گزارش تازه مرکز آمار نشان میدهد تورم تولیدکننده در پاییز با جهش محسوس مواجه شده؛ عبور تورم نقطهبهنقطه از 50 درصد و پیشتازی کشاورزی، زنگ هشدار جدیدی برای سمت عرضه اقتصاد است.
نورنیوز-گروه اقتصادی: جدیدترین دادههای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران از تشدید فشارهای قیمتی در سطح تولید حکایت دارد؛ جایی که تورم تولیدکننده در پاییز امسال نهتنها روندی صعودی به خود گرفته، بلکه در برخی شاخصها از مرزهای روانی نیز عبور کرده است. بر این اساس، تورم فصلی تولیدکننده به ۱۳.۸ درصد رسیده که نسبت به تابستان ۳.۶ واحد درصد افزایش نشان میدهد. این رشد، بیانگر شتابگیری هزینههای تولید در بازهای کوتاهمدت است.
در نماگر تورم نقطهبهنقطه نیز وضعیت معنادار است. این شاخص که تغییرات قیمت تولیدکننده را نسبت به پاییز سال گذشته میسنجد، به ۵۳.۷ درصد رسیده و نسبت به فصل قبل ۷.۶ واحد درصد افزایش یافته است. عبور از مرز ۵۰ درصد، نشانهای روشن از تعمیق فشار هزینهای در بخشهای مختلف اقتصادی است؛ فشاری که میتواند در ماههای آینده به لایه مصرفکننده نیز منتقل شود.
بررسی جزئیات بخشهای اقتصادی نشان میدهد کشاورزی پیشران اصلی تورم در پاییز بوده است. تورم فصلی این بخش به ۳۰.۵ درصد رسیده؛ در حالی که در تابستان ۲۱ درصد بود. در شاخص نقطهبهنقطه نیز کشاورزی با ثبت ۸۵.۱ درصد، بالاترین رشد را تجربه کرده است. تورم سالانه این بخش نیز به ۵۷.۹ درصد رسیده که افزایش قابل توجهی نسبت به ۳۷.۸ درصد فصل قبل دارد. این ارقام نشان میدهد هزینه نهادههای تولید، اعم از خوراک دام، کود، بذر و انرژی، فشار سنگینی بر تولیدکنندگان این حوزه وارد کرده است.
در بخش معدن، تورم فصلی از ۷.۱ به ۱۶.۷ درصد افزایش یافته و تورم نقطهای نیز به ۵۱.۸ درصد رسیده است. صنعت نیز تورم فصلی ۱۱.۷ درصدی و تورم نقطهای ۵۰.۹ درصدی را ثبت کرده که نسبت به تابستان رشد داشته است. این روند، حکایت از افزایش هزینه مواد اولیه، حملونقل و تأمین مالی دارد.
در مقابل، بخش تولید، انتقال و توزیع برق اگرچه در تورم فصلی پاییز رقم پایینتری معادل ۱.۷ درصد را ثبت کرده، اما همچنان بالاترین تورم سالانه را با ۷۰.۴ درصد در اختیار دارد. این موضوع بیانگر انباشت فشار قیمتی در این بخش طی یک سال گذشته است. بخش خدمات نیز با تورم فصلی ۱۰.۲ درصد و تورم نقطهای ۴۵.۱ درصد، روندی افزایشی اما متعادلتر نسبت به کشاورزی تجربه کرده است.
در مجموع، تورم سالانه تولیدکننده به ۴۵.۵ درصد رسیده که نسبت به ۳۸.۵ درصد تابستان افزایش محسوسی دارد. این شاخص، میانگین تغییرات قیمت تولید در دوازده ماه منتهی به پاییز را نشان میدهد و بیانگر آن است که سمت عرضه اقتصاد با فشار هزینهای مستمر روبهروست.
تشدید تورم تولیدکننده، از منظر سیاستگذاری اقتصادی اهمیت ویژه دارد؛ زیرا این شاخص معمولاً بهعنوان پیشنگر تورم مصرفکننده تلقی میشود. اگر روند فعلی مهار نشود، احتمال انتقال موج جدیدی از افزایش قیمتها به بازار مصرف وجود دارد. از این رو، مدیریت هزینه نهادهها، ثبات در بازار ارز، تسهیل تأمین مالی تولید و تقویت بهرهوری، بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است.