگیر حملات نظامی هستند، بیان کرد: «ایران و بسیاری از کشورهای دیگر در منطقه که تحت حملات نظامی قرار گرفتهاند، دارای نیروگاههای هستهای عملیاتی و راکتورهای تحقیقاتی هستهای، همچنین تاسیسات ذخیرهسازی سوخت مرتبط هستند که تهدیدی برای ایمنی هستهای ایجاد میکند. امارات متحده عربی چهار راکتور هستهای عملیاتی دارد؛ اردن و سوریه دارای راکتورهای تحقیقاتی هستهای عملیاتی هستند. بحرین، عراق، کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی نیز مورد حمله قرار گرفتهاند. این کشورها همه از کاربردهای هستهای به نوعی استفاده میکنند. بنابراین، ما به شدت از همه طرفها میخواهیم که در تمام عملیاتهای نظامی نهایت خویشتنداری را به خرج دهند.»
او تاکید کرد: «متناسب با اهداف آژانس که در اساسنامه آن گنجانده شده است بار دیگر خواستار احتیاط حداکثری از سوی همه طرفها هستم تا از تشدید بیشتر جلوگیری شود.»
مدیرکل آژانس در ادامه گفت که «قطعنامههای گذشته کنفرانس عمومی بیان میکنند حملات مسلحانه به تاسیسات هستهای هرگز نباید انجام شود و میتواند منجر به انتشار مواد رادیواکتیو با پیامدهای جدی در داخل و فراتر از مرزهای کشوری شود که مورد حمله قرار گرفته است.»
او با تاکید بر اهمیت حلوفصل سیاسی مناقشات هستهای گفت: «برای دستیابی به اطمینان بلندمدت از اینکه ایران تسلیحات هستهای به دست نخواهد آورد و برای حفظ اثربخشی مستمر رژیم جهانی عدم اشاعه، باید به دیپلماسی و مذاکرات بازگردیم.»
او افزود: «آژانس به نظارت بر وضعیت ادامه خواهد داد و از منابع منحصر به فرد، تخصص عمیق و شبکه بینالمللی گسترده خود بهره خواهد برد. ما هرگونه پیامد رادیواکتیو ناشی از فعالیتهای نظامی فعلی را گزارش خواهیم کرد و آمادهایم که به کشورهای عضو خود در صورت متاثر شدن ایمنی و امنیت هستهای آنها مشاوره و حمایتمان را ارائه کنیم.»
گروسی گفت: «همانطور که میدانید، من از نزدیک در تلاشها برای یافتن یک راهحل دیپلماتیک برای بنبست برنامه هستهای ایران مشارکت داشتهام. من به دو دور آخر رایزنیها در ژنو دعوت شدم که در آنجا مشاوره فنی و بیطرفانه آژانس را ارائه کردم. این بار توافقی میان طرفین حاصل نشد. مطمئن هستم که ما احساس ناامیدی شدیدی داریم.»
مدیرکل آژانس که پیشتر در حملات ژوئن علیه تاسیسات اتمی ایران از محکومیت آشکار آن خودداری کرده بود، این بار نیز گفت: «استفاده از زور از دیرباز در روابط بینالملل وجود داشته است. این یک واقعیت است. اما همیشه گزینهای است که کمتر ترجیح داده میشود.»
دیدهبان هستهای سازمان ملل درباره رایزنیها پیرامون برنامه هستهای ایران گفت: «من همچنان معتقدم که راهحل پایدار برای این اختلاف دیرینه در میز مذاکرات است. آژانس آماده است تا هر زمان و هر جا که لازم باشد نقش ضروری خود را ایفا کند. وقتی صحبت از مسائل هستهای میشود، درک کاملا واضحی از دامنه و قابلیت تایید توافق بسیار مهم است. دیپلماسی سخت است اما هرگز غیرممکن نیست. دیپلماسی هستهای حتی سختتر است اما هرگز غیرممکن نیست.»
او با تاکید بر ضرورت بازگشت هرچه سریعتر به دیپلماسی در پایان گفت: «من در تماس نزدیک با کشورهای عضو آسیبدیده در منطقه بودهام. آژانس بینالمللی انرژی اتمی دانش گستردهای از ماهیت و مکان مواد هستهای و رادیواکتیو در این منطقه دارد و ما راهنماییهای روشنی برای اقداماتی داریم که در صورت حمله یا حادثهای که منجر به تشعشع رادیواکتیو میشود، لازم است و توانایی کمک عملی در صورت نیاز را داریم. تاکید میکنم که وضعیت امروز بسیار نگرانکننده است. ما نمیتوانیم احتمال تشعشع رادیواکتیو با پیامدهای جدی، از جمله ضرورت تخلیه مناطق به اندازه شهرهای بزرگ یا بزرگتر از آنها را رد کنیم. آنچه میتوانم به شما اطمینان دهم این است که آژانس در حال همکاری با کشورهای عضو خود است، جامعه بینالمللی را در جریان قرار میدهد و آمادگی دارد که اگر نقض ایمنی هستهای رخ دهد، فورا پاسخ دهد.»